Tổng Thư ký ARENA: "Giải thưởng Quốc gia Bất động sản Việt Nam lần II là thước đo uy tín để doanh nghiệp tự tin vươn tầm quốc tế"

Trong dòng chảy hội nhập của thị trường địa ốc khu vực, Liên minh mạng lưới Bất động sản ASEAN (ARENA) – tổ chức uy tín được thiết lập từ năm 2012 bởi các Hiệp hội Bất động sản quốc gia trong khối ASEAN – đã trở thành nhịp cầu quan trọng thúc đẩy sự minh bạch và chuyên nghiệp. Là thành viên chính thức của ARENA, Hiệp hội Bất động sản Việt Nam (VNREA) không chỉ khẳng định vị thế của cộng đồng doanh nghiệp Việt trên trường quốc tế mà còn mở ra những cánh cửa chiến lược để hội viên kết nối đầu tư và tiếp cận các chuẩn mực vận hành toàn cầu.

Những ngày đầu năm mới 2026, Reatimes đã có cuộc trò chuyện cùng ông Soma Sundram – Tổng Thư ký, đồng sáng lập ARENA. Qua góc nhìn của một chuyên gia quốc tế dày dạn kinh nghiệm, ông Soma Sundram cho rằng thị trường bất động sản Việt Nam đang đứng trước rất nhiều cơ hội bứt phá. Trong đó, Giải thưởng Quốc Gia Bất động sản Việt Nam lần thứ II diễn ra trong bối cảnh hiện tại hết sức ý nghĩa. Giải thưởng với những tiêu chí mới, khắt khe, nhấn mạnh đến yếu tố phát triển xanh, bền vững, công nghệ số... là sáng kiến hay, sẽ đóng vai trò thiết lập lên những chuẩn mực mới cho thị trường bất động sản Việt Nam. Việc soi chiếu mình vào một giải thưởng quốc gia uy tín thực chất là quá trình "chuẩn hóa nội lực". Khi doanh nghiệp đáp ứng được các tiêu chí khắt khe cùng sự minh bạch, đạo đức kinh doanh và quản trị xanh của Giải thưởng trong nước, họ hoàn toàn có thể tự tin bước ra và ghi danh vào bản đồ bất động sản thế giới.

- Thưa ông, với bề dày kinh nghiệm quan sát thị trường khu vực, ông nhận định thế nào về tiềm năng thị trường bất động sản Việt Nam hiện nay?

Ông Soma Sundram: Tôi đã đến nhiều quốc gia trên thế giới và nhận thấy Việt Nam hay mỗi nước Đông Nam Á đều có một sức hút riêng. Việt Nam được đánh giá là đất nước có nền kinh tế triển vọng với tốc độ tăng trưởng ấn tượng, hứa hẹn sẽ trở thành một trong những quốc gia phát triển mạnh nhất trong khu vực ASEAN. Trong bối cảnh đó, Chính phủ đang nỗ lực tháo gỡ những điểm nghẽn về thể chế, thúc đẩy dòng vốn đầu tư công để tạo đà cho tăng trưởng, đồng thời sự đồng lòng của người dân và sức hút từ dòng vốn FDI cũng tạo nên những kỳ vọng lớn.

Tuy nhiên, để tận dụng tối đa thời cơ này, mỗi cá nhân và doanh nghiệp bất động sản cần phải chuẩn bị sẵn sàng tâm thế để nhập cuộc, đồng hành cùng quá trình phục hồi và phát triển nền kinh tế. Điều cốt lõi trong giai đoạn phát triển hiện nay không chỉ nằm ở những sản phẩm hữu hình như: Các toà nhà, căn hộ... mà quan trọng hơn hơn chính là nền tảng niềm tin và sự chuyên nghiệp trong cách thức vận hành.

Thị trường bất động sản Việt Nam đang sở hữu tiềm năng lớn nhờ quy mô dân số hơn 102 triệu người (theo số liệu Cục Thống kê năm 2025), tạo nên nhu cầu nhà ở và đầu tư đáng kể. Năm 2025, thị trường đã ghi nhận khoảng 580.000 giao dịch thành công, cùng nguồn cung mới tăng mạnh so với năm trước, đánh dấu bước chuyển mình rõ nét sau thời kỳ khó khăn.

Dẫu vậy, một thực trạng đáng lưu ý vẫn tồn tại: Lực lượng môi giới hoạt động tự phát, chưa được cấp chứng chỉ hành nghề vẫn chiếm tỷ lệ lớn – ước tính khoảng 89% theo khảo sát gần đây của Viện Nghiên cứu đánh giá thị trường bất động sản Việt Nam (VARS IRE). Để nâng tầm thị trường bất động sản Việt Nam hội nhập sâu hơn với chuẩn mực khu vực và quốc tế, việc chuẩn hóa quy trình hoạt động, chuyên nghiệp hóa đội ngũ môi giới dựa trên đạo đức nghề nghiệp và các tiêu chuẩn toàn cầu là yêu cầu cấp thiết.

Bất động sản không chỉ là tài sản vật chất gắn liền với đất đai, mà bản chất sâu xa của nó nằm ở yếu tố con người và cộng đồng. Đó là câu chuyện về niềm tin, trách nhiệm xã hội mà những người tham gia thị trường – từ chủ đầu tư, môi giới đến người mua – cần cùng nhau gánh vác và xây dựng bền vững.

Nhìn vào mô hình của Malaysia và Singapore, hệ thống pháp luật quy định về đại lý, môi giới bất động sản được thiết kế chặt chẽ, với mục tiêu hàng đầu là bảo vệ quyền lợi người mua. Tại Malaysia, yêu cầu tất cả môi giới phải được cấp phép, tuân thủ nghiêm ngặt đạo đức nghề nghiệp và cấm hoạt động không phép để tránh rủi ro cho người tiêu dùng. Tương tự, Singapore áp dụng việc buộc mọi đại lý và môi giới phải đăng ký, vượt qua kỳ thi chuyên môn, tham gia đào tạo liên tục, đồng thời cấm xung đột lợi ích (như đại diện cả hai bên mà không minh bạch) – tất cả nhằm nâng cao tính minh bạch và bảo vệ người mua.

Việt Nam có thể học hỏi kinh nghiệm này bằng cách thiết lập các tiêu chuẩn thực hành rõ ràng, cụ thể hơn trong hoạt động môi giới và sàn giao dịch bất động sản. Đây là yếu tố then chốt để đảm bảo mang lại giá trị sản phẩm thực tế, chất lượng cao nhất cho người dân, đồng thời giảm thiểu rủi ro tranh chấp và nâng tầm thị trường bất động sản Việt Nam hội nhập khu vực.

- Vâng, như ông chia sẻ, bên cạnh những cơ hội, thị trường bất động sản Việt Nam cũng đứng trước nhiều thách thức, trong đó việc thiết lập các tiêu chuẩn mới về quản trị và phát triển bền vững là điều kiện tiên quyết. Để hội nhập quốc tế, doanh nghiệp Việt cần có một lộ trình phát triển như thế nào, thưa ông?

Ông Soma Sundram: Trong lộ trình phát triển thị trường bất động sản hiện đại, việc xây dựng dự án mới chỉ là bước khởi đầu; mục tiêu cốt lõi phải hướng tới sự bền vững dài hạn. Một dự án thực sự bền vững cần đảm bảo khả năng quản lý, vận hành hiệu quả trong 10 - 20 năm, với việc bảo trì định kỳ, chăm sóc tài sản kỹ lưỡng và tích hợp các giải pháp tiết kiệm năng lượng, hướng tới mục tiêu phát thải carbon bằng không (net-zero). Hiện nay, các nhà phát triển bất động sản chuyên nghiệp đã chủ động lồng ghép những yếu tố này ngay từ giai đoạn quy hoạch, không chỉ nhằm bảo vệ môi trường mà còn tận dụng các chính sách ưu đãi từ Nhà nước đối với hạng mục hạ tầng xanh, tiết kiệm năng lượng, xử lý nước thải và rác thải; hoặc tiếp cận tín dụng ưu đãi từ quỹ bảo vệ môi trường và các tổ chức tài chính xanh.

Bên cạnh động lực chính sách, nhu cầu thị trường ngày càng trở thành yếu tố thúc đẩy mạnh mẽ. Người tiêu dùng và nhà đầu tư hiện đặt ra yêu cầu khắt khe hơn về tính bền vững của công trình trước khi quyết định mua, với sự gia tăng rõ rệt các dự án đạt chứng chỉ xanh quốc tế và địa phương như: LEED, EDGE hay LOTUS... Đến cuối năm 2025, Việt Nam đã ghi nhận hơn 600 công trình xanh với tổng diện tích sàn gần 17 triệu m², tăng mạnh so với các năm trước, phản ánh xu hướng tất yếu hướng tới cam kết phát thải ròng bằng không vào năm 2050 của quốc gia.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy không phải doanh nghiệp nào cũng sẵn sàng theo đuổi hướng đi này. Chi phí đầu tư ban đầu cho phát triển bền vững thường cao hơn đáng kể (ước tính 5 - 25% tùy dự án), dẫn đến giá thành sản phẩm tăng tương ứng, tạo thách thức lớn trong việc cân bằng giữa lợi ích kinh tế ngắn hạn và trách nhiệm môi trường dài hạn.

Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp "đầu tàu" – như Vinhomes, Ecopark, Nam Long... hay một số tập đoàn lớn khác – đóng vai trò định hình và dẫn dắt thị trường. Họ tiên phong áp dụng các tiêu chí khắt khe về chuẩn Xanh ngay từ khâu đầu tiên của dự án. Không chỉ xây dựng một tòa nhà hay khu đô thị, những doanh nghiệp này đang kiến tạo hệ sinh thái vận hành hiệu quả suốt hàng thập kỷ, từ đó thiết lập "thước đo" mới về uy tín, trách nhiệm xã hội và giá trị bền vững cho toàn ngành bất động sản Việt Nam.

Vai trò của các doanh nghiệp lớn càng thể hiện rõ nét qua việc tạo ra áp lực tích cực lên toàn bộ thị trường và chuỗi cung ứng. Khi các đơn vị đầu tàu như: Vinhomes, Ecopark hay Nam Long cam kết áp dụng các tiêu chuẩn toàn cầu, họ còn dẫn dắt xu thế buộc các chủ đầu tư khác phải nâng cấp để tránh bị tụt hậu trong nhận thức và đáp ứng nhu cầu thị trường. Sự kiên định của các doanh nghiệp dẫn dắt chính là yếu tố then chốt giúp chuẩn hóa quy trình phát triển toàn ngành. Điều này không chỉ củng cố niềm tin của khách hàng mà còn tạo nền tảng vững chắc để khẳng định vị thế bất động sản Việt Nam trên bản đồ quốc tế, biến tính bền vững từ một lựa chọn tự nguyện trở thành tiêu chuẩn bắt buộc đối với mọi doanh nghiệp muốn tồn tại và phát triển lâu dài trong bối cảnh cam kết Net Zero vào năm 2050..

- Hiện nay, các nhà đầu tư quốc tế đặc biệt quan tâm đến thực hành ESG (Môi trường - Xã hội - Quản trị). Ông có lời khuyên gì cho các doanh nghiệp bất động sản Việt Nam trong việc tích hợp ESG và chuyển đổi số vào cốt lõi vận hành dự án?

Ông Soma Sundram: Hiện nay, việc tích hợp ESG (Môi trường - Xã hội - Quản trị) và chuyển đổi số không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc để doanh nghiệp Việt Nam khẳng định vị thế trên bản đồ đầu tư quốc tế. Theo các báo cáo từ Savills và các tổ chức quốc tế năm 2025 - 2026, nhà đầu tư FDI – đặc biệt trong lĩnh vực bất động sản công nghiệp, đô thị và logistics – ngày càng ưu tiên các dự án đáp ứng tiêu chuẩn ESG khắt khe, hạ tầng xanh và khả năng phát triển bền vững, thay vì chỉ tập trung vào chi phí thấp.

Để thực hiện hiệu quả, các doanh nghiệp cần chuyển đổi tư duy từ việc xây dựng công trình đơn thuần sang phát triển các hệ sinh thái bền vững. Việc chú trọng các chỉ số môi trường như công nghệ tiết kiệm năng lượng, hệ thống tái chế nước xám, xử lý chất thải tiên tiến và hướng tới mục tiêu phát thải carbon bằng không (Net Zero) chính là chìa khóa thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao. Năm 2025, các khu công nghiệp xanh và dự án đạt chứng chỉ LEED, EDGE hay LOTUS đã chứng minh lợi thế cạnh tranh rõ rệt, giúp Việt Nam tiếp cận nguồn vốn xanh từ quỹ đầu tư toàn cầu.

Song hành với yếu tố môi trường, chuyển đổi số đóng vai trò công cụ cốt lõi để hiện đại hóa quy trình vận hành và minh bạch hóa dữ liệu quản trị. Việc ứng dụng các nền tảng PropTech (công nghệ bất động sản) – như hệ thống quản lý tòa nhà thông minh (BMS), IoT giám sát năng lượng, blockchain theo dõi giao dịch và dữ liệu thời gian thực – không chỉ tối ưu hóa chi phí bảo trì, bảo dưỡng tài sản mà còn xây dựng niềm tin tuyệt đối với khách hàng và nhà đầu tư thông qua việc công khai các tiêu chuẩn đạo đức, trách nhiệm xã hội và báo cáo ESG.

Việt Nam sở hữu lợi thế lớn trong chuyển đổi số nhờ khả năng "nhảy cóc" (leapfrog) – tự phát triển và áp dụng công nghệ tiên tiến mà không phải chịu gánh nặng duy trì hay loại bỏ hạ tầng lạc hậu. Các doanh nghiệp bất động sản Việt Nam, đặc biệt trong phân khúc công nghiệp và đô thị, đang tận dụng điều này để tăng năng suất, giảm chi phí vận hành dài hạn. Khi đáp ứng đồng thời ESG và sở hữu công nghệ hiện đại, các doanh nghiệp không chỉ nâng cao hiệu quả kinh doanh mà còn thu hút mạnh mẽ dòng vốn FDI chất lượng cao – yếu tố then chốt định hình tương lai thị trường bất động sản Việt Nam trong giai đoạn 2026 - 2030.

- Thưa ông, Hiệp hội Bất động sản Việt Nam (VNREA) đã phát động Giải thưởng Quốc gia Bất động sản Việt Nam lần thứ II. Theo ông, một giải thưởng có ý nghĩa như thế nào trong bối cảnh hiện tại?

Ông Soma Sundram: Tại Malaysia, chúng tôi đã bắt đầu nhấn mạnh việc phát triển bền vững từ sớm, dù phía trước vẫn còn một chặng đường dài để hoàn thiện. Vào năm 2008, khi còn đương nhiệm Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Malaysia, tôi đã tiên phong giới thiệu các giải thưởng bất động sản tại Malaysia. Từ những bước đi đầu tiên đó, đến nay các giải thưởng này trở thành tiêu chuẩn danh giá, có tầm ảnh hưởng lớn và góp phần thay đổi hoàn toàn diện mạo cũng như tư duy phát triển của thị trường chúng tôi.

Tôi cho rằng, việc tổ chức Giải thưởng Quốc gia Bất động sản Việt Nam lần thứ II trong bối cảnh hiện này là thực sự cần thiết. Giải thưởng với những tiêu chí mới, khắt khe, nhấn mạnh đến yếu tố phát triển xanh, bền vững, công nghệ số... là sáng kiến hay, sẽ đóng vai trò thiết lập lên những chuẩn mực mới cho thị trường bất động sản Việt Nam.

Khi các tiêu chí xét duyệt tập trung vào tính chuyên nghiệp, minh bạch và trách nhiệm xã hội, giải thưởng bất động sản uy tín trở thành "công cụ" đắc lực để thanh lọc thị trường, giúp phân biệt rõ ràng giữa những nhà phát triển thực sự có năng lực với các hoạt động tự phát thiếu tiêu chuẩn. 

Tôi cho rằng, Giải thưởng Quốc gia Bất động sản Việt Nam lần II (do Hiệp hội Bất động sản Việt Nam tổ chức năm 2025 - 2026) hoàn toàn có thể trở thành một "thước đo" uy tín để định hướng các chủ đầu tư phát triển bền vững.

Trong bối cảnh người mua nhà ngày càng thông thái và khắt khe hơn, việc đạt được một giải thưởng quốc gia uy tín chính là bảo chứng vững chắc nhất cho niềm tin và trách nhiệm của doanh nghiệp đối với cộng đồng. 

Việc soi chiếu mình vào một giải thưởng quốc gia uy tín thực chất là quá trình "chuẩn hóa nội lực". Khi doanh nghiệp đáp ứng được các tiêu chí khắt khe cùng sự minh bạch, đạo đức kinh doanh và quản trị xanh của giải thưởng trong nước, họ hoàn toàn có thể tự tin bước ra và ghi danh vào bản đồ bất động sản thế giới với một hồ sơ năng lực đã được bảo chứng.

- Để khẳng định vị thế trên bản đồ bất động sản thế giới, ông có lời khuyên cụ thể nào cho các doanh nghiệp Việt Nam trong việc chuẩn hóa quy trình phát triển?

Ông Soma Sundram: Để khẳng định vị thế trên bản đồ bất động sản quốc tế, các doanh nghiệp Việt Nam cần thực hiện một cuộc cách mạng trong tư duy phát triển, chuyển dịch từ mục tiêu xây dựng ngắn hạn sang dài hạn. Đầu tiên, doanh nghiệp phải đảm bảo sự chuẩn hóa toàn diện quy trình bắt đầu từ khâu quy hoạch, thiết kế nơi các yếu tố bền vững như tiết kiệm năng lượng, sử dụng vật liệu thân thiện môi trường và tối ưu hóa ánh sáng tự nhiên phải được tích hợp ngay từ những bản vẽ đầu tiên...

Việc chủ động soi chiếu doanh nghiệp vào các thước đo chuẩn mực của những sân chơi uy tín như Giải thưởng Quốc gia Bất động sản Việt Nam không chỉ giúp nâng tầm thương hiệu cá nhân mà còn là cam kết của chủ đầu tư trong việc tạo ra những công trình bền vững cho quốc gia.

Cùng với đó, doanh nghiệp cam kết thực hành đạo đức kinh doanh, tuân thủ các tiêu chuẩn thực hành quốc tế và minh bạch hóa mọi giao dịch thông qua đội ngũ môi giới có chứng chỉ hành nghề. Chính sự kết hợp giữa các yếu tố trên sẽ sẽ tạo nên một hệ sinh thái bất động sản vững mạnh, đủ sức cạnh tranh với các quốc gia phát triển trong khu vực cũng như toàn cầu.

Xin cảm ơn những chia sẻ của ông!