Dự án lên đời tuyến cao tốc kết nối 2 TP trực thuộc Trung ương liền kề nhau gặp khó

Khó khăn bủa vây

Trên tuyến cao tốc La Sơn - Hòa Liên, một trong những trục giao thông quan trọng của miền Trung, các đơn vị thi công đang đồng thời triển khai hai phần việc: Mở rộng tuyến lên 4 làn xe và khắc phục các điểm sạt trượt do thiên tai xảy ra trong năm 2025. Tuy nhiên, cả hai nhiệm vụ đều đang chậm so với mốc tiến độ đã đề ra.

Dự án mở rộng tuyến có chiều dài khoảng 65km, bắt đầu từ điểm kết nối với cao tốc Cam Lộ - La Sơn tại Km0 (TP. Huế) và kết thúc tại nút giao Hòa Liên (TP. Đà Nẵng).

Tổng mức đầu tư của dự án hơn 3.010 tỷ đồng, trong đó riêng gói thầu xây lắp chính XL01 có giá trị hơn 2.700 tỷ đồng do liên danh 7 nhà thầu thực hiện.

Công trình khởi công ngày 29/5/2025 và ban đầu được đặt mục tiêu hoàn thành vào tháng 1/2026. Tuy nhiên, sau khi chịu tác động của thiên tai, gói thầu đã phải điều chỉnh tiến độ, gia hạn thi công đến hết tháng 3/2026.

Tháng 10/2025, các đợt mưa lớn kéo dài đã gây ra 21 điểm sạt lở dọc tuyến cao tốc La Sơn - Hòa Liên. Trong số này, điểm sạt trượt tại Km50+700 trên địa bàn TP. Đà Nẵng được đánh giá là nghiêm trọng nhất khi một phần mặt đường cùng tường chắn taluy âm bị cuốn trôi xuống sông.

Sau gần một tháng kể từ khi xảy ra sự cố, lãnh đạo Bộ Xây dựng đã trực tiếp kiểm tra hiện trường và yêu cầu sớm có phương án khắc phục. Ban Quản lý dự án đường Hồ Chí Minh - đơn vị chủ đầu tư, sau đó đề xuất giải pháp xử lý triệt để bằng cách đào bỏ toàn bộ phần nền đường nằm trong phạm vi cung trượt, thay thế bằng một đoạn cầu cạn gồm 4 nhịp Super-T dài khoảng 176m và rộng 22m.

Đề xuất này đã được lãnh đạo Bộ Xây dựng thống nhất ngay tại buổi kiểm tra, đồng thời giao chủ đầu tư phối hợp với các cơ quan chuyên môn nghiên cứu phương án kỹ thuật phù hợp.

Tuy nhiên, đến nay sau khoảng 4 tháng kể từ thời điểm đưa ra đề xuất, phương án xử lý chính thức cho vị trí sạt lở vẫn chưa được hoàn thiện.

Trong khi chờ giải pháp lâu dài, các đơn vị thi công đang áp dụng biện pháp tạm thời bằng cách đóng cọc cừ Larsen IV nhằm gia cố nền đường, đồng thời làm đường tạm bằng bê tông xi măng để duy trì lưu thông hai chiều.

Do tiến độ khắc phục sạt lở và mở rộng tuyến đều chậm, cao tốc La Sơn - Hòa Liên hiện vẫn phải áp dụng nhiều biện pháp hạn chế giao thông.

Theo quy định đang áp dụng, các loại xe thô sơ, xe mô tô, xe gắn máy, xe khách trên 9 chỗ và xe tải từ 5 tấn trở lên chưa được phép lưu thông trên tuyến. Những phương tiện còn lại chỉ được đi lại trong khung giờ từ 5h đến 16h mỗi ngày, với tốc độ tối đa 50km/h.

Kế hoạch ban đầu đặt mục tiêu dỡ bỏ các hạn chế này sau ngày 31/3/2026, với điều kiện công tác mở rộng toàn tuyến hoàn tất và điểm sạt lở được xử lý triệt để.

Tuy nhiên, theo đánh giá từ chủ đầu tư, khả năng hoàn thành đúng mốc thời gian này là rất khó. Lũy kế khối lượng thực hiện của gói thầu XL01 hiện đạt khoảng 2.038/2.544 tỷ đồng, tương đương 84,77% giá trị hợp đồng, tức chậm khoảng 6,65% so với tiến độ kế hoạch.

Ngoài ra, điều kiện địa chất phức tạp tại khu vực sạt trượt khiến việc thi công cầu và xử lý nền đường có thể kéo dài thêm 6-7 tháng. Vì vậy, tiến độ hoàn thành toàn bộ dự án có khả năng phải lùi đến cuối năm 2026.

Tuyến kết nối hai đô thị trung ương liền kề

Đoạn La Sơn - Hòa Liên vốn là một phần của dự án cao tốc La Sơn - Túy Loan dài 77km, khởi công từ tháng 12/2013 theo hình thức BT với tổng vốn đầu tư gần 11.500 tỷ đồng.

Riêng đoạn La Sơn - Hòa Liên dài khoảng 66km, quy mô 2 làn xe với bề rộng mặt đường 12m và tốc độ thiết kế 60km/h, đã hoàn thành và đưa vào khai thác từ tháng 4/2022. Tuyến có tổng cộng 62 cây cầu và một hầm đường bộ là hầm Mũi Trâu.

Tuyến đường bắt đầu từ nút giao La Sơn thuộc huyện Phú Lộc (TP. Huế) và kết thúc tại nút giao Hòa Liên, huyện Hòa Vang (TP. Đà Nẵng), đóng vai trò quan trọng trong việc giảm tải cho Quốc lộ 1 và tăng cường kết nối khu vực miền Trung.

Tuy nhiên, do tuyến được khai thác theo tiêu chuẩn cao tốc nhưng chỉ có 2 làn xe, nhiều bất cập đã phát sinh. Các tài xế thường xuyên phản ánh tình trạng thiếu dải phân cách cứng, nhiều điểm vượt nguy hiểm do làn đường kết thúc đột ngột, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông.

Trước thực trạng này, các địa phương đã nhiều lần kiến nghị mở rộng tuyến lên quy mô 4 làn xe đồng bộ.

Việc triển khai dự án mở rộng không chỉ nhằm khắc phục những hạn chế hiện hữu, mà còn góp phần hoàn thiện mạng lưới cao tốc Bắc - Nam phía Đông, nâng cao năng lực khai thác và giảm thiểu tai nạn giao thông.

Đặc biệt, tuyến đường này còn mang ý nghĩa kết nối hai thành phố trực thuộc Trung ương có ranh giới liền kề là TP. Huế và TP. Đà Nẵng. Từ ngày 1/1/2025, Thừa Thiên Huế chính thức trở thành thành phố trực thuộc Trung ương với tên gọi TP. Huế, đánh dấu sự hình thành cặp đô thị trung ương đầu tiên của Việt Nam có địa giới giáp nhau.

Khi hoàn thành và đi vào khai thác, đoạn cao tốc La Sơn - Hòa Liên sẽ tạo sự liên thông hiệu quả với các tuyến cao tốc Cam Lộ - La Sơn và Đà Nẵng - Quảng Ngãi, góp phần nâng cao hiệu quả khai thác toàn tuyến cao tốc trục dọc Bắc - Nam.