Thích
Bộ Xây dựng mới có công văn gửi Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính và Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà về đề xuất của UBND tỉnh Quảng Ninh liên quan đến việc đầu tư tuyến đường sắt Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái.
Theo Bộ Xây dựng, do vai trò quan trọng của tuyến đường sắt Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái, Bộ đã trình và được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch mạng lưới đường sắt Việt Nam thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 tại Quyết định số 2404/QĐ-TTg ngày 29/10/2025.
Tại Quyết định số 2404, Thủ tướng Chính phủ đã điều chỉnh lộ trình nghiên cứu đầu tư tuyến đường sắt Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái từ sau năm 2030 sang trước năm 2030, phù hợp với kiến nghị của tỉnh Quảng Ninh.
Tuyến đường sắt Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái. Ảnh minh họa
Bộ Xây dựng cho biết, hiện nay trên hành lang vận tải Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái đang tồn tại hai phương thức vận tải chính là đường bộ và đường thủy.
Trong đó, vận tải hàng hóa bằng đường thủy nội địa và ven biển có chi phí thấp; tuyến đường bộ cao tốc Hạ Long - Móng Cái mới được đưa vào khai thác, có quy mô 4 làn xe, đủ khả năng đáp ứng nhu cầu vận tải đến năm 2040. Thực tế lưu lượng khai thác hiện đạt khoảng 9.000 PCU/45.000 PCU, tương đương 20% năng lực.
Theo quy hoạch, trên hành lang này có ba phương thức vận tải gồm đường biển, đường bộ và đường sắt. Tuy nhiên, để tối ưu chi phí, hàng hóa sẽ ưu tiên vận chuyển bằng đường biển, đường sông; trong khi vận tải hành khách chủ yếu do đường bộ đảm nhận.
Do đó, việc đầu tư tuyến đường sắt Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái cần được nghiên cứu cẩn trọng, kỹ lưỡng.
Cũng theo Bộ Xây dựng, trước mắt sẽ triển khai lập quy hoạch chi tiết và Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án làm cơ sở quản lý hành lang, quỹ đất, chuẩn bị nguồn lực và chỉ thực hiện đầu tư khi nhu cầu vận tải hành khách, hàng hóa liên vận quốc tế tăng cao.
Theo Bộ Xây dựng, do yêu cầu kỹ thuật và kết nối liên vận quốc tế trong bối cảnh tư vấn trong nước còn hạn chế về năng lực và kinh nghiệm, nhằm bảo đảm tính đồng bộ và hiệu quả, Chính phủ Trung Quốc đã hỗ trợ kỹ thuật để triển khai lập quy hoạch chi tiết tuyến, ga đường sắt Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái.
Bộ Xây dựng thống nhất với ý kiến của UBND tỉnh Quảng Ninh và đang tập trung đẩy nhanh tiến độ lập quy hoạch chi tiết tuyến, ga đường sắt Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái, dự kiến hoàn thành trong năm 2026.
Sau khi hoàn thành, Bộ Xây dựng sẽ chuyển giao hồ sơ quy hoạch để UBND tỉnh Quảng Ninh triển khai các công việc tiếp theo, bao gồm quản lý hành lang, quỹ đất; điều chỉnh các quy hoạch có liên quan; nghiên cứu và tổ chức công tác giải phóng mặt bằng.
Trong công văn gửi lãnh đạo Chính phủ, Bộ Xây dựng khẳng định ủng hộ đề xuất của UBND tỉnh Quảng Ninh về việc sử dụng ngân sách địa phương để thực hiện công tác chuẩn bị đầu tư dự án đường sắt Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái.
Theo tính toán sơ bộ, nếu đầu tư phân kỳ theo phương án đường đơn, tổng mức đầu tư khoảng 4 tỷ USD, thuộc tiêu chí dự án quan trọng quốc gia.
Do tuyến đường sắt Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái đi qua địa phận TP. Hải Phòng và tỉnh Quảng Ninh, Bộ Xây dựng đề nghị UBND tỉnh Quảng Ninh căn cứ quy định tại Điều 20 và Điều 30 Luật Đầu tư công, thực hiện các thủ tục trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, giao UBND tỉnh Quảng Ninh làm cơ quan chủ quản đầu tư dự án.
Về quy hoạch chi tiết tuyến Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái, Bộ Xây dựng cho biết việc lập quy hoạch đang được triển khai theo quy định tại khoản 2 Điều 19 Luật Đường sắt; phía Chính phủ Trung Quốc cung cấp nguồn viện trợ không hoàn lại để thực hiện theo thỏa thuận giữa hai Chính phủ. Đồng thời, do năng lực tư vấn trong nước còn hạn chế, Bộ Xây dựng đề nghị tiếp tục là cơ quan thực hiện nhiệm vụ này.
Về công tác giải phóng mặt bằng toàn tuyến và phương án phân kỳ đầu tư xây dựng dự án, các nội dung này sẽ được nghiên cứu, xem xét và quyết định một cách thận trọng trong Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, theo đúng quy định pháp luật.
Theo Quy hoạch mạng lưới đường sắt Việt Nam thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, tuyến đường sắt Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái có chiều dài khoảng 187km, sử dụng khổ đường 1.435mm.
Khi hoàn thành, tuyến đường sắt Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái sẽ hình thành mạng lưới đường sắt khép kín kết nối từ Hà Khẩu (Trung Quốc) - Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh - Đông Hưng (Trung Quốc) và ngược lại.
