Khoảng 3 tháng nữa, chính thức thông xe cây cầu 1.800 tỷ thay thế cây cầu hơn 100 năm tuổi sẽ bị phá dỡ ở Hà Nội

Sau nhiều năm gánh trên mình vai trò huyết mạch của hệ thống giao thông Thủ đô, cầu Đuống cũ đang dần nhường chỗ cho một công trình hiện đại hơn. Dự án xây dựng cầu Đuống mới – công trình giao thông trọng điểm tại cửa ngõ phía Đông Bắc Hà Nội – hiện đang được đẩy nhanh tiến độ sau thời gian dài vướng mắc về giải phóng mặt bằng. Khi hoàn thành, cây cầu không chỉ thay thế công trình hơn 120 năm tuổi mà còn góp phần nâng cao năng lực vận tải đường bộ, đường sắt và đường thủy trên một trong những hành lang giao thông quan trọng nhất của Hà Nội.

Được đưa vào khai thác từ năm 1902, cầu Đuống hiện hữu từng là mắt xích quan trọng trong mạng lưới giao thông của Thủ đô. Tuy nhiên, sau hơn một thế kỷ sử dụng, công trình đã xuống cấp đáng kể. Khoang thông thuyền chỉ rộng 26m cùng tĩnh không thấp khiến hoạt động lưu thông đường thủy gặp nhiều khó khăn, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn và thường xuyên gây ùn tắc trên tuyến vận tải quan trọng này.

Trước thực trạng đó, năm 2022, dự án cầu Đuống mới được phê duyệt với tổng mức đầu tư hơn 1.800 tỷ đồng, do Ban Quản lý dự án Đường sắt (Bộ Xây dựng) làm chủ đầu tư. Dự án nằm trong tổng thể nâng cấp tuyến vận tải thủy sông Đuống, hướng tới hình thành hệ thống hạ tầng đồng bộ giữa đường bộ, đường sắt và đường thủy, đồng thời giảm áp lực giao thông cho Quốc lộ 1 và khu vực phía Đông Hà Nội.

Theo thiết kế, cầu Đuống mới gồm hai công trình độc lập đặt song song, cách nhau khoảng 100m, bao gồm cầu đường bộ và cầu đường sắt. Trong đó, cầu đường bộ dài 382m, rộng 18,5m với 6 làn xe, vận tốc thiết kế 80km/h. Cầu đường sắt dài gần 1km, sử dụng kết cấu 6 nhịp dầm thép, cho phép khai thác đồng thời hai khổ ray và đạt tốc độ tối đa 80km/h.

Một trong những điểm đáng chú ý của dự án là việc nâng tĩnh không thông thuyền lên 7m trong giai đoạn đầu và có thể tăng lên 9,5m trong tương lai, đáp ứng quy hoạch tuyến đường sắt đô thị số 1. Bên cạnh đó, công trình còn được bố trí lối đi bộ, thể hiện định hướng phát triển hạ tầng đa chức năng, thân thiện với người dân và phù hợp xu thế giao thông bền vững.

Hệ thống đường dẫn hai đầu cầu dài khoảng 700m, kết nối từ nút giao Ngô Gia Tự đến khu vực Hà Huy Tập – Phan Đăng Lưu, góp phần hoàn thiện mạng lưới giao thông khu vực và tăng cường khả năng kết nối giữa các phường, xã phía Đông Thủ đô.

Khởi công từ tháng 7/2023, dự án từng nhiều lần đối mặt với nguy cơ chậm tiến độ do những vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng và lùi kế hoạch thông xe sang tháng 9/2026. Theo đánh giá mới đây của Bộ Xây dựng, việc triển khai thi công của các nhà thầu thời gian qua chưa đáp ứng yêu cầu, một phần do mặt bằng bàn giao chậm, phần khác đến từ việc huy động nhân lực, thiết bị thi công chưa đầy đủ. Bên cạnh đó, công tác chỉ đạo, điều hành của chủ đầu tư cũng được cho là chưa thực sự quyết liệt.

Trước tình hình này, Bộ Xây dựng đã yêu cầu Ban Quản lý dự án Đường sắt rà soát toàn bộ các khó khăn, vướng mắc liên quan đến giải phóng mặt bằng và báo cáo cụ thể để phối hợp với UBND TP. Hà Nội xử lý dứt điểm. Đồng thời, chủ đầu tư được yêu cầu đánh giá lại năng lực các nhà thầu, kịp thời điều chuyển khối lượng hoặc thay thế đơn vị không đáp ứng yêu cầu nhằm bảo đảm tiến độ và chất lượng công trình. Mục tiêu được đặt ra là hoàn thành dự án trong năm 2026.

Dù không phải công trình có quy mô vốn đầu tư quá lớn, cầu Đuống mới vẫn được đánh giá là dự án mang ý nghĩa chiến lược đối với hệ thống giao thông Hà Nội. Việc tách riêng cầu đường bộ và cầu đường sắt không chỉ giúp nâng cao năng lực khai thác, giảm ùn tắc mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho vận tải thủy trên hành lang giao thông số 1.

Khi đưa vào sử dụng, công trình được kỳ vọng sẽ trở thành động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội khu vực phía Đông Thủ đô, đồng thời góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng hệ thống hạ tầng giao thông đồng bộ, hiện đại và bền vững trong quá trình mở rộng không gian đô thị Hà Nội.