Gắn mã định danh bất động sản: Bước ngoặt mới của thị trường

Tại họp báo thường kỳ diễn ra ngày 30/1 vừa qua, bà Tống Thị Hạnh - Cục trưởng Cục Quản lý nhà ở và Thị trường bất động sản (thuộc Bộ Xây dựng) cho biết, ngay trong sáng cùng ngày, Bộ đã tổ chức hội nghị tập huấn toàn quốc để phổ biến các nội dung mới của Nghị định 357/2025/NĐ-CP tới các địa phương và đơn vị liên quan. Động thái này cho thấy quyết tâm triển khai đồng bộ ngay từ đầu, tránh tình trạng "luật có hiệu lực nhưng hệ thống chưa sẵn sàng".

Điểm cốt lõi của Nghị định 357 nằm ở việc xây dựng hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu thống nhất về nhà ở và thị trường bất động sản, trong đó mã định danh bất động sản đóng vai trò trung tâm.

Theo lãnh đạo Cục, Bộ Xây dựng đã phối hợp với đơn vị tư vấn của Viettel để làm rõ phương án kết nối và chia sẻ dữ liệu. Khi mỗi bất động sản được "gắn mã", toàn bộ thông tin pháp lý, tình trạng đủ điều kiện kinh doanh và lịch sử giao dịch sẽ hiển thị trực tiếp trên hệ thống.

Cách tiếp cận này đánh dấu sự chuyển dịch từ quản lý rời rạc bằng hồ sơ giấy, báo cáo định kỳ sang quản trị dựa trên dữ liệu số hóa liên thông. Cơ quan quản lý không chỉ biết "có bao nhiêu dự án" mà còn theo dõi được dòng chảy của hàng hóa bất động sản giữa thị trường sơ cấp và thứ cấp theo thời gian thực.

Một ví dụ được bà Tống Thị Hạnh nêu ra là quản lý bất động sản đủ điều kiện đưa vào kinh doanh. Nhờ mã định danh, cơ quan quản lý có thể nhận diện chính xác nguồn cung hợp pháp, đồng thời kiểm soát các giao dịch phát sinh. "Thông qua đó, cơ quan quản lý có thể kiểm soát lượng hàng tồn kho bất động sản trên thị trường", bà Hạnh nhấn mạnh.

Ý nghĩa của dữ liệu không dừng ở khâu giám sát. Khi bức tranh cung - cầu được lượng hóa đầy đủ, Nhà nước có cơ sở khoa học để xác định phân khúc dư thừa, phân khúc có nhu cầu thực, từ đó điều chỉnh chương trình phát triển nhà ở, tín dụng, thuế và quy hoạch phù hợp. Đây là điều mà thị trường bất động sản Việt Nam lâu nay thiếu, dẫn tới những chu kỳ "nóng - lạnh" khó kiểm soát.

Theo Cục Quản lý nhà ở và Thị trường bất động sản, phạm vi của hệ thống không chỉ giới hạn ở nhà ở mà bao trùm cả bất động sản công nghiệp, du lịch, thương mại. Khi dữ liệu được vận hành đồng bộ, các bộ, ngành khác cũng có thể khai thác để phục vụ quản lý chuyên ngành, từ quy hoạch, đầu tư đến tài chính - ngân hàng.

Đặc biệt, việc kết nối dữ liệu nguồn cung bất động sản với cơ sở dữ liệu đất đai được kỳ vọng tháo gỡ một "nút thắt" kéo dài nhiều năm. Khi tính pháp lý của bất động sản đã được kiểm soát đầy đủ trên hệ thống, quy trình cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở sẽ nhanh gọn và minh bạch hơn. Ở chiều ngược lại, dữ liệu đất đai khi được chia sẻ trở lại sẽ giúp kiểm soát chặt chẽ các công trình, nhà ở có sẵn đưa vào kinh doanh.

Nhìn rộng hơn, Nghị định 357 không chỉ là một văn bản kỹ thuật về dữ liệu, mà là bước đi thể chế nhằm tái lập kỷ cương thông tin cho thị trường bất động sản. Khi mọi bất động sản đều có "danh tính số" và được giám sát xuyên suốt vòng đời, dư địa cho thông tin mập mờ, giao dịch không minh bạch sẽ bị thu hẹp.

Nếu được triển khai đúng tiến độ và khai thác hiệu quả, hệ thống này có thể trở thành nền tảng để thị trường bất động sản vận hành lành mạnh hơn - nơi chính sách được xây dựng trên dữ liệu thực, còn niềm tin của người dân và doanh nghiệp được củng cố bằng sự minh bạch.