Giữ lòng dân trên đất nóng: Bài 5 - Năm quyết sách mở đường

Năm quyết định được ban hành trong chưa đầy ba tuần đã mở thêm lối đi cho các dự án tại phường Điện Bàn Đông (TP. Đà Nẵng). Từ chủ trương của TP. Đà Nẵng đến từng hồ sơ ở cơ sở, nỗ lực tháo gỡ đang được tiếp nối bằng trách nhiệm của người đứng đầu, sự phối hợp của các cơ quan và sự đồng thuận của người dân. Đích đến là những dự án hoàn thiện, những gia đình an cư và một môi trường đầu tư thuận lợi giúp doanh nghiệp yên tâm gắn bó với Đà Nẵng.

*****

Khoảng 98% diện tích giai đoạn 1 Khu dân cư và dịch vụ Cầu Hưng Lai Nghi đã được giải phóng mặt bằng. Phần đất còn lại chiếm một tỷ lệ nhỏ, nhưng để hoàn tất, chính quyền phường Điện Bàn Đông và các cơ quan liên quan vẫn phải đi sâu vào từng hồ sơ, từng hoàn cảnh. Chặng cuối của công tác giải phóng mặt bằng có những khó khăn mà một con số gần trọn vẹn chưa thể nói hết.

Trong nội dung UBND TP. Đà Nẵng chỉ đạo tháo gỡ ngày 18/8/2026, việc giải quyết đối với bốn hộ chưa thống nhất phương án đã được giao cụ thể. Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng Nguyễn Mạnh Hùng yêu cầu Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với phường Điện Bàn Đông, Trung tâm Phát triển quỹ đất và chủ đầu tư xử lý việc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trước ngày 5/9. Mốc tiến độ ấy đặt các cơ quan trước trách nhiệm cùng giải quyết những hồ sơ còn vướng, gắn yêu cầu triển khai dự án với quyền lợi của các gia đình bị ảnh hưởng.

Một thửa đất đưa vào dự án kéo theo nhiều điều phải giải quyết trong đời sống. Với gia đình đang sử dụng đất, đó có thể là nơi ở, tài sản tích cóp hoặc điều kiện làm ăn phải sắp xếp lại. Bởi vậy, sự thấu đáo của chính quyền còn nằm ở việc hiểu những thay đổi người dân phải trải qua khi đặt bút ký đồng ý bàn giao.

Nguồn gốc đất được xác định thế nào, khoản bồi thường và hỗ trợ được tính trên căn cứ nào, nơi tái định cư đã đủ điều kiện hay chưa đều cần được làm sáng tỏ. Người dân cần những căn cứ cụ thể để đối chiếu quyền lợi, cân nhắc và chuẩn bị cho bước chuyển của gia đình. Lời vận động có sức thuyết phục khi đi cùng phương án đủ rõ và những điều kiện đã được chuẩn bị chu đáo.

Ở giai đoạn 2 của dự án Khu dân cư và dịch vụ Cầu Hưng Lai Nghi, lãnh đạo thành phố yêu cầu tập trung hoàn thành phần mặt bằng còn lại trong tháng 10/2026. Những trường hợp đã nhận tiền nhưng tái lấn chiếm hoặc chưa bàn giao phải được rà soát, hoàn thiện hồ sơ và xử lý đúng trình tự. Việc tổ chức thực hiện vẫn phải gắn với đối thoại, xem xét kiến nghị và bảo đảm các điều kiện theo quy định.

Ở chặng này, cán bộ cơ sở phải đảm bảo kết nối sự kiên trì giải thích, vận động với cách giải quyết. Hồ sơ còn thiếu căn cứ phải được kiểm tra. Nội dung đã rõ cần được giải thích để người dân hiểu. Phần việc thuộc chủ đầu tư phải được yêu cầu thực hiện. Mỗi lần gặp dân cần giúp một vấn đề được làm rõ thêm, một vướng mắc có hướng xử lý cụ thể hơn. Qua đó, người dân có thể cảm nhận sự nghiêm túc và trách nhiệm của chính quyền đối với những vướng mắc của gia đình mình.

Tại Khu đô thị QNK 1 (phường Điện Bàn Đông), kết quả của quá trình tháo gỡ đã hiện ra trên phần mặt bằng được bàn giao. Ghi nhận của phóng viên Reatimes, đơn vị thi công đang tập trung hoàn thiện hạ tầng trên những phần đất đã tiếp nhận. Diện tích đất được bàn giao mặt bằng trở thành điều kiện để công việc trên công trường tiếp tục, để sự đồng thuận của người dân được nối tiếp bằng hoạt động đầu tư.

Trao đổi với Reatimes, đại diện Công ty CP Đầu tư QNK Quảng Nam, chủ đầu tư dự án, mong các cơ quan chức năng và chính quyền địa phương tiếp tục hỗ trợ công tác giải phóng mặt bằng. Khi mặt bằng và thủ tục đất đai được xử lý đồng bộ, doanh nghiệp có thêm điều kiện tập trung nguồn lực cho hạ tầng, chủ động sắp xếp các phần việc tiếp theo. "Kết quả giải phóng mặt bằng đã đạt được là cơ sở để doanh nghiệp chủ động hơn trong giai đoạn tiếp theo", đại diện Công ty CP Đầu tư QNK Quảng Nam nói thêm.

Đại diện doanh nghiệp cũng xác định trách nhiệm của chủ đầu tư trong việc chuẩn bị nguồn lực, hoàn thiện hồ sơ và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ theo quy định. Sự hỗ trợ của chính quyền cần được tiếp nối bằng khả năng triển khai của doanh nghiệp trên phần mặt bằng đã nhận. Đó là điều người dân có quyền chờ đợi sau khi đồng thuận bàn giao đất.

"Mục tiêu cuối cùng là hoàn thiện dự án theo đúng quy định, tạo ra hạ tầng và sản phẩm đúng kế hoạch, đồng thời bảo đảm các quyền lợi hợp pháp của những bên liên quan", đại diện công ty khẳng định.

Ở các dự án khác, công tác giải phóng mặt bằng cũng đã tiến thêm những bước đáng kể. Khu đô thị Phú Thịnh đã chi trả và bàn giao khoảng 99,2% tổng diện tích bị ảnh hưởng. Khu đô thị phức hợp Hà My đã giải phóng mặt bằng khoảng 96% diện tích dự án. Cùng với khoảng 98% tại giai đoạn 1 Cầu Hưng Lai Nghi, những tỷ lệ ấy cho thấy khối lượng công việc lớn đã được giải quyết, đồng thời đặt ra yêu cầu tập trung cho phần còn lại.

Mỗi một tỷ lệ đất dù nhỏ được bàn giao, rồi góp lại từ những thửa đất đã xác định xong căn cứ, những phương án đã thống nhất và những gia đình đã nhận tiền, để chính quyền bàn giao đất sạch cho chủ đầu tư cũng là cả một hành trình. Phía sau đó là công việc bộn bề gian nan của cán bộ cơ sở, đơn vị phát triển quỹ đất và sự phối hợp của chủ đầu tư. Phần diện tích chưa hoàn tất càng ít, càng thôi thúc những người có trách nhiệm nhanh chóng bắt tay vào việc, song họ cũng cẩn trọng trong xử lý để không làm chậm công việc của cả dự án.

Áp lực ấy hiện rõ trong khối lượng công việc mà Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố đang xử lý. Trao đổi với Reatimes, ông Võ Nguyên Chương, Giám đốc Trung tâm, cho biết Đà Nẵng có 404 dự án liên quan đến bồi thường, giải phóng mặt bằng, với 46.929 hồ sơ cần xử lý trong năm 2026. Sau khi tổ chức lại bộ máy, Trung tâm còn tiếp nhận nhiều dự án và hồ sơ tồn đọng.

Trước khối lượng đó, lãnh đạo Trung tâm yêu cầu từng hồ sơ phải xác định rõ nguyên nhân, người xử lý, thời hạn và sản phẩm cần hoàn thành. Hồ sơ đủ điều kiện được tiếp tục giải quyết; hồ sơ chưa đủ điều kiện phải chỉ rõ nội dung còn thiếu và cơ quan có trách nhiệm bổ sung. Tinh thần "6 rõ" vì thế được chuyển thành một đường đi cụ thể cho từng việc, thay vì dừng ở yêu cầu chung.

Trung tâm đồng thời tập trung vào các vấn đề ảnh hưởng tới nhiều dự án như hồ sơ địa chính, quỹ đất tái định cư, khu cải táng, giá đất, quy hoạch chồng lấn và quản lý nguồn tiền phục vụ giải phóng mặt bằng. Với dự án đã hoàn thành phần lớn diện tích, phần việc còn lại được nghiên cứu xử lý để tránh kéo dài quyết toán. Những khoản tiền doanh nghiệp đã chuyển nhưng chưa có điều kiện sử dụng được rà soát để xử lý hoặc hoàn trả theo quy định.

"Tháo gỡ phải đi đến kết quả cụ thể. Trung tâm sẽ tiếp tục đồng hành, cầu thị và quyết liệt trong phạm vi trách nhiệm, chủ động tham mưu thành phố đối với những vấn đề vượt thẩm quyền, góp phần khơi thông nguồn lực đất đai và tạo điều kiện để các dự án sớm triển khai", ông Võ Nguyên Chương, nhấn mạnh.

Trong hàng chục nghìn hồ sơ ấy, mỗi trường hợp được giải quyết đều có ý nghĩa với một gia đình hoặc một phần việc của dự án. Một phương án được hoàn thiện có thể mở thêm mặt bằng cho đơn vị thi công. Một thủ tục được hướng dẫn đến nơi đến chốn giúp doanh nghiệp chủ động bước tiếp theo. Sự đồng hành của cơ quan chuyên môn được người dân và nhà đầu tư cảm nhận qua những kết quả gần gũi như vậy.

Song hành với công tác xử lý mặt bằng, những vướng mắc về thủ tục dự án được thành phố tập trung giải quyết. Trong chưa đầy ba tuần, năm quyết định của UBND thành phố lần lượt tạo cơ sở để các dự án tiếp tục thực hiện thủ tục giao đất, cho thuê đất. Với những hồ sơ đã trải qua nhiều lần kiến nghị, mỗi quyết định mở thêm một bước đi để nhà đầu tư tiếp tục hoàn thiện các điều kiện triển khai.

Ngày 20/8/2026, Quyết định số 3734 được ban hành đối với Khu đô thị An Nam, Quyết định số 3751 đối với Khu nhà ở cho người thu nhập thấp và Quyết định số 3752 đối với Khu đô thị Lam. Ngày 7/9/2026, Quyết định số 4006 tiếp tục tháo gỡ cho Khu đô thị phức hợp Hà My, cùng ngày với Quyết định số 4015 dành cho Khu đô thị Thương mại dịch vụ Bắc Hội An.

Năm dự án có lịch sử và những nghĩa vụ cần hoàn thiện khác nhau. Chuỗi quyết định liên tiếp cho thấy cách thành phố tháo gỡ bằng từng hồ sơ cụ thể, thay vì một giải pháp chung cho mọi trường hợp. Với nhà đầu tư, giá trị trước mắt là xác định được dự án được tiếp tục ở bước nào, điều kiện nào còn thiếu và nguồn lực nào phải chuẩn bị sau thời gian dài chờ đợi.

Sau quyết định của UBND thành phố là công việc của nhiều cơ quan, từ đất đai, quy hoạch, xây dựng đến nghĩa vụ tài chính và quản lý tại địa bàn. Các bước xử lý cần được nối tiếp để hướng đi vừa mở có thể trở thành tiến độ thực hiện. Sự quyết liệt của lãnh đạo tạo sức thúc đẩy; trách nhiệm và sự phối hợp của bộ máy quyết định khả năng đưa chủ trương đến kết quả.

Ở Điện Bàn Đông, quá trình ấy còn gắn với việc rà soát những dự án thuộc cơ chế, chính sách tháo gỡ của Quốc hội và kế hoạch của thành phố. Lãnh đạo phường phối hợp với các sở, ngành đối chiếu hồ sơ pháp lý, quy hoạch, đất đai, tiến độ, nghĩa vụ tài chính và năng lực chủ đầu tư. Những thông tin từ cơ sở giúp việc xem xét từng dự án có thêm căn cứ, sát với khối lượng thực tế còn phải giải quyết.

Các quyết định cho phép tiếp tục thủ tục giao đất, cho thuê đất mở ra cơ hội để hoàn thiện dự án. Những yêu cầu về đất đai, xây dựng, môi trường, quy hoạch và tài chính vẫn phải được thực hiện đầy đủ. Chính sự rõ ràng ấy giúp doanh nghiệp biết mình được tiếp tục công việc nào, còn phải đáp ứng điều kiện gì và cần bố trí nguồn lực ra sao.

Một môi trường đầu tư có khả năng tạo sự an tâm cần cả chính sách và cách thực hiện chính sách. Nhà đầu tư phải tính toán vốn, tiến độ và các cam kết qua nhiều năm. Khi có cơ quan hướng dẫn, có trách nhiệm xử lý được xác định và có sự theo sát của lãnh đạo chính quyền, doanh nghiệp có thêm cơ sở để xây dựng kế hoạch. Sự đồng hành của chính quyền TP. Đà Nẵng vì thế gắn trực tiếp với khả năng theo đuổi một dự án lâu dài.

Trao đổi với Reatimes, bà Hà Thị Bích Nghi, đại diện Công ty TNHH Bất động sản Châu Âu, Công ty TNHH Địa ốc Hà An và Công ty TNHH Bất động sản Khởi Nguyên, chia sẻ về sự an tâm mà chủ trương tháo gỡ và sự đồng hành của chính quyền mang lại cho doanh nghiệp đầu tư tại Đà Nẵng.

"Chúng tôi trân trọng cảm ơn lãnh đạo thành phố, các sở, ban, ngành cùng chính quyền phường Điện Bàn Đông đã quan tâm, hỗ trợ doanh nghiệp trong quá trình thực hiện dự án. Với nhà đầu tư, chính sách rõ ràng và sự nhất quán trong tổ chức thực hiện là cơ sở rất quan trọng để tính toán nguồn lực, xây dựng kế hoạch và yên tâm đầu tư. Chúng tôi đánh giá cao sự quyết liệt của lãnh đạo thành phố trong việc cụ thể hóa chủ trương hỗ trợ bằng những quyết định và trách nhiệm thực hiện rõ ràng. Sự vào cuộc ấy giúp doanh nghiệp thêm vững tâm để tiếp tục theo đuổi dự án", bà Nghi bày tỏ.

Cũng theo bà Hà Thị Bích Nghi, sự đồng hành ấy có ý nghĩa với cả doanh nghiệp đã đầu tư và những nhà đầu tư đang tìm hiểu cơ hội tại Đà Nẵng. Qua cách thành phố quan tâm giải quyết những khó khăn của doanh nghiệp, nhà đầu tư có thể cảm nhận được tinh thần cầu thị, trách nhiệm và quyết tâm tạo dựng một môi trường đầu tư đáng tin cậy. Đó là cơ sở để doanh nghiệp an tâm gắn bó, mạnh dạn dành nguồn lực cho những kế hoạch lâu dài tại thành phố.

"Chúng tôi mong sự quan tâm, hỗ trợ của lãnh đạo và các cơ quan tiếp tục giúp doanh nghiệp hoàn thiện những phần việc còn lại, hướng tới hoàn thành 100% dự án. Doanh nghiệp cũng phải nỗ lực thực hiện đầy đủ nghĩa vụ, triển khai công việc đến nơi để đáp lại sự đồng hành của chính quyền và sự đồng thuận của người dân", bà Nghi nói thêm.

Những nội dung doanh nghiệp đặt ra cũng cho thấy giá trị lâu dài của việc tháo gỡ. Một dự án được tạo điều kiện đi tiếp có thể giúp nhà đầu tư củng cố kế hoạch, giúp những bên liên quan có thêm cơ sở chờ đợi kết quả. Cách xử lý công việc còn góp phần hình thành niềm tin đối với môi trường đầu tư, bởi doanh nghiệp quan tâm tới cả cơ hội kinh doanh và khả năng giải quyết những khó khăn phát sinh trong quá trình thực hiện.

Sự ghi nhận dành cho lãnh đạo thành phố, các sở, ngành và chính quyền cơ sở vì vậy cần được nối tiếp bằng tiến độ của chính doanh nghiệp. Mặt bằng đã bàn giao phải gắn với nguồn lực triển khai. Hồ sơ được mở đường phải được hoàn thiện. Các nghĩa vụ với Nhà nước và quyền lợi hợp pháp của người dân, khách hàng phải được thực hiện đầy đủ. Khi doanh nghiệp làm tròn phần việc, nỗ lực tháo gỡ của chính quyền mới có thể chuyển thành kết quả trên công trường.

Trước chuỗi quyết định ấy, Chỉ thị số 18-CT/TU ngày 3/6/2026 của Ban Thường vụ Thành ủy đã xác lập yêu cầu đặt công tác giải phóng mặt bằng dưới sự lãnh đạo trực tiếp của cấp ủy, gắn với trách nhiệm người đứng đầu. Từ đó, hồ sơ khó không còn là phần việc riêng của cơ quan chuyên môn mà trở thành phép thử đối với năng lực tổ chức thực hiện của cả hệ thống.

Thông tin với Reatimes, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội TP. Đà Nẵng Lê Ngọc Quang nhấn mạnh giải phóng mặt bằng là một trong những khâu quyết định tiến độ và hiệu quả đầu tư. Công việc liên quan trực tiếp đến đất đai, bồi thường, tái định cư và đời sống người dân, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, các ngành.

Bí thư Thành ủy Đà Nẵng Lê Ngọc Quang yêu cầu người đứng đầu trực tiếp kiểm tra, phân loại từng trường hợp, tăng cường đối thoại để người dân hiểu rõ chủ trương, chính sách. Tiến độ phải đi cùng việc xem xét đúng quyền lợi, công khai thông tin và xác định rõ cơ quan chịu trách nhiệm. Đó là nền móng của sự đồng thuận bền vững.

Lãnh đạo thành phố đồng thời đặt yêu cầu tháo gỡ trong kỷ luật, kỷ cương thực thi. Các sở, ngành và địa phương phải chủ động giải quyết công việc thuộc thẩm quyền, kịp thời báo cáo những nội dung cần cấp trên xem xét. Việc hỗ trợ doanh nghiệp phải được thực hiện trong khuôn khổ pháp luật, bảo đảm trình tự và các điều kiện của dự án. Kết quả giải phóng mặt bằng là một căn cứ đánh giá năng lực tổ chức thực hiện của người đứng đầu.

Thông điệp ấy đi thẳng vào điểm yếu thường khiến hồ sơ kéo dài, trách nhiệm bị chia nhỏ giữa nhiều đầu mối. Vướng mắc chỉ chuyển động khi nguyên nhân được gọi đúng, thẩm quyền được xác định và người nhận việc chịu trách nhiệm về thời hạn, kết quả.

Ở Điện Bàn Đông, yêu cầu đó được chuyển thành thứ tự ưu tiên. Dự án trọng điểm, nơi chỉ còn ít hồ sơ và có khả năng hoàn thành trong năm 2026 được tập trung nguồn lực trước; các nhóm vướng mắc được phân theo thẩm quyền. Cách làm này tạo kết quả sớm, đồng thời rút kinh nghiệm cho hồ sơ phức tạp hơn.

Ở cấp ủy cơ sở, Bí thư phường Điện bàn Đông Võ Văn Hùng giữ nhịp chỉ đạo các dự án trọng điểm, trực tiếp kiểm tra điểm còn vướng và yêu cầu từng đầu mối phối hợp. Vấn đề đã nêu không dừng ở cuộc họp hay lần xuống hiện trường, mà được kiểm tra, đôn đốc cho đến khi có hướng xử lý rõ.

Chủ tịch UBND phường Nguyễn Thanh Vỹ tổ chức thực hiện tại địa bàn, kết nối phường với sở, ngành, đơn vị phát triển quỹ đất và doanh nghiệp. Việc thuộc phường được xử lý ngay; nội dung vượt thẩm quyền được tổng hợp, đề xuất và giữ đầu mối theo dõi. Nhờ đó, chỉ đạo của cấp ủy đi vào hồ sơ rồi ra hiện trường. "Thành phố đã mở một nút rất quan trọng. Phần việc ở địa bàn là bám từng dự án, từng thửa đất và từng gia đình để quyết định đi vào cuộc sống", ông Nguyễn Thanh Vỹ cho biết.

Câu nói của ông Nguyễn Thanh Vỹ xác lập ranh giới giữa cơ chế và thực thi. Thành phố tháo nút về chủ trương; quyết định chỉ phát huy giá trị khi địa phương bám hiện trạng, cơ quan chuyên môn hoàn tất thủ tục và doanh nghiệp làm tròn nghĩa vụ. Không mắt xích nào có thể đứng ngoài đoạn đường còn lại.

Trên địa bàn dày đặc dự án, kết quả được tích lũy từ một hồ sơ đủ căn cứ, một phương án thống nhất, một phần mặt bằng bàn giao và một quyết định triển khai đúng hạn. Khi cấp ủy giữ nhịp, chính quyền điều hành cụ thể, cơ quan chuyên môn phối hợp liền mạch, khối việc lớn bắt đầu chuyển động bằng những kết quả có thể kiểm chứng.

Với người dân, thước đo của việc tháo gỡ vướng mắc không nằm ở số cuộc họp hay văn bản đã ban hành, mà ở khoảng cách từ quyết sách đến đời sống được rút ngắn bao nhiêu và người dân còn phải chờ bao lâu để trách nhiệm, quyền lợi biến thành hiện thực.

Đó là khi người mua đất nhận giấy chứng nhận để dựng nhà. Các hộ gia đình bàn giao đất do nằm trong vùng dự án, việc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư... của các cấp chính quyền được thực thi, xử lý thỏa đáng, qua đó giúp người dân ổn định cuộc sống. Mỗi một việc hoàn thành là lời xác nhận sự đồng thuận của người dân đối với trách nhiệm của từng cán bộ, công chức.

Với doanh nghiệp, thước đo là tiềm lực tài chính, tiến độ và việc thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đối với Nhà nước. Môi trường đầu tư đáng tin cậy được tạo nên từ hai phía, chính quyền tháo gỡ đúng thẩm quyền và nhà đầu tư chứng minh năng lực bằng kết quả!

Những quyết sách của chính quyền TP. Đà Nẵng đã tạo hành lang để các dự án bước tiếp. Từ sự lãnh đạo của Thành ủy, chỉ đạo của UBND thành phố đến công việc của sở, ngành và cán bộ phường, trách nhiệm sẽ được nối liền để biến cơ hội trên văn bản thành tiến độ ngoài thực địa. Đó là cách Đà Nẵng đồng hành với người dân và doanh nghiệp bằng hành động.

Giữ lòng dân trên đất nóng là theo việc đến cùng, cả sau khi người dân đã bàn giao đất. Khi tờ giấy chứng nhận về đúng tay người đã đợi, mái nhà được dựng trên nền đất đã mua và những gia đình bàn giao đất yên ổn cuộc sống, khi đó sự lãnh đạo, điều hành sẽ được cảm nhận đầy đủ bằng những đổi thay gần gũi nhất. Đó là đích đến để mỗi quyết sách mở đường, đi trọn hành trình của mình trong lòng dân!