Thích
Không ít giao dịch đất đai hiện nay vẫn được thực hiện bằng giấy viết tay hoặc chuyển nhượng khi thửa đất chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ), nhất là tại các khu vực có thị trường bất động sản sôi động. Tuy nhiên, đây là hành vi tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý và có thể khiến cả bên mua lẫn bên bán phải chịu chế tài nghiêm khắc theo quy định của pháp luật.
Theo Nghị định 123/2024/NĐ-CP, việc chuyển nhượng hoặc góp vốn bằng quyền sử dụng đất khi chưa có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là hành vi vi phạm. Đối với cá nhân, mức xử phạt từ 30-50 triệu đồng; nếu tổ chức vi phạm, mức phạt tăng gấp đôi, từ 60-100 triệu đồng.
Tuy nhiên, tiền phạt chưa phải là hậu quả lớn nhất.
Trong nhiều trường hợp, cơ quan có thẩm quyền có thể áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả như buộc bên nhận chuyển nhượng trả lại quyền sử dụng đất cho bên chuyển nhượng. Đồng thời, hợp đồng mua bán có thể bị tuyên vô hiệu, khiến giao dịch không được pháp luật công nhận.
Người dân tự ý khi sang tên sổ đỏ óc thể bị phạt đến 100 triệu đồng. Ảnh minh họa
Điều này đồng nghĩa với việc người mua có nguy cơ không được công nhận quyền sử dụng đối với thửa đất đã nhận chuyển nhượng, trong khi việc đòi lại số tiền đã thanh toán có thể phát sinh tranh chấp và kéo dài.
Nếu giao dịch trái quy định phát sinh lợi nhuận, khoản lợi bất hợp pháp đó cũng có thể bị buộc nộp lại cho Nhà nước theo quy định. Ngoài ra, tùy từng trường hợp, cơ quan chức năng còn có thể yêu cầu chấm dứt các giao dịch liên quan như thế chấp quyền sử dụng đất hoặc thực hiện đầy đủ thủ tục đăng ký theo quy định nếu đủ điều kiện.
Trên thực tế, việc khắc phục hậu quả không phải lúc nào cũng đơn giản. Có những trường hợp bên chuyển nhượng đã giải thể, phá sản, qua đời hoặc không còn xác định được nơi cư trú. Khi đó, nếu thửa đất không thuộc diện Nhà nước thu hồi, người nhận chuyển nhượng có thể phải tự giải quyết toàn bộ các vấn đề pháp lý phát sinh từ giao dịch trước đó.
Đây cũng là lý do các quy định về chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày càng được siết chặt. Theo các chuyên gia pháp lý, tình trạng mua bán đất bằng giấy tay hoặc giao dịch khi chưa đủ điều kiện pháp lý là một trong những nguyên nhân phổ biến dẫn đến các vụ tranh chấp đất đai kéo dài, gây ảnh hưởng đến quyền lợi của người dân và làm phát sinh nhiều khó khăn trong công tác quản lý nhà nước về đất đai.
Trong bối cảnh thị trường bất động sản đang từng bước được hoàn thiện về hành lang pháp lý, người dân cần đặc biệt thận trọng trước khi thực hiện các giao dịch liên quan đến quyền sử dụng đất. Việc kiểm tra tình trạng pháp lý của thửa đất, nhất là Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và điều kiện chuyển nhượng, là bước không thể bỏ qua để hạn chế rủi ro.
Một giao dịch được thực hiện nhanh chóng nhưng không đáp ứng đầy đủ điều kiện pháp lý có thể khiến các bên không chỉ đối mặt với mức xử phạt lên tới hàng trăm triệu đồng mà còn đứng trước nguy cơ hợp đồng bị vô hiệu, mất quyền sử dụng đất và phát sinh tranh chấp kéo dài.
