Việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất chỉ được thực hiện hợp pháp khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định, trong đó "sổ đỏ" (Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất) là yếu tố bắt buộc nếu không có các giấy tờ pháp lý tương đương. Do đó, hành vi cố tình mua bán đất khi chưa có sổ đỏ được xác định là vi phạm pháp luật và sẽ bị xử lý theo quy định hiện hành.

Theo quy định, muốn thực hiện chuyển nhượng quyền sử dụng đất, đất phải có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ).
Cụ thể, theo khoản 3 và khoản 4 Điều 17 Nghị định 123/2024/NĐ-CP, trường hợp chuyển nhượng quyền sử dụng đất nhưng không đáp ứng một trong các điều kiện quy định tại khoản 1 Điều 45 Luật Đất đai 2024 – trong đó bao gồm việc không có sổ đỏ – sẽ bị xử phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng.
Không chỉ dừng lại ở xử phạt hành chính, người vi phạm còn phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả. Cụ thể, bên nhận chuyển nhượng buộc phải trả lại đất cho bên chuyển nhượng; đồng thời, các khoản lợi bất hợp pháp phát sinh từ giao dịch vi phạm cũng phải bị hoàn trả theo quy định.
Đáng lưu ý, theo khoản 2 Điều 5 Nghị định 123/2024/NĐ-CP, mức phạt nêu trên áp dụng đối với cá nhân. Trường hợp tổ chức thực hiện hành vi vi phạm tương tự, mức xử phạt sẽ gấp đôi, tương đương từ 60.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng.
Như vậy, việc cố tình chuyển nhượng đất khi chưa có sổ đỏ không chỉ tiềm ẩn rủi ro pháp lý mà còn có thể khiến các bên liên quan đối mặt với mức phạt lên tới 50 triệu đồng đối với cá nhân và 100 triệu đồng đối với tổ chức, kèm theo các biện pháp xử lý nghiêm khắc khác.