Thích
Nội dung này được đề cập trong dự thảo quy định về việc chuyển đổi giữa nhà ở thương mại, nhà ở xã hội và nhà tái định cư do UBND TP. Hà Nội đang lấy ý kiến. Đây là một trong những cơ chế mới được xây dựng trên cơ sở Luật Thủ đô (sửa đổi), cho phép thành phố chủ động điều tiết quỹ nhà ở theo nhu cầu thực tế.
Theo dự thảo, đối với nhà ở xã hội, thành phố dự kiến cho phép chuyển một phần sang nhà ở thương mại nếu sau 12 tháng kể từ thời điểm mở bán mà chủ đầu tư vẫn không tiêu thụ hết sản phẩm.
Tuy nhiên, việc chuyển đổi không được thực hiện đại trà. Tỷ lệ căn hộ được phép chuyển sang nhà ở thương mại tối đa bằng 20% tổng số căn của dự án. Đồng thời, chủ đầu tư phải thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ tài chính bổ sung, bao gồm tiền sử dụng đất, tiền thuê đất và các khoản liên quan theo giá đất tại thời điểm cơ quan có thẩm quyền chấp thuận việc chuyển đổi.
Hà Nội đề xuất chuyển nhà ở xã hội không bán hết sau 1 năm thành nhà ở thương mại. Ảnh: Internet
Ngoài phương án chuyển sang nhà ở thương mại, quỹ nhà ở xã hội cũng có thể được điều chuyển thành nhà tái định cư trong trường hợp thành phố phát sinh nhu cầu cấp bách về chỗ ở phục vụ công tác giải phóng mặt bằng, cải tạo hoặc chỉnh trang đô thị.
Đề xuất này được đưa ra trong bối cảnh Hà Nội đang đẩy mạnh phát triển quỹ nhà ở xã hội với quy mô lớn.
Theo Sở Xây dựng Hà Nội, toàn thành phố hiện có 90 dự án nhà ở xã hội với khoảng 80.800 căn hộ. Trong đó, 13 dự án với hơn 11.000 căn đã được khởi công xây dựng; 41 dự án quy mô gần 27.500 căn dự kiến triển khai trong năm nay; 29 dự án còn lại với hơn 35.000 căn được lên kế hoạch thực hiện từ năm 2027.
Bên cạnh nhà ở xã hội, Hà Nội cũng đề xuất cơ chế linh hoạt đối với quỹ nhà tái định cư.
Cụ thể, những dự án nhà tái định cư đã hoàn thành nhưng không được bố trí sử dụng cho bất kỳ dự án giải phóng mặt bằng nào trong thời gian tối thiểu 9 tháng có thể được xem xét chuyển đổi thành nhà ở thương mại.
Ngược lại, trong trường hợp nhu cầu về nhà ở xã hội tăng cao, thành phố cũng có thể điều chuyển quỹ nhà tái định cư chưa sử dụng sang phục vụ mục tiêu an sinh nhà ở.
Động thái này xuất phát từ thực tế nhiều khu tái định cư tại Hà Nội từng rơi vào tình trạng bỏ trống trong thời gian dài. Theo thống kê được Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS) công bố năm 2024, Hà Nội có khoảng 4.000 căn hộ tái định cư chưa được đưa vào sử dụng.
Trong nhiều năm qua, giới chuyên gia đã nhiều lần kiến nghị cần có cơ chế khai thác hiệu quả hơn đối với quỹ nhà tái định cư, thay vì để kéo dài tình trạng bỏ không gây lãng phí nguồn lực xã hội.
Ở chiều ngược lại, dự thảo cũng mở ra khả năng chuyển đổi từ nhà ở thương mại sang các loại hình nhà ở phục vụ mục tiêu xã hội.
Theo đó, dự án nhà ở thương mại có thể được xem xét chuyển sang nhà ở xã hội nếu chưa được giao hoặc cho thuê đất và chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính với Nhà nước. Chủ đầu tư đồng thời phải cam kết mức lợi nhuận định mức không vượt quá 10% trên phần diện tích chuyển đổi.
Đối với nhà ở tái định cư, việc chuyển đổi từ nhà ở thương mại chỉ được xem xét khi khu vực đó có nhu cầu cấp thiết về quỹ nhà phục vụ các chương trình cải tạo, chỉnh trang hoặc tái thiết đô thị.
Đề xuất mới được đưa ra trong bối cảnh Hà Nội đang triển khai công tác giải phóng mặt bằng cho hơn 1.400 dự án trên địa bàn. Điều này đồng nghĩa nhu cầu về quỹ nhà tái định cư và nhà ở phục vụ người dân bị ảnh hưởng bởi các dự án hạ tầng, chỉnh trang đô thị sẽ tiếp tục gia tăng trong những năm tới.
Nếu được thông qua, cơ chế chuyển đổi linh hoạt giữa các loại hình nhà ở được kỳ vọng sẽ giúp Hà Nội sử dụng hiệu quả hơn nguồn lực nhà ở hiện có, đồng thời tạo thêm dư địa để đáp ứng nhu cầu thực tế của thị trường và quá trình phát triển đô thị.
