Sau gần bốn năm thi công, đại lộ Hoa Lư - tuyến giao thông lớn nhất từ trước đến nay của tỉnh Ninh Bình hiện đã cơ bản hoàn thành sắp tiến tới thông xe. Không chỉ là một con đường mới, dự án này đang từng bước tái định hình cách Ninh Bình kết nối nội tỉnh và liên thông với các trục giao thông quốc gia, mở ra không gian phát triển hoàn toàn khác so với trước đây.
Đại lộ Hoa Lư ban đầu được phê duyệt năm 2021 với tên gọi dự án đường Đông - Tây, tổng mức đầu tư gần 1.500 tỷ đồng từ ngân sách nhà nước. Trong quá trình triển khai, dự án được điều chỉnh tăng vốn thêm gần 428 tỷ đồng để hoàn thiện quy mô và các hạng mục kỹ thuật, phản ánh quyết tâm đầu tư dài hạn của địa phương đối với tuyến trục này.

Đại lộ lớn nhất tỉnh Ninh Bình đã hoàn thành. Ảnh: Internet
Tuyến đường có chiều dài gần 23km, bắt đầu từ nút giao Đồng Giao (phường Tam Điệp), nơi được tổ chức thành vòng xuyến lớn kết nối với đường Hồ Xuân Hương và đường Đồng Giao, sau đó chạy xuyên qua nhiều khu vực sản xuất, dân cư và kết thúc tại điểm giao với quốc lộ 12B thuộc huyện Nho Quan cũ.
Theo thiết kế giai đoạn một, đại lộ Hoa Lư có quy mô 4 làn xe, đạt tiêu chuẩn đường đồng bằng cấp II, vận tốc thiết kế 100km/h.
Riêng đoạn đầu tuyến dài hơn 1,6km, từ nút giao Đồng Giao đến nút giao cao tốc Mai Sơn - quốc lộ 45, được đầu tư hoàn chỉnh với bề rộng mặt đường lên tới 70m, tương đương 8 làn xe - quy mô hiếm thấy ở một tuyến đường cấp tỉnh.

Trục đại lộ sẽ là động lực liên vùng của tỉnh trong thời gian tới. Ảnh: Báo VnExpress
Điểm nhấn quan trọng nhất của tuyến là nút giao liên thông Đồng Giao, nơi đại lộ Hoa Lư kết nối trực tiếp với cao tốc Bắc - Nam phía Đông (đoạn Mai Sơn - quốc lộ 45). Cao tốc đi phía dưới, còn đại lộ Hoa Lư vượt qua bằng hai cây cầu song song, tạo nên tổ hợp giao thông nhiều tầng, vừa khai thác vừa tiếp tục hoàn thiện các tuyến đường gom.
Hiện nay, hệ thống biển báo, sơn kẻ vạch và các hạng mục an toàn giao thông trên toàn tuyến đã cơ bản hoàn tất, đảm bảo điều kiện lưu thông an toàn, đặc biệt trong các dịp cao điểm.
Không dừng ở vai trò kết nối, đại lộ Hoa Lư được đánh giá là dự án mang tính "đa nhiệm". Trong chuyến thị sát cuối tháng 7/2023, Thủ tướng Phạm Minh Chính từng nhận định đây là tuyến đường "bốn trong một", phục vụ đồng thời cho phát triển đô thị, dịch vụ, công nghiệp và khoa học - công nghệ.
Nhận định này phản ánh đúng vai trò thực tế của đại lộ Hoa Lư: Khi tuyến đường hình thành, áp lực giao thông và phát triển đô thị không còn dồn nén vào khu vực trung tâm TP. Ninh Bình cũ, mà được phân bổ về các hướng mới, đặc biệt là khu vực Tam Điệp và Nho Quan.

Một góc tỉnh Ninh Bình hiện nay. Ảnh: Internet
Để hình thành đại lộ Hoa Lư, dự án phải thu hồi gần 164ha đất, ảnh hưởng tới khoảng 1.000 hộ dân và nhiều tổ chức tại TP. Tam Điệp cũ và huyện Nho Quan cũ. Riêng giai đoạn một, công tác giải phóng mặt bằng đã hoàn tất, tạo điều kiện để tuyến đường thông suốt.
Về kỹ thuật, tuyến đường phải xuyên qua một quả đồi tại xã Phú Long, buộc các đơn vị thi công đào khoảng 1,45 triệu m3 đất và sử dụng gần 1,95 triệu m3 đất đắp nền. Ngoài cầu vượt cao tốc Mai Sơn - quốc lộ 45, trên tuyến còn có hai cây cầu lớn khác tại xã Phú Long và cầu Xuân Yên, với mặt cầu được xây dựng tương đương bề rộng nền đường.
Ngay sau khi đại lộ thông xe, dọc tuyến, đặc biệt tại khu vực phường Tam Điệp, đã xuất hiện các khu nhà ở, biệt thự mới, hình thành những không gian đô thị mở, xen kẽ với các vùng sản xuất nông nghiệp như nông trường dứa Đồng Giao.
Đại lộ Hoa Lư không phải điểm kết thúc. Sau khi tuyến này hoàn thành, Ninh Bình sẽ tiếp tục triển khai dự án đường kết nối liên vùng quy mô gần 7.000 tỷ đồng, dài 32km, bắt đầu từ xã Bình Minh và kết thúc tại phường Tam Điệp, đấu nối trực tiếp với đại lộ Hoa Lư.
Tuyến liên vùng này được kỳ vọng hoàn thành vào năm 2028, tạo thành trục giao thông lớn theo hướng Đông - Tây, tăng cường kết nối giữa vùng Tây Bắc với Đồng bằng sông Hồng và Duyên hải Bắc Trung Bộ. Khi đó, đại lộ Hoa Lư sẽ đóng vai trò xương sống, không chỉ của riêng Ninh Bình, mà trong cả mạng lưới giao thông liên vùng.
Theo báo cáo nội dung điều chỉnh quy hoạch, mục tiêu tổng quát đến năm 2030 là xây dựng Ninh Bình trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, là cực tăng trưởng kinh tế mới của vùng Đồng bằng sông Hồng; giữ vai trò trung tâm du lịch quốc gia, quốc tế và công nghiệp công nghệ cao quan trọng của liên vùng và cả nước; nằm trong nhóm địa phương dẫn đầu về tốc độ tăng trưởng và thu nhập bình quân đầu người.
Tỉnh định hướng phát triển toàn diện trên các trụ cột kinh tế, xã hội và môi trường; hình thành nền công nghiệp hiện đại, dịch vụ du lịch chất lượng cao; phát triển đô thị xanh gắn với bảo tồn di sản; hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, kết nối thuận lợi với các địa phương trong vùng, cả nước và quốc tế; bảo đảm phát triển bền vững, thích ứng hiệu quả với biến đổi khí hậu, giữ vững quốc phòng - an ninh và không ngừng nâng cao đời sống người dân.
Tầm nhìn đến năm 2050, Ninh Bình trở thành đô thị văn minh, sinh thái, hiện đại và thông minh; là một trong những trung tâm kinh tế - xã hội lớn của cả nước, trung tâm du lịch, dịch vụ quốc gia - quốc tế và công nghiệp công nghệ cao. Người dân được thụ hưởng các dịch vụ xã hội chất lượng cao; hệ thống hạ tầng đồng bộ, hiện đại; môi trường sống chất lượng, phát triển theo hướng cac-bon thấp, hài hòa với thiên nhiên.