Công trình hơn trăm tuổi sở hữu kiến trúc kiểu Pháp độc đáo được xây đầu tiên tại Nam kỳ lục tỉnh bị phá dỡ trái phép

Theo ghi nhận từ VnExpress, công trình được người Pháp xây dựng từ năm 1885 với quy mô một trệt, một lầu, diện tích khoảng 1.400m2. Đây từng là dinh Tham biện, sau này là dinh Tỉnh trưởng Gò Công - một trong những dấu tích kiến trúc thuộc giai đoạn đầu thời kỳ Pháp đặt nền móng cai trị tại Nam kỳ.

Sau năm 1975, công trình được sử dụng làm trụ sở của một số cơ quan địa phương. Đến năm 2012, dinh được công nhận là di tích kiến trúc nghệ thuật cấp tỉnh.

Tuy nhiên, sau hơn một thế kỷ tồn tại, công trình xuống cấp nghiêm trọng. Năm 2022, UBND thị xã Gò Công (cũ) phê duyệt dự án tu bổ, phục hồi di tích với tổng vốn gần 32 tỷ đồng.

Dự án được khởi công đầu năm 2023 nhưng chỉ sau khoảng hai tháng triển khai đã phát sinh hàng loạt tranh cãi khi phần lớn kiến trúc cũ bị tháo dỡ. Hiện tại, công trình gần như chỉ còn lại phần mặt tiền, trong khi phía sau là những mảng tường bong tróc, khung sắt lộ ra và nhiều khu vực ngổn ngang gạch đá, bê tông vỡ.

Khu vực di tích hiện được quây tôn và dừng thi công để chờ chỉ đạo tiếp theo từ cơ quan chức năng.

Qua kiểm tra, cơ quan chức năng xác định việc tháo dỡ nhiều hạng mục chưa được cấp có thẩm quyền chấp thuận bằng văn bản. Dự án cũng bị kết luận tồn tại hàng loạt sai phạm trong quá trình chuẩn bị và triển khai.

Theo thông tin từ báo Thanh Niên, lãnh đạo Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy Đồng Tháp cho biết tỉnh đang chỉ đạo thanh tra toàn diện dự án để làm rõ trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan.

Kết quả kiểm tra bước đầu cho thấy nhiều sai sót xuất phát từ hạn chế trong quy trình thực hiện, nhận thức chưa đầy đủ và sự chủ quan của một số đơn vị, cá nhân.

Báo cáo của UBND tỉnh Đồng Tháp cũng chỉ ra nhiều bất cập như: Tên dự án không đúng với tên di tích đã được công nhận; hồ sơ nghiên cứu khả thi trình sai cơ quan thẩm định; phương án tu bổ chưa lấy ý kiến cơ quan chuyên ngành văn hóa; chưa xác định rõ hình thức quản lý dự án; tổng mức đầu tư thiếu cơ sở pháp lý.

Ngoài ra, sai phạm còn xuất hiện trong quá trình thiết kế và lựa chọn nhà thầu thi công.

Trước phản ánh của người dân và dư luận, cơ quan chức năng đã yêu cầu tạm dừng dự án khi giá trị thực hiện khoảng 1,8 tỷ đồng.

Đến cuối năm 2025, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Đồng Tháp đã giao Ủy ban Kiểm tra vào cuộc và thi hành kỷ luật Đảng đối với 5 cán bộ liên quan đến vụ việc.

Hiện UBND tỉnh Đồng Tháp tiếp tục giao Thanh tra tỉnh rà soát toàn bộ quy trình pháp lý, tài chính và kỹ thuật của dự án để xử lý theo quy định.

Việc một công trình hơn 140 năm tuổi từng được xem là dấu tích tiêu biểu của giai đoạn đầu kiến trúc thuộc địa tại Nam Bộ bị tháo dỡ phần lớn trong quá trình trùng tu đang đặt ra nhiều tranh luận về công tác bảo tồn di sản, đặc biệt với các công trình lịch sử có giá trị kiến trúc và văn hóa lâu đời.