Nguồn tin mới nhất trên báo Dân trí cho hay, mới đây, Bộ Xây dựng đã có văn bản góp ý với dự thảo đề cương quy hoạch tổng thể TP. HCM thời kỳ 2025-2045, tầm nhìn đến năm 2125, do Viện Nghiên cứu phát triển TP. HCM soạn thảo.
Theo cơ quan này, việc sáp nhập toàn bộ TP. HCM, Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu theo Nghị quyết 202/2025 của Quốc hội đã tạo ra một thực thể đô thị hoàn toàn mới với quy mô dân số, diện tích và cấu trúc kinh tế chưa từng có.
Trong bối cảnh đó, quy hoạch tổng thể không thể chỉ dừng ở việc kế thừa hiện trạng mà cần tái nhận diện toàn diện động lực phát triển và các điểm nghẽn.

TP. HCM mới sau khi sáp nhập đơn vị hành chính đang mở ra nhiều dư địa mới cho sự phát triển. Ảnh: Lê Toàn/ Báo Chính Phủ
Việc bổ sung nội dung đánh giá này được xem là cơ sở quan trọng để chứng minh sự cần thiết và định hình hướng đi cho quy hoạch trong giai đoạn mới.
Một trong những điểm đáng chú ý khác đang được Bộ Xây dựng đưa ra đó là thời hạn và tầm nhìn quy hoạch. Theo quy định mới của Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn năm 2025, quy hoạch chung thành phố chỉ có thời hạn 20-25 năm và tầm nhìn tối đa 50 năm.
Trong khi đó, dự thảo hiện nay đang đặt tầm nhìn đến năm 2125 - vượt xa khung pháp lý hiện hành. Điều này đòi hỏi cơ quan lập quy hoạch phải điều chỉnh lại để đảm bảo tính hợp pháp và khả thi.
Không chỉ vậy, Bộ Xây dựng cũng yêu cầu bổ sung đầy đủ các nội dung theo luật định, từ cấu trúc không gian, hệ thống hạ tầng đến các tiêu chí quản lý phát triển đô thị.
Một trong những lưu ý quan trọng của Bộ Xây dựng là các định hướng phát triển không gian đô thị cần dựa trên phân tích kỹ lưỡng về điều kiện tự nhiên và hiện trạng, thay vì chỉ mang tính ý tưởng.
Quy hoạch sau khi được phê duyệt sẽ có giá trị pháp lý như quy hoạch chung thành phố, là căn cứ để lập và phê duyệt các quy hoạch cấp dưới cũng như đánh giá tính phù hợp của các dự án đầu tư. Vì vậy, tính khả thi được đặt lên hàng đầu.
Bên cạnh đó, cơ quan này cũng yêu cầu làm rõ thành phần hồ sơ quy hoạch, từ thuyết minh, bản vẽ đến các quy định quản lý và tài liệu pháp lý liên quan.
Tiến độ thực hiện và trách nhiệm của từng đơn vị cũng cần được xác định cụ thể nhằm tránh tình trạng chậm trễ hoặc thiếu đồng bộ.
Theo báo Pháp luật TP. HCM, ngày 9/2 khi vào chúc Tết Đảng bộ - chính quyền - nhân dân TP. HCM, Tổng Bí thư Tô Lâm từng khẳng định TP. HCM muốn phát triển thì phải lập quy hoạch bài bản cho thành phố mới sau khi sáp nhập Bình Dương, Bà Rịa - Vũng Tàu với sự tham gia của các nhà khoa học, kiến trúc sư, tư vấn nước ngoài.
Theo định hướng này, quy hoạch không chỉ trả lời câu hỏi 5 năm tới đô thị thay đổi ra sao, mà còn phải hình dung được diện mạo trong 50 năm, thậm chí 100 năm tới. Khi đó, người dân có thể biết rõ khu vực mình sinh sống sẽ biến đổi như thế nào, hạ tầng nào sẽ được đầu tư.
Đáng chú ý, Tổng Bí thư cũng đặt ra yêu cầu định lượng hiệu quả đầu tư. Mỗi dự án hạ tầng không chỉ dừng ở việc giải ngân vốn mà phải tính toán được đóng góp cho tăng trưởng và thời gian thu hồi vốn.
"Ví dụ công trình này Nhà nước đầu tư mười nghìn tỉ đồng thì mỗi năm đóng góp cho tăng trưởng TP.HCM bao nhiêu phần trăm, bao nhiêu năm thì thu hồi vốn. Phải xác định được thì mới quyết định đầu tư", Tổng Bí thư Tô Lâm dẫn chứng.
Hiện nay, việc hình thành TP. HCM mới sau khi sáp nhập không chỉ mở ra dư địa phát triển khổng lồ mà còn đặt ra thách thức chưa từng có về quản trị không gian, hạ tầng và phân bổ nguồn lực. Trong bối cảnh đó, yêu cầu của Bộ Xây dựng được xem là yêu cầu cần thiết trước khi bắt tay vào thực hiện quy hoạch tầm nhìn 100 năm đối với TP. HCM - đầu tàu kinh tế của cả nước.