Mới nhất về điều kiện mua nhà ở xã hội đối với cán bộ, công chức

Chính sách nhà ở xã hội (NƠXH) đang có những điều chỉnh đáng chú ý nhằm mở rộng cơ hội tiếp cận cho nhiều nhóm đối tượng, trong đó có cán bộ, công chức, viên chức. Theo quy định tại Luật Nhà ở 2023, đây là nhóm được xác định rõ thuộc diện được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở.

Tuy nhiên, để được mua hoặc thuê mua NƠXH, không chỉ cần đúng đối tượng mà còn phải đáp ứng đồng thời các điều kiện về nhà ở và thu nhập - vốn là hai "cửa ải" quan trọng trong nhiều năm qua.

Về điều kiện nhà ở, theo Nghị định 100/2024/NĐ-CP (đã được sửa đổi, bổ sung), người có nhu cầu phải thuộc một trong hai trường hợp. Thứ nhất là chưa sở hữu nhà ở tại địa phương nơi có dự án, được xác định thông qua việc không có tên trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất. Thứ hai là đã có nhà nhưng diện tích bình quân đầu người dưới 15m2 sàn/người - mức được coi là chật chội theo tiêu chuẩn hiện hành.

Đáng chú ý, cách tính diện tích này không chỉ dựa trên cá nhân người đứng đơn mà còn tính cả vợ hoặc chồng, cha mẹ và con cái cùng đăng ký thường trú trong căn nhà đó. Điều này khiến không ít trường hợp "có nhà nhưng vẫn thiếu chỗ ở" đủ điều kiện xét duyệt.

Bên cạnh đó, một điểm mới từ Nghị quyết 201/2025/QH15 cho thấy chính sách đã bắt đầu tiếp cận gần hơn với thực tế đời sống. Theo đó, những người có nhà ở nhưng nằm xa nơi làm việc vẫn có thể được xem xét mua hoặc thuê mua NƠXH. Quy định này đặc biệt có ý nghĩa với cán bộ, công chức làm việc tại đô thị nhưng sinh sống ở khu vực xa trung tâm, phải di chuyển hàng chục km mỗi ngày.

Trong khi đó, điều kiện về thu nhập tiếp tục là yếu tố then chốt. Theo quy định hiện hành, người độc thân phải có thu nhập không quá 20 triệu đồng/tháng; nếu đang nuôi con nhỏ thì ngưỡng này là 30 triệu đồng. Với người đã kết hôn, tổng thu nhập của hai vợ chồng không được vượt quá 40 triệu đồng/tháng. Mức thu nhập này được tính trung bình trong 12 tháng liền kề và phải có xác nhận từ cơ quan, đơn vị nơi làm việc.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy mức trần này đang dần bộc lộ những bất cập, đặc biệt tại các đô thị lớn. Không ít người có thu nhập ổn định, ở mức trung bình – khá, nhưng vẫn không đủ khả năng mua nhà thương mại, trong khi lại "trượt" NƠXH do vượt ngưỡng thu nhập. Một khoảng trống chính sách vì thế đã hình thành.

Chính vì vậy, tại cuộc họp gần đây của Thường trực Chính phủ, Thủ tướng đã giao Bộ Xây dựng nghiên cứu sửa đổi Nghị định 100 theo hướng mở rộng đối tượng và nâng trần thu nhập. Theo đề xuất đang được xem xét, mức thu nhập tối đa có thể được nâng lên 25 triệu đồng/tháng với người độc thân và 50 triệu đồng/tháng đối với hộ gia đình.

Nếu được thông qua, đây sẽ là bước điều chỉnh đáng kể, phản ánh sát hơn mặt bằng thu nhập và chi phí sinh hoạt hiện nay, đặc biệt tại các thành phố lớn - nơi giá nhà luôn ở mức cao.

Ở góc độ thực tế, việc nới điều kiện không chỉ giúp chính sách "dễ thở" hơn mà còn giúp tiếp cận đúng nhóm người có nhu cầu thực - những người trẻ, cán bộ, công chức, người lao động có thu nhập ổn định nhưng chưa đủ tích lũy để mua nhà.

Khi bài toán nhà ở không còn là rào cản quá lớn, chính sách nhà ở xã hội mới thực sự phát huy vai trò là điểm tựa an cư cho lực lượng lao động đô thị - điều mà nhiều năm qua vẫn đang được kỳ vọng nhưng chưa hoàn toàn đạt được.