Thích
Việc chính thức trở thành thành phố trực thuộc Trung ương không đơn thuần là một thay đổi về mặt hành chính đối với Đồng Nai. Đằng sau dấu mốc này là một giai đoạn phát triển mới, nơi địa phương công nghiệp lớn bậc nhất cả nước đang đứng trước cơ hội tái định vị vai trò của mình trong cấu trúc kinh tế quốc gia.
Theo kế hoạch, ngày 18/5 tới đây, Đồng Nai sẽ tổ chức Lễ công bố Nghị quyết của Quốc hội về việc thành lập thành phố Đồng Nai, đây là thành phố trực thuộc Trung ương có tuổi đời "trẻ nhất" Việt Nam tính đến thời điểm hiện tại. Sự kiện được đánh giá mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng không chỉ với địa phương mà còn đối với toàn vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.
Quang cảnh buổi làm việc diễn ra vào chiều ngày 7/5. Ảnh: Công Nghĩa/ Báo Đồng Nai
Trước đó, chiều ngày 7/5, Thường trực Thành ủy Đồng Nai đã làm việc với các tiểu ban về công tác tổ chức Lễ công bố Nghị quyết của Quốc hội về thành lập thành phố Đồng Nai. Sự kiện sẽ được truyền hình trực tiếp trên sóng Đài Truyền hình Việt Nam và tiếp sóng trên các kênh và hạ tầng số của Báo và Phát thanh, Truyền hình Đồng Nai để nhân dân toàn thành phố theo dõi.
Trong nhiều năm qua, Đồng Nai vốn đã giữ vai trò là một trong những "đầu tàu" công nghiệp của Việt Nam. Đây là địa phương nằm trong nhóm dẫn đầu cả nước về thu hút FDI, phát triển khu công nghiệp, xuất khẩu và quy mô sản xuất công nghiệp.
Tuy nhiên, điều đáng chú ý là Đồng Nai hiện không còn được nhìn nhận đơn thuần như một trung tâm sản xuất vệ tinh cạnh TP. HCM. Việc trở thành thành phố trực thuộc Trung ương mở ra giai đoạn phát triển mới, với tham vọng hình thành một cực tăng trưởng độc lập, quy mô lớn và có sức cạnh tranh khu vực.
Lợi thế hạ tầng hiếm địa phương nào có được
Điểm khác biệt lớn nhất của Đồng Nai nằm ở việc địa phương này đang hội tụ gần như đầy đủ các "mảnh ghép" hạ tầng chiến lược nhất cả nước cùng lúc.
Trong đó, nổi bật nhất là Sân bay quốc tế Long Thành - dự án hạ tầng hàng không lớn nhất Việt Nam hiện nay. Khi hoàn thành, đây không chỉ là sân bay quốc tế trọng điểm quốc gia mà còn được kỳ vọng trở thành trung tâm trung chuyển hàng không mới của khu vực Đông Nam Á.
Thành phố Đồng Nai đang hội tụ nhiều tiềm năng và lợi thế phát triển.
Song song với đó là hàng loạt tuyến giao thông chiến lược đang được triển khai như Vành đai 3 TP. HCM, Vành đai 4 TP. HCM, cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu, cao tốc Bến Lức - Long Thành hay tuyến đường sắt kết nối sân bay Long Thành.
Việc cùng lúc sở hữu sân bay quốc tế quy mô lớn, mạng lưới cao tốc liên vùng và hệ thống khu công nghiệp dày đặc đang tạo cho Đồng Nai một lợi thế phát triển hiếm có.
Nếu trước đây địa phương này chủ yếu phát triển theo mô hình công nghiệp truyền thống, thì giai đoạn mới được kỳ vọng sẽ mở rộng sang các lĩnh vực logistics, dịch vụ, tài chính, thương mại quốc tế và đô thị hiện đại.
Trong nhiều năm, Đồng Nai thường được nhìn nhận như khu vực công nghiệp phụ trợ cho TP. HCM. Tuy nhiên, tốc độ đô thị hóa và quy mô kinh tế hiện nay cho thấy vị thế này đang thay đổi rất nhanh.
Thực tế, Đồng Nai hiện đã hình thành hệ sinh thái công nghiệp - đô thị - logistics có quy mô thuộc nhóm lớn nhất cả nước. Với dân số lớn, nền công nghiệp phát triển và hạ tầng đang bứt tốc, địa phương này được đánh giá đủ điều kiện để phát triển theo mô hình đại đô thị đa trung tâm thay vì phụ thuộc vào TP.HCM như trước.
Đặc biệt, trong bối cảnh quỹ đất công nghiệp và đô thị tại TP. HCM ngày càng hạn chế, Đồng Nai đang nổi lên như trung tâm đón dòng dịch chuyển sản xuất, logistics và dân cư lớn nhất khu vực phía Nam.
Không phải ngẫu nhiên mà thời gian gần đây, hàng loạt tập đoàn lớn trong và ngoài nước đồng loạt tăng tốc hiện diện tại Đồng Nai, từ bất động sản, hạ tầng đến công nghiệp công nghệ cao.
Thách thức phía trước không nhỏ
Dù vậy, cơ hội lớn cũng đi kèm áp lực rất lớn. Việc trở thành thành phố trực thuộc Trung ương đồng nghĩa Đồng Nai sẽ phải đối mặt với bài toán quản trị đô thị quy mô lớn hơn rất nhiều so với trước đây, từ giao thông, môi trường, nhà ở, an sinh xã hội đến chất lượng hạ tầng đô thị.
Đặc biệt, nguy cơ phát triển "nóng" quanh sân bay Long Thành và các trục hạ tầng lớn đang đặt ra yêu cầu kiểm soát quy hoạch chặt chẽ hơn để tránh tình trạng đô thị hóa thiếu đồng bộ.
Ngoài ra, bài toán chuyển đổi từ "thủ phủ công nghiệp" sang mô hình đô thị hiện đại cũng đòi hỏi địa phương phải nâng cấp mạnh chất lượng nguồn nhân lực, dịch vụ công và năng lực quản trị.
Dẫu vậy, với nền tảng kinh tế sẵn có cùng cú hích hạ tầng chưa từng có trong nhiều thập kỷ, Đồng Nai đang đứng trước một giai đoạn được xem là bước ngoặt lớn nhất kể từ khi tái lập tỉnh.
Từ một địa phương công nghiệp trọng điểm, Đồng Nai giờ đây đang tiến gần hơn tới vị thế của một siêu đô thị mới ở phía Nam - nơi không chỉ sản xuất, mà còn đóng vai trò trung tâm kết nối, trung chuyển và dẫn dắt tăng trưởng của cả vùng kinh tế trọng điểm phía Nam trong nhiều năm tới.
