Không chỉ là điều chỉnh kỹ thuật trong thủ tục hành chính, quy định mới về thời hạn thông báo thu hồi đất sẽ tạo ra thay đổi đáng kể đối với người sử dụng đất cũng như cơ quan quản lý.
Kể từ ngày 1/1/2026, thời hạn thu hồi đất mới sẽ chính thức được áp dụng, rút ngắn đáng kể quãng thời gian chuẩn bị trước khi Nhà nước ban hành quyết định thu hồi đất.
Căn cứ khoản 9 Điều 3 Nghị quyết 254/2025/QH15 do Quốc hội Việt Nam ban hành, trình tự, thủ tục thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư tiếp tục được thực hiện theo Luật Đất đai và các văn bản hướng dẫn thi hành, đồng thời bổ sung một số mốc thời gian mang tính bắt buộc.

Từ nay, thời hạn thu hồi đất sẽ rút ngắn hơn so với thời điểm trước. Ảnh minh họa
Theo đó, trước khi ban hành quyết định thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh hoặc phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng, cơ quan có thẩm quyền phải gửi thông báo thu hồi đất đến người có đất bị thu hồi, chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất và các bên liên quan.
Thời hạn thông báo chậm nhất được ấn định là 60 ngày đối với đất nông nghiệp và 120 ngày đối với đất phi nông nghiệp.
Quy định này không áp dụng trong các trường hợp đặc biệt đã được Luật Đất đai quy định riêng.
So với khung thời gian hiện hành tại khoản 1 Điều 85 Luật Đất đai 2024 - lần lượt là 90 ngày đối với đất nông nghiệp và 180 ngày đối với đất phi nông nghiệp - có thể thấy thời hạn thông báo đã được rút ngắn tương đối mạnh.
Điều này đồng nghĩa với việc quá trình chuẩn bị thu hồi đất sẽ diễn ra nhanh hơn, đòi hỏi các bên liên quan phải chủ động hơn trong việc nắm bắt thông tin và chuẩn bị phương án phù hợp.
Không chỉ điều chỉnh mốc thông báo thu hồi đất, Nghị quyết 254/2025/QH15 còn quy định rõ hơn về các bước tiếp theo trong quy trình.
Phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư phải được niêm yết công khai trong 10 ngày tại trụ sở UBND cấp xã, địa điểm sinh hoạt chung của khu dân cư nơi có đất thu hồi, đồng thời đăng tải trên cổng thông tin điện tử của UBND cấp xã.
Trường hợp còn ý kiến không đồng ý, thời hạn tổ chức đối thoại không quá 30 ngày kể từ ngày lấy ý kiến về phương án.
Đối với những trường hợp bố trí tái định cư ngoài địa bàn đơn vị hành chính cấp xã nơi có đất bị thu hồi, Nghị quyết giao UBND cấp tỉnh quy định cụ thể việc tổ chức thực hiện, nhằm bảo đảm tính thống nhất và phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương.
Nhìn tổng thể, quy định mới không chỉ nhằm rút ngắn thời gian thực hiện thủ tục hành chính, mà còn đặt ra yêu cầu cao hơn về tính minh bạch, kịp thời trong việc cung cấp thông tin cho người dân.
Việc "điều chỉnh đồng hồ" thời hạn thông báo thu hồi đất được kỳ vọng sẽ góp phần tăng hiệu quả quản lý đất đai, đồng thời giảm thiểu các phát sinh, khiếu nại do chậm trễ hoặc thiếu thông tin trong quá trình thu hồi đất từ ngày 1/1/2026.