Lãi suất neo cao, cơ hội đầu tư nào trên thị trường cổ phiếu cuối năm?

Lợi nhuận nhiều nhóm ngành tích cực, định giá hấp dẫn mở ra cơ hội đầu tư

Sau nhịp điều chỉnh từ vùng 1.800 điểm về quanh 1.720 điểm, thị trường cổ phiếu đã xuất hiện tín hiệu phục hồi trong tuần 17 - 21/8. Theo Chứng khoán SHS, trong tuần giao dịch này, VN-Index tăng 2,26%, lên 1.768 điểm. Sau bốn phiên đầu tuần chủ yếu tích lũy trong biên độ hẹp với thanh khoản suy giảm, thị trường phục hồi mạnh trong phiên cuối tuần 21/8. Tuy nhiên, dòng tiền vẫn cho thấy sự thận trọng khi thanh khoản cả tuần giảm và khối ngoại tiếp tục bán ròng 2.660 tỷ đồng trên HOSE.

Trong khi đó, Báo cáo tài chính quý II/2026 cho thấy lợi nhuận doanh nghiệp niêm yết vẫn duy trì tích cực ở nhiều nhóm ngành như chúng khoán, ngân hàng. Nhóm bất động sản phân hóa và vẫn xuất hiện những doanh nghiệp có mức tăng trưởng lợi nhuận đáng kể.

Theo ông Nguyễn Thành Trung - CEO, Founder FinSuccess, lợi nhuận của các doanh nghiệp niêm yết quý II tăng mạnh so với cùng kỳ. Đây là điểm đáng chú ý khi đặt kết quả kinh doanh bên cạnh diễn biến của thị trường trong nửa đầu năm.

“Điều khá bất ngờ là mặc dù thị trường cổ phiếu không quá tốt trong đầu năm, nhưng nhìn lại bức tranh tăng trưởng của các doanh nghiệp thì con số rất tốt. Nếu loại phần đóng góp của một số doanh nghiệp lớn thì phần còn lại vẫn tăng trưởng khoảng 30%. Lợi nhuận khác trong quý II cũng không đóng góp nhiều, nên phần lớn vẫn là lợi nhuận cốt lõi của các doanh nghiệp tăng trưởng”, ông Trung phân tích.

CEO FinSuccess cũng cho rằng, chất lượng tăng trưởng lợi nhuận quý II cũng tích cực hơn quý I. Qua các cuộc trao đổi với doanh nghiệp và nhà đầu tư, nhiều lãnh đạo doanh nghiệp vẫn khá tự tin về triển vọng quý III và quý IV. Khi lợi nhuận tiếp tục tăng trong khi giá cổ phiếu điều chỉnh, biên an toàn được cải thiện và dư địa tăng giá có thể mở rộng hơn nếu triển vọng kinh doanh được duy trì.

“Khi đầu tư vào doanh nghiệp, chúng tôi tập trung vào ba biến số: định giá, tăng trưởng của doanh nghiệp và dòng tiền. Về định giá, thị trường đang ở vùng tương đối thấp. Về tăng trưởng, chúng tôi vẫn kỳ vọng các doanh nghiệp có thể tiếp tục tăng trưởng hai con số, nhưng sẽ không đồng thuận trên toàn thị trường mà sẽ phân hóa. Vì vậy, việc lựa chọn doanh nghiệp trong giai đoạn tới sẽ rất quan trọng”, ông Trung nêu.

Bổ sung thêm góc nhìn, ông Trần Ngọc Báu, CEO, Founder Công ty Cổ phần Dữ liệu Kinh tế và Tài chính WiGroup cho rằng, kết quả kinh doanh quý II là tích cực, nhưng cần nhìn sâu hơn vào cấu trúc của tăng trưởng lợi nhuận. Hiện phần tăng trưởng nổi bật hiện vẫn tập trung khá nhiều ở ngân hàng, bất động sản và tài chính - chứng khoán; bên cạnh đó là một số nhóm như năng lượng, bán lẻ và thép.

Theo CEO WiGroup, sự phân hóa còn thể hiện ngay trong nhóm bất động sản khi loại trừ một số doanh nghiệp lớn, nhiều doanh nghiệp khác chưa cho thấy kết quả tương tự.

“Lợi nhuận doanh nghiệp trên sàn đang chia khá rõ hai nhánh. Một nhánh tài chính - bất động sản và những hệ sinh thái liên quan tăng trưởng khá tốt; nhánh thứ hai là những ngành thông thường, nếu nhìn cả tăng trưởng lợi nhuận và biên lãi thì không thực sự tích cực bằng. Vì vậy, khi thấy lợi nhuận toàn thị trường tăng mạnh, cần bóc tách sâu vào cấu trúc để thấy phần tăng trưởng đó đang đến từ đâu”, ông Báu lưu ý.

Lãi suất còn neo cao, dòng tiền sẽ tìm đến doanh nghiệp nào?

Một trong những biến số lớn nhất đối với thị trường cổ phiếu những tháng cuối năm vẫn là lãi suất. Ở góc độ điều hành, yêu cầu giảm chi phí vốn đã được đặt ra khá quyết liệt. Tại buổi làm việc với Ngân hàng Nhà nước và hệ thống tổ chức tín dụng ngày 13/8, Thủ tướng yêu cầu tăng cường cung ứng thanh khoản, tạo điều kiện để các tổ chức tín dụng tiếp cận nguồn vốn với chi phí hợp lý; đồng thời tiếp tục tiết giảm chi phí, ổn định mặt bằng và giảm lãi suất cho vay.

Tuy nhiên, chính sách tiền tệ vẫn phải đồng thời cân bằng các mục tiêu kiểm soát lạm phát, ổn định tỷ giá, an toàn hệ thống và hỗ trợ tăng trưởng. Ông Trần Ngọc Báu nhìn nhận, những giải pháp hỗ trợ thanh khoản hiện nay có thể giúp hạn chế khả năng lãi suất tiếp tục tăng sốc, nhưng chưa đủ mạnh để tạo ra một sự đảo chiều nhanh về chi phí vốn. Vì vậy, dự báo mặt bằng lãi suất hiện tại có thể còn duy trì trong 2-3 quý tới.

Ông Trần Ngọc Báu, CEO WiGroup

Những giải pháp hỗ trợ thanh khoản hiện nay có thể giúp hạn chế khả năng lãi suất tiếp tục tăng sốc, nhưng chưa đủ mạnh để tạo ra một sự đảo chiều nhanh về chi phí vốn. Vì vậy, dự báo mặt bằng lãi suất hiện tại có thể còn duy trì trong 2-3 quý tới.

Phân tích thêm, CEO WiGroup cho rằng, chu kỳ lần này có thể khác với những giai đoạn lãi suất tăng mạnh do cú sốc ngắn hạn rồi nhanh chóng giảm trở lại. Với những mất cân đối mang tính cấu trúc kéo dài giữa tăng trưởng tín dụng và huy động, quá trình điều chỉnh có thể cần nhiều thời gian hơn.

“Cần lưu ý lãi suất tăng trong bao lâu. Lãi suất tăng là một quá trình thẩm thấu. Ban đầu người vay có thể còn cố gắng gượng được, có thể tiết kiệm chi tiêu ở một vài khu vực khác để trả lãi ngân hàng. Nhưng nếu tình trạng đó kéo dài, nguồn lực dự phòng dần bị bào mòn”, ông Báu nói.

Còn CEO FinSuccess Nguyễn Thành Trung cho rằng, trong môi trường lãi suất cao, cần ưu tiên những doanh nghiệp có trạng thái tiền mặt ròng tốt. Dù nợ ròng toàn thị trường ở mức lớn do nhiều doanh nghiệp mở rộng đầu tư và vay nợ, phần lớn mức nợ này tập trung ở một số tập đoàn lớn; nhiều doanh nghiệp còn lại vẫn có lượng tiền mặt khá dồi dào và rủi ro nợ ngắn hạn thấp hơn.

“Trong giai đoạn lãi suất neo cao, chúng tôi lựa chọn những doanh nghiệp có net cash, tức tiền mặt và đầu tư tài chính ngắn hạn có quy mô lớn hơn nhiều so với vay nợ. Nếu môi trường lãi suất tiếp tục neo cao thì những doanh nghiệp vay nợ lớn sẽ chịu ảnh hưởng”, ông Trung chia sẻ.

Trong giai đoạn lãi suất neo cao, chúng tôi lựa chọn những doanh nghiệp có net cash, tức tiền mặt và đầu tư tài chính ngắn hạn có quy mô lớn hơn nhiều so với vay nợ.

CEO FinSuccess Nguyễn Thành Trung

Tuy nhiên, lãi suất chưa giảm không đồng nghĩa nhà đầu tư phải chờ tới khi chu kỳ tiền tệ chính thức đảo chiều mới bắt đầu tìm kiếm cơ hội. Bởi tronh lịch sử, thị trường cổ phiếu thường phản ứng trước diễn biến của lãi suất.

“Theo thống kê trong quá khứ, thị trường cổ phiếu thường tạo đáy và bắt đầu hồi phục trước khoảng 1,5 - 2 tháng so với thời điểm mặt bằng lãi suất thực sự bước vào xu hướng giảm. Điều đó có nghĩa nhà đầu tư không nhất thiết phải chờ lãi suất giảm rồi mới quan sát cơ hội trên thị trường”, ông Trung nói.

Đánh giá cơ hội cuối năm, ông Trung tiếp tục đề cập đến ba biến số định giá - tăng trưởng lợi nhuận - dòng tiền. Tuy đánh giá khá cao mặt bằng định giá hiện tại và vẫn kỳ vọng nhiều doanh nghiệp duy trì tăng trưởng hai con số, song cần thận trọng hơn đối với thanh khoản khi lãi suất cao có khả năng kéo dài.

“Khi cân nhắc dòng tiền vào cổ phiếu, cần đặt thị trường này trong tương quan với các kênh đầu tư khác. Với mặt bằng lãi suất hiện nay, khả năng dòng tiền tiếp tục thận trọng vẫn còn. Vì vậy, tôi cho rằng có thể gia tăng tỷ trọng cổ phiếu ở mức hợp lý, nhưng vẫn nên duy trì một phần tiền dự phòng để ứng phó với những biến động bất ngờ của thị trường”, theo CEO FinSuccess Nguyễn Thành Trung.