'Thay áo' cho không gian lịch sử của Việt Nam gắn với sự kiện Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước: Hơn 20.000 tỷ làm công viên, không gian ngầm

Sau nhiều năm tồn tại với vai trò là khu cảng và kho bãi, khu vực Bến Nhà Rồng - Khánh Hội chính thức bước vào giai đoạn tái thiết toàn diện. Dự án chỉnh trang được triển khai trên diện tích hơn 39,5ha, kéo dài dọc sông Sài Gòn, thuộc phường Xóm Chiếu, TP. HCM, với tổng mức đầu tư trên 20.000 tỷ đồng.

Vị trí của dự án được đánh giá là đặc biệt khi nằm ngay cửa ngõ phía Nam trung tâm, đối diện lõi đô thị hiện hữu qua cầu Khánh Hội và kết nối trực tiếp với Thủ Thiêm - khu đô thị mới đang định hình vai trò trung tâm tài chính tương lai.

Từ không gian cảng sang không gian công cộng

Hiện trạng khu vực phần lớn vẫn là hệ thống kho bãi, xưởng và hạ tầng cảng cũ. Tuy nhiên, định hướng phát triển mới không còn đặt trọng tâm vào logistics, mà chuyển sang xây dựng một trục không gian mở ven sông phục vụ cộng đồng.

Giai đoạn đầu của dự án tập trung vào khu lõi khoảng 9 ha tại Bến Nhà Rồng, với vốn đầu tư hơn 1.200 tỷ đồng. Tại đây, công viên cảnh quan, quảng trường và các không gian sinh hoạt công cộng sẽ được hình thành, mở ra một mặt tiếp cận mới với sông Sài Gòn - điều mà khu vực trung tâm lâu nay còn thiếu.

Thiết kế kể câu chuyện lịch sử bằng không gian

Điểm khác biệt của dự án không chỉ nằm ở quy mô, mà còn ở cách tổ chức không gian. Toàn bộ công viên được xây dựng theo ý tưởng "dòng chảy lịch sử", chia thành 9 phân đoạn, tương ứng với các dấu mốc trong cuộc đời Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Không gian không được thiết kế theo kiểu trưng bày tĩnh, mà là chuỗi trải nghiệm liên hoàn. Từ hình ảnh con tàu vươn ra sông - gợi nhắc hành trình ra đi tìm đường cứu nước, đến những không gian chìm tái hiện giai đoạn gian khó, rồi mở ra quảng trường lớn tượng trưng cho thời khắc lịch sử năm 1945.

Ở điểm kết thúc, một quảng trường mang hình ngôi sao cùng hệ thống biểu tượng và 79 đài phun nước tạo nên lớp nghĩa tri ân, khép lại hành trình bằng một dấu ấn mang tính trường tồn.

Hạ tầng và chức năng đô thị được tái cấu trúc

Không chỉ dừng lại ở công viên, toàn bộ khu vực Khánh Hội sẽ được tái tổ chức lại chức năng. Một phần các nhà kho hiện hữu sẽ được cải tạo thành không gian thương mại, dịch vụ và triển lãm sáng tạo thay vì phá bỏ hoàn toàn, nhằm giữ lại ký ức đô thị.

Song song đó, hạ tầng giao thông được nâng cấp đáng kể. Tuyến đường Nguyễn Tất Thành sẽ được mở rộng lên ít nhất 8 làn xe, tăng gấp đôi hiện trạng, trong khi cầu Tân Thuận 1 sẽ được xây mới để cải thiện khả năng kết nối liên khu vực.

Hiện tại, khu vực dự án vẫn đang trong quá trình giải phóng mặt bằng, nhiều hoạt động cảng và tàu thuyền vẫn tồn tại. Tuy nhiên, về dài hạn, nơi đây được kỳ vọng sẽ trở thành một trong số ít đoạn bờ sông tại TP.HCM được quy hoạch bài bản, liên tục và mở hoàn toàn cho cộng đồng.

Khi hoàn thiện, toàn bộ tuyến ven sông sẽ kết nối liền mạch từ trung tâm hiện hữu sang Thủ Thiêm, tạo thành trục không gian văn hóa - sinh thái - công cộng quy mô lớn.

Dự án Bến Nhà Rồng - Khánh Hội không đơn thuần là cải tạo một khu cảng cũ. Điều đáng chú ý hơn là sự thay đổi trong tư duy phát triển khi từ khai thác công năng kinh tế sang ưu tiên không gian công cộng và giá trị văn hóa.

Trong bối cảnh TP. HCM đang thiếu hụt các không gian ven sông phục vụ cộng đồng, dự án này được xem như một bước thử nghiệm quan trọng. Nếu thành công, đây có thể trở thành hình mẫu cho việc tái thiết các khu đất công nghiệp cũ trong nội đô.

Từ một khu cảng từng đóng kín, Bến Nhà Rồng - Khánh Hội đang dần mở ra như một "mặt tiền mới" của thành phố - nơi quá khứ, hiện tại và tương lai được kết nối trong cùng một không gian.