Gỡ "điểm nghẽn" tín dụng để doanh nghiệp tiếp cận vốn

Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA) vừa có kiến nghị gửi Ngân hàng Nhà nước liên quan đến một số quy định trong hoạt động cho vay nhằm tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp. Theo đó, HoREA đề nghị xem xét bãi bỏ hoặc sửa đổi, bổ sung khoản 8, khoản 9 và khoản 10 Điều 8 Thông tư số 39/2016/TT-NHNN.

HoREA cho rằng, các quy định này đã được góp ý từ sớm do chưa phù hợp với thực tiễn triển khai và thiếu tính đồng bộ với hệ thống pháp luật. Ngay từ đầu năm 2023, khi góp ý Dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung Thông tư 39/2016/TT-NHNN, Hiệp hội đã đề nghị không bổ sung khoản 8, khoản 9 và khoản 10 Điều 8 do các quy định này chưa phù hợp với thực tiễn và chưa đảm bảo tính đồng bộ, thống nhất với các quy định pháp luật có liên quan.

Đáng chú ý, một số quy định bị cho là tạo ra sự thiếu công bằng trong tiếp cận tín dụng giữa các doanh nghiệp. Đặc biệt, quy định tại khoản 8 Điều 8 có dấu hiệu “phân biệt đối xử” giữa các doanh nghiệp, khi hạn chế quyền vay vốn của các doanh nghiệp chưa niêm yết hoặc chưa đăng ký giao dịch trên hệ thống giao dịch chứng khoán Upcom.

Thực tế cho thấy, số lượng doanh nghiệp chịu ảnh hưởng là rất lớn so với nhóm doanh nghiệp niêm yết. Hiện cả nước có khoảng hơn 1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động, nhưng chỉ có khoảng 1.609 doanh nghiệp niêm yết hoặc đăng ký giao dịch trên sàn Upcom, chiếm khoảng 0,16%, trong đó chỉ có khoảng 65 doanh nghiệp bất động sản.

HoREA cũng cho rằng, việc kiểm soát nợ xấu cần dựa vào chất lượng thẩm định tín dụng thay vì các rào cản hành chính. Do đó, việc kiểm soát nợ xấu cần được thực hiện thông qua nâng cao chất lượng thẩm định tín dụng, kiểm soát chặt chẽ quy trình cho vay, đảm bảo chỉ quyết định cho vay khi khách hàng có đủ điều kiện vay vốn theo quy định của pháp luật.

Ngoài ra, một số cơ chế cho vay nếu không được kiểm soát chặt có thể phát sinh rủi ro cho hệ thống tín dụng. Quy định về việc tổ chức tín dụng và khách hàng được thỏa thuận không áp dụng biện pháp bảo đảm tiền vay… có thể bị lợi dụng, phát sinh “nhóm lợi ích”, làm gia tăng nợ xấu.

HoREA cho biết đã có những điều chỉnh từ phía cơ quan quản lý sau khi các quy định này được ban hành nhằm kịp thời tháo gỡ vướng mắc. Ngân hàng Nhà nước đã ban hành Thông tư số 10/2023/TT-NHNN để tạm ngưng hiệu lực thi hành khoản 8, khoản 9 và khoản 10 Điều 8 Thông tư 39/2016/TT-NHNN kể từ ngày 01/9/2023.

Theo HoREA, sau gần 3 năm thực hiện việc tạm ngưng hiệu lực thi hành các quy định này, cần thiết phải tiến hành rà soát, đánh giá đầy đủ để xem xét việc bãi bỏ hoặc sửa đổi, bổ sung cho phù hợp với tình hình thực tiễn.

Hiệp hội nhận định việc tiếp tục sửa đổi, bổ sung từng phần Thông tư 39/2016/TT-NHNN là chưa thật sự phù hợp, mà cần thiết ban hành một thông tư mới thay thế toàn bộ Thông tư này để đảm bảo tính đồng bộ với Luật các tổ chức tín dụng năm 2024 và các quy định pháp luật có liên quan.

Trên cơ sở đó, HoREA đề nghị Ngân hàng Nhà nước xem xét bãi bỏ khoản 8 và khoản 10, đồng thời sửa đổi, bổ sung khoản 9 Điều 8 Thông tư 39/2016/TT-NHNN nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho tổ chức, cá nhân trong việc tiếp cận tín dụng./.