Thích
Mới đây, Chính phủ đã ban hành Nghị định 147/2026/NĐ-CP nhằm triển khai Nghị quyết 29/2026/QH16 của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù xử lý các dự án tồn đọng, kéo dài.
Một trong những nội dung đáng chú ý nhất của nghị định là cho phép xem xét điều chỉnh các dự án đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất không đúng quy định trước ngày 1/8/2024, thay vì áp dụng biện pháp thu hồi như trước đây.
Theo quy định mới, các dự án thuộc diện này sẽ được rà soát để xác định khả năng điều chỉnh mục đích sử dụng đất hoặc thời hạn sử dụng đất ghi trên giấy chứng nhận đã cấp.
Sở Xây dựng sẽ là cơ quan đánh giá mức độ phù hợp của dự án với quy hoạch chung đô thị hoặc quy hoạch nông thôn hiện hành trước khi trình UBND cấp tỉnh xem xét quyết định điều chỉnh.
Đáng chú ý, phần diện tích được điều chỉnh sẽ không phải thực hiện lại thủ tục giao đất hoặc cho thuê đất, qua đó giúp rút ngắn đáng kể thời gian xử lý hồ sơ.
Nhiều dự án mắc kẹt pháp lý sắp có cơ hội được gỡ vướng. Ảnh minh họa
Về nghĩa vụ tài chính, Sở Nông nghiệp và Môi trường sẽ xác định lại giá đất tại thời điểm cơ quan có thẩm quyền ban hành quyết định điều chỉnh giấy chứng nhận.
Trên cơ sở đó, cơ quan thuế sẽ tính bổ sung tiền sử dụng đất hoặc tiền thuê đất tương ứng với mục đích sử dụng mới.
Doanh nghiệp có trách nhiệm nộp phần chênh lệch tăng thêm giữa mức nghĩa vụ tài chính cũ và mới. Tuy nhiên, nếu số tiền đã nộp trước đây cao hơn mức xác định lại thì sẽ không được hoàn trả phần chênh lệch.
Để đảm bảo minh bạch, danh sách các dự án thuộc diện xử lý sẽ được công khai ba lần liên tiếp trên các phương tiện thông tin đại chúng, mỗi lần cách nhau 30 ngày.
Sau khi hoàn tất điều chỉnh, Văn phòng Đăng ký đất đai sẽ cập nhật toàn bộ thông tin vào hồ sơ địa chính và cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia.
Đối với các dự án đang thế chấp giấy chứng nhận tại ngân hàng, quá trình cấp đổi phải có sự tham gia giám sát của ba bên gồm Văn phòng Đăng ký đất đai, ngân hàng và người sử dụng đất nhằm đảm bảo quyền lợi liên quan.
Theo quy định, cơ chế đặc thù này sẽ được áp dụng trong thời hạn 5 năm, kéo dài đến tháng 5/2031.
Các dự án đã được đưa vào diện xử lý trước thời điểm này nhưng chưa hoàn tất thủ tục vẫn tiếp tục được áp dụng cơ chế cho tới khi giải quyết xong toàn bộ vướng mắc.
Giới chuyên gia đánh giá, việc cho phép điều chỉnh thay vì thu hồi giấy chứng nhận là thay đổi đáng chú ý trong cách tiếp cận xử lý các dự án sai phạm về đất đai.
Trong bối cảnh thị trường còn nhiều dự án "đóng băng" vì vướng pháp lý, cơ chế mới được kỳ vọng sẽ góp phần khơi thông nguồn lực đất đai, giảm tranh chấp và tạo điều kiện để nhiều dự án được tái khởi động sau thời gian dài đình trệ.
