Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Bắc Ninh Mai Sơn vừa ký ban hành Quyết định số 517/QĐ-UBND về việc dừng thực hiện Dự án trùng tu, tôn tạo khu di tích chùa Dâu, đồng thời kết thúc dự án và thực hiện quyết toán đối với các hạng mục đã triển khai cùng chi phí bồi thường, hỗ trợ tái định cư.
Theo quyết định, dự án phải dừng triển khai do đã hết thời hạn thực hiện từ tháng 10/2022 nhưng vẫn chưa hoàn thành, đồng thời không còn phù hợp với các quy hoạch mới của tỉnh cũng như quy hoạch bảo quản, tu bổ và phục hồi di tích chùa Dâu. Một số hạng mục chưa thể tiếp tục thực hiện do vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng và chưa triển khai bước thiết kế bản vẽ thi công.

Chùa Dâu. Ảnh: IT
UBND tỉnh giao chủ đầu tư khẩn trương hoàn tất các thủ tục kết thúc dự án, thực hiện quyết toán theo quy định, đồng thời phối hợp với các đơn vị liên quan bàn giao hiện trạng các hạng mục đã thi công. Các Sở, ngành chức năng có trách nhiệm hướng dẫn và giám sát việc thực hiện theo đúng quy định pháp luật.
Trước khi có quyết định dừng dự án, một số hạng mục quan trọng đã được hoàn thành và phê duyệt quyết toán, gồm các công trình: Tiền thất, Tam Bảo, hành lang Tả – Hữu, nhà Hậu đường cùng với các hạng mục xây mới như Tam quan, nhà Tổ, khu bếp, kho, hệ thống sân vườn và đường nội bộ trong khu di tích.
Các hạng mục chưa thể triển khai và nay chính thức dừng thực hiện gồm kè ao chùa, bãi đỗ xe và đoạn tường rào giáp Quốc lộ 17. Nguyên nhân chủ yếu là do vướng mắc trong giải phóng mặt bằng và chưa hoàn tất bước thiết kế bản vẽ thi công.
Dự án trùng tu, tôn tạo khu di tích chùa Dâu được Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh phê duyệt lần đầu vào năm 2002 với mục tiêu bảo tồn và phát huy giá trị của một trong những di tích Phật giáo cổ kính bậc nhất Việt Nam. Quy mô dự án bao gồm tu bổ các hạng mục kiến trúc như Tiền thất, Tam Bảo, hành lang Tả – Hữu; xây dựng mới Tam quan, Hậu đường, nhà Tổ; đồng thời cải tạo sân vườn, hệ thống đường nội bộ, nạo vét và kè hồ, xây dựng bãi đỗ xe và tường rào. Bảo tàng Bắc Ninh được giao làm chủ đầu tư.
Sau nhiều lần điều chỉnh, đến năm 2011 tổng mức đầu tư của dự án được nâng lên hơn 33,7 tỷ đồng. Trong giai đoạn 2002–2014, một số hạng mục đã được Bảo tàng Bắc Ninh triển khai hoàn thành. Tuy nhiên, các phần việc như kè hồ, bãi đỗ xe và tường rào vẫn chưa thể thực hiện do chưa giải phóng được mặt bằng, sau đó được bàn giao lại cho UBND thị xã Thuận Thành (nay là phường Trí Quả) tiếp tục triển khai.
Đến năm 2017, dự án tiếp tục được điều chỉnh với tổng mức đầu tư tăng lên hơn 79,7 tỷ đồng. Dù vậy, đến hết năm 2020, công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng và tái định cư vẫn chưa hoàn tất. Dự án sau đó được gia hạn thời gian thực hiện đến hết tháng 10/2022, nhưng do nhiều khó khăn, vướng mắc nên phải tạm dừng từ thời điểm này đến nay.
Chùa Dâu tọa lạc tại phường Trí Quả, tỉnh Bắc Ninh. Chùa còn được biết đến với các tên gọi như chùa Cả, Pháp Vân tự, Cổ Châu tự và Diên Ứng tự. Đây là một trong những ngôi chùa cổ nhất Việt Nam, gắn liền với quá trình du nhập và phát triển của Phật giáo từ thế kỷ thứ II.
Chùa mang giá trị đặc biệt về lịch sử, văn hóa, tín ngưỡng và kiến trúc nghệ thuật. Với vai trò là trung tâm Phật giáo cổ đại tại vùng Luy Lâu, chùa Dâu được công nhận là Di tích Quốc gia đặc biệt vào năm 2013.