TP giàu nhất Việt Nam được định hướng trở thành siêu đô thị đa trung tâm

Hiện nay, TP. HCM đang đứng trước một bước ngoặt mang tính cấu trúc khi định hình lại toàn bộ không gian phát triển đô thị theo hướng tích hợp, liên kết vùng và không còn bị giới hạn bởi ranh giới hành chính.

Đây là thông tin được Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc TP. HCM Võ Hoàng Ngân đưa ra tại Hội nghị Ban Chấp hành Đảng bộ TP. HCM lần thứ 5, nhiệm kỳ 2025-2030, trong bối cảnh thành phố triển khai Nghị quyết 260 sửa đổi, bổ sung Nghị quyết 98 của Quốc hội, theo báo Dân trí.

Theo lãnh đạo Sở, quy hoạch lần này không chỉ là điều chỉnh kỹ thuật mà là một cuộc "tái cấu trúc toàn diện" mô hình phát triển. Trong đó, không gian đô thị trở thành yếu tố trung tâm, mang tính quyết định đến năng lực cạnh tranh dài hạn của thành phố.

Đặc biệt, việc sáp nhập và mở rộng không gian đã đưa TP. HCM vượt ra khỏi khuôn khổ một đô thị đơn lẻ, tiến tới hình thái "siêu đô thị vùng" với quy mô và vai trò hoàn toàn mới. "Việc lập quy hoạch tổng thể không chỉ là yêu cầu chuyên môn, mà là nhiệm vụ chiến lược cho 50-100 năm tới", ông Ngân nhấn mạnh.

Từ "đô thị đơn cực" sang mạng lưới đa trung tâm

Điểm cốt lõi trong tư duy quy hoạch mới là chuyển từ mô hình phát triển dàn trải, mỗi địa phương một kiểu, sang cấu trúc đa trung tâm có phân vai rõ ràng.

Trong đó, vùng lõi TP. HCM tiếp tục giữ vai trò trung tâm tài chính, dịch vụ và đổi mới sáng tạo. Bình Dương cũ được định vị là trung tâm công nghiệp công nghệ cao, Bà Rịa - Vũng Tàu cũ trở thành cửa ngõ kinh tế biển và năng lượng, trong khi Côn Đảo phát triển theo hướng du lịch sinh thái đặc thù.

Cách tổ chức này cho thấy TP. HCM không chỉ mở rộng không gian vật lý, mà đang tái phân bổ lại chức năng phát triển theo lợi thế từng khu vực. Đây là bước đi nhằm giải bài toán quá tải khu vực trung tâm, đồng thời hình thành các cực tăng trưởng mới có khả năng tương hỗ.

Đáng chú ý, ranh giới hành chính – vốn là "điểm nghẽn" lâu nay sẽ không còn là yếu tố chi phối quy hoạch. Thay vào đó, không gian phát triển được tổ chức theo logic kinh tế, hạ tầng và dòng chảy kết nối vùng.

Hình thành các hành lang tăng trưởng chiến lược

Trên nền tảng đó, TP. HCM định hình lại cấu trúc đô thị thông qua các hành lang phát triển đóng vai trò như "khung xương" cho toàn vùng.

Hành lang phía Đông sẽ kết nối với Đồng Nai và sân bay Long Thành, hình thành cực tăng trưởng mới gắn với logistics và công nghiệp công nghệ cao. Trong khi đó, hành lang phía Tây và Nam mở rộng liên kết với Đồng bằng sông Cửu Long, đây được xem là khu vực còn nhiều dư địa về đất đai và nguồn lực.

Đáng chú ý nhất là hành lang ven biển phía Nam, kết nối Cần Giờ với cụm cảng Cái Mép - Thị Vải và Hồ Tràm. Trục này được kỳ vọng trở thành động lực cho kinh tế biển, du lịch và đô thị sinh thái quy mô lớn.

Song song, trục Bắc - Nam được quy hoạch như một "xương sống" công nghiệp - đô thị - dịch vụ xuyên suốt, đảm bảo tính liên kết toàn vùng.

TOD - chìa khóa tái cấu trúc thị trường bất động sản

Báo Công Lý cung cấp thêm thông tin cho biết, một trong những điểm đột phá đáng chú ý là việc TP. HCM lựa chọn mô hình TOD (phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng) làm nền tảng tổ chức không gian.

Theo đó, các khu đô thị mới sẽ hình thành xoay quanh các đầu mối giao thông lớn, đặc biệt là hệ thống metro và đường sắt liên vùng. Không gian sống, làm việc và dịch vụ được tích hợp trong bán kính tiếp cận thuận tiện, thay vì phát triển dàn trải như trước.

Về bản chất, TOD không chỉ là giải pháp giao thông mà là công cụ tái cấu trúc toàn bộ thị trường bất động sản đô thị. Khi hạ tầng dẫn dắt phát triển, giá trị đất đai sẽ được phân bổ lại theo trục giao thông thay vì tập trung cục bộ vào khu trung tâm.

Điều này mở ra cơ hội hình thành các "trung tâm mới" với mật độ hợp lý, giảm áp lực lên lõi đô thị hiện hữu, đồng thời nâng cao chất lượng sống và hiệu quả sử dụng đất.