Kể từ nay, những loại đất này sẽ được chuyển mục đích sử dụng

Theo quy định mới của Luật Đất đai 2024, việc chuyển mục đích sử dụng đất không còn là quyền được thực hiện tùy ý, mà được đặt trong khuôn khổ kiểm soát chặt chẽ nhằm bảo đảm quản lý đất đai thống nhất và sử dụng hiệu quả nguồn lực đất đai.

Cụ thể, Điều 121 Luật Đất đai 2024 xác định rõ những trường hợp người sử dụng đất bắt buộc phải được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép khi có nhu cầu chuyển mục đích sử dụng. Nhóm trường hợp đầu tiên liên quan đến đất nông nghiệp, trong đó việc chuyển đất trồng lúa, đất rừng đặc dụng, rừng phòng hộ hoặc rừng sản xuất sang loại đất khác trong cùng nhóm đất nông nghiệp đều phải xin phép. Tương tự, mọi trường hợp chuyển đất nông nghiệp sang đất phi nông nghiệp cũng thuộc diện phải được chấp thuận.

Luật cũng bổ sung quy định riêng đối với các dự án chăn nuôi quy mô lớn. Theo đó, việc chuyển các loại đất khác sang đất chăn nuôi tập trung chỉ được thực hiện khi có quyết định cho phép của cơ quan có thẩm quyền, nhằm kiểm soát tác động môi trường và quy hoạch sản xuất.

Đối với đất phi nông nghiệp, phạm vi quản lý tiếp tục được mở rộng. Các trường hợp chuyển đất phi nông nghiệp được Nhà nước giao không thu tiền sử dụng đất sang loại đất phi nông nghiệp có thu tiền sử dụng đất hoặc cho thuê đất đều phải xin phép.

Đặc biệt, việc chuyển đất phi nông nghiệp không phải là đất ở sang đất ở - một nhu cầu phổ biến trong thực tiễn cũng thuộc diện quản lý chặt chẽ theo quy định này.

Ngoài ra, Luật Đất đai 2024 còn yêu cầu xin phép khi chuyển đất xây dựng công trình sự nghiệp hoặc đất công cộng có mục đích kinh doanh sang đất sản xuất, kinh doanh phi nông nghiệp; cũng như trường hợp chuyển đất sản xuất, kinh doanh phi nông nghiệp không phải đất thương mại, dịch vụ sang đất thương mại, dịch vụ.

Song song với yêu cầu về thủ tục, người sử dụng đất cần lưu ý rằng khi được chấp thuận chuyển mục đích, nghĩa vụ tài chính sẽ được xác lập theo loại đất mới. Chế độ sử dụng đất, cùng các quyền và nghĩa vụ phát sinh, cũng được áp dụng tương ứng với mục đích sử dụng sau khi chuyển đổi.

Luật cũng làm rõ ranh giới giữa trường hợp phải xin phép và không phải xin phép. Theo đó, những trường hợp chuyển mục đích sử dụng đất không thuộc các nhóm nêu trên thì người sử dụng đất không cần thực hiện thủ tục xin chấp thuận của cơ quan nhà nước.

Đáng chú ý, với đất có nguồn gốc là đất ở hoặc đất phi nông nghiệp được sử dụng ổn định, lâu dài, nếu trước đây đã chuyển sang mục đích khác và nay có nhu cầu chuyển lại thành đất ở, đồng thời phù hợp với quy hoạch sử dụng đất, thì người sử dụng đất không phải nộp tiền sử dụng đất. Đây được xem là điểm mới quan trọng, góp phần tháo gỡ vướng mắc cho người dân trong quá trình sử dụng và chuyển đổi mục đích đất đai.