Tuyến đường sắt đô thị đầu tiên của Việt Nam sẽ được nối dài thêm 20km

Bộ Tài chính vừa có văn bản trình lãnh đạo Chính phủ xem xét, phê duyệt đề xuất vay vốn từ Ngân hàng Đầu tư Cơ sở hạ tầng châu Á (AIIB) để triển khai Dự án Tuyến đường sắt đô thị số 2A, đoạn Hà Đông – Xuân Mai, thuộc hệ thống metro của Hà Nội.

Theo đề xuất, khoản vay dự kiến khoảng 1.514 triệu USD, con số cụ thể sẽ tiếp tục được rà soát, xác định trong quá trình chuẩn bị đầu tư chi tiết. Bộ Tài chính cũng kiến nghị được giao làm đầu mối thông báo và làm việc với AIIB nhằm xây dựng kế hoạch cung cấp vốn ODA và vốn vay ưu đãi phù hợp tiến độ triển khai, đồng thời đề xuất UBND TP. Hà Nội là cơ quan tổ chức thực hiện dự án theo đúng quy định của Luật Đầu tư công, Luật Quản lý nợ công và các quy định pháp luật liên quan.

Theo phân công dự kiến, UBND TP. Hà Nội sẽ chịu trách nhiệm toàn diện từ khâu chuẩn bị đầu tư, quản lý, sử dụng và giải ngân nguồn vốn vay, vốn viện trợ cũng như ngân sách đối ứng; bảo đảm hiệu quả đầu tư, hạn chế thất thoát, lãng phí và kịp thời phối hợp với các bộ, ngành xử lý các vấn đề phát sinh.

Trước đó, AIIB đã có các thư trao đổi vào các ngày 17/10, 29/10 và 30/10/2025 thể hiện sự quan tâm đối với dự án. Đáng chú ý, tại thư ngày 29/10/2025, Hội đồng xét duyệt của ngân hàng này đã cam kết khoản vay đề xuất lên tới 1,56 tỷ USD cho tuyến metro 2A kéo dài, cho thấy khả năng thu xếp nguồn vốn quốc tế đang có những tín hiệu tích cực.

Đường sắt đô thị tuyến 2A (Hà Đông - Xuân Mai) là đoạn nối dài của tuyến tuyến đường sắt đô thị Cát Linh - Hà Đông - tuyến đường sắt đô thị đầu tiên của Việt Nam đã vận hành thương mại từ tháng 11/2021. Theo phương án nghiên cứu, tuyến kéo dài có chiều dài khoảng 20-20,4km, chủ yếu đi trên cao dọc dải phân cách giữa Quốc lộ 6, bắt đầu từ ga Yên Nghĩa cũng là điểm cuối của tuyến hiện hữu và kết thúc tại khu vực Xuân Mai, đô thị vệ tinh phía Tây Nam Thủ đô.

Dự kiến tuyến bố trí 12 ga trên cao với khoảng cách trung bình giữa các ga khoảng 1,8km, gồm các ga: Yên Nghĩa, Đô La, Mai Lĩnh, Biên Giang, Ngọc Hòa, Phú Nghĩa, Trường Yên, Đông Phương Yên, Nam Đông Sơn, Tiên Trượng, Xuân Mai Đông, Xuân Mai và Xuân Mai Tây. Một depot nhỏ được nghiên cứu đặt gần ga Xuân Mai để phục vụ vận hành. Để bảo đảm tính đồng bộ và khả năng khai thác liên thông, tuyến kéo dài sẽ áp dụng các tiêu chuẩn kỹ thuật tương tự đoạn Cát Linh - Hà Đông đang vận hành.

Về tổng mức đầu tư, theo Đề án tổng thể phát triển hệ thống đường sắt đô thị Thủ đô đã được Bộ Chính trị cho ý kiến tại Văn bản số 12766/CV-TW ngày 27/12/2024, dự án có tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 1.551 triệu USD, trong đó chi phí xây dựng 1.514 triệu USD và chi phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khoảng 37 triệu USD.

Ngoài ra, theo kết quả nghiên cứu hỗ trợ kỹ thuật được Ban Quản lý Đường sắt đô thị Hà Nội (MRB) báo cáo UBND TP. Hà Nội vào tháng 6/2025, kinh phí sơ bộ cho thu hồi đất, quản lý dự án, tư vấn và các chi phí liên quan ước tính khoảng 198 triệu USD. Phạm vi nghiên cứu phát triển đô thị theo mô hình TOD được xác định trong bán kính 500m quanh các nhà ga, nhằm khai thác hiệu quả quỹ đất, tăng cường giá trị không gian đô thị và tạo nguồn lực tái đầu tư cho hạ tầng giao thông công cộng.

Tổng mức đầu tư chính thức sẽ được xác định trong quá trình lập, thẩm định và phê duyệt dự án chi tiết. Theo kế hoạch dự kiến, tuyến metro 2A kéo dài Hà Đông - Xuân Mai có thể được triển khai trong giai đoạn 2026-2030. Nếu được phê duyệt và bố trí nguồn vốn kịp thời, dự án không chỉ nâng cao năng lực vận tải công cộng khu vực phía Tây Nam Hà Nội mà còn tạo động lực phát triển cho đô thị vệ tinh Xuân Mai, góp phần hoàn thiện mạng lưới đường sắt đô thị của Thủ đô theo định hướng phát triển bền vững.