Thích
Ngày 12/2, tại kỳ họp thứ 9, Hội đồng nhân dân tỉnh Tây Ninh khóa X, nhiệm kỳ 2021–2026 đã thông qua nghị quyết điều chỉnh quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Đây là quyết định có tính bản lề, định hình cấu trúc phát triển của "Tây Ninh mới" - đơn vị hành chính được hình thành trên cơ sở hợp nhất hai tỉnh Tây Ninh và Long An, chính thức vận hành từ 1/7/2025.
Quy hoạch mới xác lập cấu trúc không gian phát triển kinh tế - xã hội theo mô hình 3-3-6-3-1: ba vùng kinh tế - xã hội, ba trung tâm, sáu hành lang kinh tế, ba trục động lực và một vành đai biên giới. Cách tiếp cận này hướng đến mục tiêu phát triển cân bằng, gia tăng liên kết nội vùng và phát huy tối đa lợi thế vị trí địa kinh tế đặc thù của tỉnh.
Với diện tích hơn 8.500km2 và dân số trên 3,2 triệu người, Tây Ninh mới trở thành một trong những địa phương có quy mô đáng kể ở phía Nam. Vị trí tiếp giáp TP. HCM, đóng vai trò cầu nối giữa Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long, đồng thời sở hữu các cửa khẩu quốc tế giáp Campuchia, tạo nền tảng thuận lợi để phát triển logistics, công nghiệp, thương mại biên giới và dịch vụ.
Một góc tỉnh Tây Ninh. Ảnh: Internet
Trong cấu trúc ba trung tâm, cụm đô thị Tân Ninh - Long Hoa được định hướng là trung tâm văn hóa, du lịch và dịch vụ mang bản sắc riêng của vùng Đông Nam Bộ. Cụm Long An - Tân An giữ vai trò trung tâm dịch vụ hiện đại, công nghiệp công nghệ cao, công nghệ số, giáo dục và y tế chất lượng cao.
Đáng chú ý, cụm Đức Hòa - Hậu Nghĩa được xác định là trung tâm chính trị - hành chính của tỉnh trong tương lai, đồng thời là hạt nhân kinh tế - tài chính, dịch vụ, công nghiệp và logistics. Đây cũng là trung tâm động lực mới, được nghiên cứu để hình thành trụ sở chính trị – hành chính cấp tỉnh tại khu vực phía bắc đô thị Đức Hòa - Hậu Nghĩa, bảo đảm yêu cầu về không gian, hạ tầng kỹ thuật và tính kết nối vùng.
Bài toán trung tâm hành chính: từ quá độ đến định vị lâu dài
Hiện nay, theo cơ cấu tổ chức sau sáp nhập, TP. Tân An cũ - đô thị loại II với diện tích hơn 83km2, dân số hơn 167.000 người đang là nơi đặt trung tâm hành chính - chính trị của tỉnh. Thành phố này có lợi thế về hạ tầng khi nằm trên Quốc lộ 1 và cao tốc TP. HCM - Trung Lương, cách TP. HCM khoảng 50km.
Trong khi đó, TP Tây Ninh cũ, với quy mô dân số hơn 196.000 người, vẫn giữ vai trò trung tâm của khu vực phía tây bắc tỉnh, có ý nghĩa quan trọng về liên kết không gian và truyền thống phát triển.
Tuy nhiên, đề xuất đặt trung tâm hành chính mới tại khu vực Đức Hòa - Hậu Nghĩa phản ánh tư duy quy hoạch theo hướng "trung tính hóa địa lý" giữa hai vùng hợp nhất. Khu vực này nằm ở vị trí giao thoa chiến lược, có khả năng kết nối nhanh với TP. HCM và các tuyến vành đai, cao tốc trọng điểm. Quan trọng hơn, quỹ đất còn tương đối rộng, thuận lợi cho việc xây dựng một trung tâm hành chính đồng bộ, hiện đại và có tầm nhìn dài hạn.
Từ góc nhìn phát triển vùng, quyết định này không đơn thuần là lựa chọn địa điểm đặt trụ sở. Đó là bước đi nhằm tái cấu trúc trục phát triển, phân bổ lại động lực tăng trưởng và tạo sự cân bằng giữa các không gian đô thị trong tỉnh.
Sáp nhập để tăng quy mô là điều kiện cần. Nhưng tổ chức lại không gian, xác lập trung tâm và kiến tạo hệ sinh thái phát triển mới mới là điều kiện đủ để Tây Ninh mới thực sự trở thành một cực tăng trưởng quan trọng ở phía Nam.
