Từ giờ, siết điều kiện tách thửa đất trồng cây lâu năm

Theo quy định tại khoản 1 Điều 9 Luật Đất đai 2024, đất trồng cây lâu năm thuộc nhóm đất nông nghiệp, được sử dụng để trồng các loại cây có chu kỳ sinh trưởng dài và cho thu hoạch trong nhiều năm như cà phê, ca cao, chè, điều, dừa, sầu riêng, xoài… Đây là loại đất phổ biến tại nhiều địa phương, đặc biệt ở khu vực trung du và Tây Nguyên.

Trong thực tiễn, việc tách thửa đất trồng cây lâu năm được hiểu là quá trình phân chia quyền sử dụng đất từ một chủ sử dụng ban đầu sang một hoặc nhiều chủ thể khác, phục vụ các mục đích như chuyển nhượng, tặng cho hoặc chuyển đổi mục đích sử dụng. Pháp luật hiện hành không cấm việc tách thửa đối với loại đất này, tuy nhiên người sử dụng đất phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định.

Cụ thể, theo khoản 1 và khoản 2 Điều 220 Luật Đất đai 2024, thửa đất muốn tách phải có giấy chứng nhận hợp pháp, còn trong thời hạn sử dụng và không có tranh chấp, không bị kê biên để bảo đảm thi hành án hoặc áp dụng các biện pháp khẩn cấp tạm thời. Trong trường hợp có tranh chấp nhưng đã xác định rõ phạm vi, ranh giới, phần diện tích không tranh chấp vẫn được xem xét tách thửa.

Bên cạnh đó, việc tách thửa phải bảo đảm các điều kiện về hạ tầng như có lối đi, kết nối với đường giao thông công cộng, đồng thời đáp ứng yêu cầu về cấp, thoát nước và các nhu cầu thiết yếu khác. Trường hợp người sử dụng đất dành một phần diện tích để làm lối đi khi tách thửa thì không bắt buộc phải chuyển mục đích sử dụng đối với phần diện tích này.

Một nguyên tắc quan trọng khác là các thửa đất sau khi tách phải bảo đảm diện tích tối thiểu theo quy định của UBND cấp tỉnh. Nếu có chuyển mục đích sử dụng một phần diện tích thì thửa đất mới cũng phải đáp ứng diện tích tối thiểu của loại đất sau khi chuyển đổi. Riêng đối với trường hợp phân chia quyền sử dụng đất theo bản án, quyết định của Tòa án nhưng không đáp ứng điều kiện về diện tích, kích thước, thì không được thực hiện tách thửa.

Đáng chú ý, theo khoản 3 Điều 11 Nghị quyết 254/2025/QH15 (có hiệu lực từ ngày 1/1/2026), điều kiện về lối đi được quy định chặt chẽ hơn. Theo đó, thửa đất sau khi tách phải có lối đi kết nối trực tiếp với đường giao thông công cộng hoặc được người sử dụng đất liền kề đồng ý cho đi qua. Quy định này nhằm bảo đảm tính khả thi trong sử dụng đất, đồng thời hạn chế tình trạng hình thành các thửa đất "kẹt lối đi" trong thực tế.

Như vậy, người sử dụng đất trồng cây lâu năm hoàn toàn có quyền tách thửa nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện pháp lý nêu trên. Việc siết chặt các tiêu chí về hạ tầng, diện tích và tính pháp lý không chỉ giúp quản lý đất đai hiệu quả hơn mà còn góp phần bảo đảm quyền lợi lâu dài cho người sử dụng đất.