Kể từ nay, loạt trường hợp này dù không có tên trong di chúc vẫn được hưởng thừa kế

Không phải cứ bị "gạt tên" khỏi di chúc là mất hoàn toàn quyền hưởng di sản. Theo quy định của pháp luật dân sự hiện hành, một số đối tượng dù không được chỉ định trong di chúc, hoặc chỉ được hưởng phần rất nhỏ, vẫn có quyền nhận tối thiểu 2/3 suất thừa kế theo pháp luật.

Bộ luật Dân sự 2015 quy định rõ về người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc. Cụ thể, trong trường hợp người lập di chúc không cho hưởng di sản, hoặc chỉ cho hưởng ít hơn 2/3 suất thừa kế theo pháp luật, thì 6 nhóm đối tượng sau vẫn được pháp luật bảo vệ quyền lợi:

- Con chưa thành niên;

- Cha ruột;

- Mẹ ruột;

- Vợ;

- Chồng;

- Con đã thành niên nhưng không có khả năng lao động.

Những người này được hưởng ít nhất bằng 2/3 suất của một người thừa kế theo pháp luật, với điều kiện họ không thuộc trường hợp từ chối nhận di sản hoặc không bị tước quyền thừa kế theo quy định pháp luật.

Suất thừa kế theo pháp luật được hiểu thế nào?

Để xác định mức 2/3 suất thừa kế, cần hiểu rõ khái niệm "suất của một người thừa kế theo pháp luật".

Theo Bộ luật Dân sự, người thừa kế theo pháp luật được chia thành 3 hàng:

- Hàng thứ nhất: vợ, chồng, cha mẹ ruột (hoặc nuôi), con ruột (hoặc nuôi);

- Hàng thứ hai: ông bà nội – ngoại, anh chị em ruột, cháu ruột (trong trường hợp người chết là ông/bà);

- Hàng thứ ba: cụ nội – ngoại, bác, chú, cậu, cô, dì ruột, chắt ruột…

Trong đó, những người cùng hàng thừa kế được hưởng phần di sản bằng nhau;

Chỉ khi không còn ai ở hàng trước, thì hàng sau mới được hưởng thừa kế.

Vì vậy, suất của một người thừa kế theo pháp luật được xác định bằng cách:

Suất thừa kế = Tổng giá trị di sản / số người thừa kế hợp pháp cùng hàng

Tổng giá trị di sản được tính ra sao?

Tổng giá trị di sản không phải là toàn bộ tài sản người chết để lại, mà là phần còn lại sau khi đã thanh toán các nghĩa vụ, bao gồm:

- Chi phí mai táng hợp lý;

- Tiền cấp dưỡng còn thiếu;

- Chi phí bảo quản di sản;

- Tiền công lao động;

- Tiền bồi thường, thuế và các khoản phải nộp;

- Các khoản nợ, tiền phạt và chi phí hợp pháp khác.

Chỉ sau khi trừ các khoản này, phần giá trị còn lại mới được đem chia thừa kế.

Cách tính 2/3 suất thừa kế theo pháp luật

Đối với 6 nhóm đối tượng được pháp luật bảo vệ nêu trên, mức hưởng được xác định theo công thức:

Di sản được hưởng = 2/3 × (Tổng giá trị di sản / số người thừa kế hợp pháp)

Quy định này áp dụng trong hai trường hợp:

- Không được hưởng di sản trong di chúc;

- Được hưởng nhưng ít hơn 2/3 suất thừa kế theo pháp luật.

Ngoài ra, người dân cũng cần lưu ý: Quy định về người thừa kế không phụ thuộc nội dung di chúc nhằm bảo vệ quyền lợi tối thiểu của những người thân thích đặc biệt, tránh việc bị truất quyền thừa kế hoàn toàn do mâu thuẫn cá nhân hoặc ý chí chủ quan của người lập di chúc.

Trong thực tế, đây cũng là một trong những quy định thường xuyên phát sinh tranh chấp, do đó người dân cần hiểu rõ để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình khi có liên quan đến phân chia di sản.