Thích
Theo quy định mới, UBND cấp tỉnh được giao thẩm quyền đầy đủ đối với các khâu then chốt trong quản lý đất đai: Từ thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đến giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng, gia hạn và điều chỉnh thời hạn sử dụng đất. Không chỉ dừng ở quyết định hành chính, UBND cấp tỉnh còn có quyền công nhận quyền sử dụng đất, chấp thuận thỏa thuận nhận quyền sử dụng đất để thực hiện dự án và phê duyệt phương án sử dụng đất.
Điểm đáng chú ý là trên cơ sở Luật Tổ chức chính quyền địa phương, UBND cấp tỉnh được phép chủ động phân cấp hoặc ủy quyền lại cho các cơ quan, cá nhân trực thuộc. Cơ chế này tạo dư địa linh hoạt, cho phép địa phương tự thiết kế cách tổ chức thực hiện phù hợp với điều kiện quản lý, quy mô và đặc thù từng địa bàn, thay vì áp dụng một mô hình cứng nhắc.
Chủ tịch xã có thể cấp sổ đỏ cho người dân từ năm 2026. Ảnh minh họa
Quy định được xem là đột phá nhất của Nghị định 49 nằm ở việc xác lập rõ thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất. Lần đầu tiên, Chủ tịch UBND cấp xã được giao thẩm quyền cấp hoặc xác nhận thay đổi trên giấy chứng nhận đối với các trường hợp thuộc phạm vi giải quyết của cấp xã, bao gồm cả việc xác định lại diện tích đất ở.
Cách làm này thể hiện tư duy cải cách hành chính rõ rệt: những việc phát sinh từ thực tiễn dân cư, gắn với địa bàn cụ thể thì được xử lý ngay tại cơ sở. Khi thủ tục được "kéo xuống" cấp xã, người dân không chỉ giảm thời gian đi lại mà còn hạn chế tình trạng hồ sơ dồn ứ ở cấp trên.
Nghị định 49 cũng thiết lập ranh giới thẩm quyền minh bạch. Với các trường hợp thuộc diện quyết định của cơ quan hoặc người có thẩm quyền cấp tỉnh, việc cấp giấy chứng nhận sẽ do cơ quan quản lý đất đai cấp tỉnh thực hiện. Các trường hợp còn lại, bao gồm cấp giấy lần đầu hoặc đăng ký biến động, được giao cho Văn phòng đăng ký đất đai đảm nhiệm.
Song song với quyền hạn, trách nhiệm pháp lý cũng được quy định rõ. Những cơ quan được trao thẩm quyền cấp giấy chứng nhận đồng thời phải chịu trách nhiệm đính chính, thu hồi, hủy hoặc cấp lại giấy chứng nhận nếu phát hiện sai sót. Điều này nhằm tránh tình trạng "đẩy trách nhiệm" giữa các cấp, các đơn vị khi xảy ra vướng mắc.
Nhìn tổng thể, Nghị định 49 cho thấy một bước điều chỉnh quan trọng trong cách Nhà nước tổ chức thi hành Luật Đất đai: Chuyển từ mô hình tập trung nặng về cấp trên sang phân quyền có kiểm soát, gắn trách nhiệm với thẩm quyền. Nếu được triển khai nghiêm túc và đồng bộ, cơ chế này không chỉ giúp tháo gỡ các điểm nghẽn thủ tục kéo dài nhiều năm, mà còn tạo nền tảng để quản lý đất đai hiệu quả hơn, minh bạch hơn ngay từ cấp cơ sở.
