Cục Đường bộ Việt Nam (Bộ Xây dựng) vừa báo cáo về việc triển khai các giải pháp tăng cường an toàn kết cấu hạ tầng giao thông trên Quốc lộ 1 và một số tuyến quốc lộ trọng điểm, trong bối cảnh áp lực giao thông ngày càng gia tăng.
Với chiều dài hơn 2.300km – dài nhất cả nước, Quốc lộ 1 được xem là trục giao thông huyết mạch kết nối xuyên suốt Bắc – Nam. Những năm qua, tuyến đường đã được đầu tư nâng cấp, mở rộng qua nhiều giai đoạn, góp phần cải thiện đáng kể năng lực thông hành. Tuy nhiên, tốc độ gia tăng phương tiện cùng quá trình đô thị hóa, công nghiệp hóa nhanh chóng khiến nhiều đoạn tuyến tiếp tục rơi vào tình trạng quá tải, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông.

Quốc lộ 1 dài hơn 2.300km. Ảnh: Meey Map
Trước áp lực này, Cục Đường bộ Việt Nam đã đẩy mạnh ứng dụng hệ thống giao thông thông minh (ITS) và trí tuệ nhân tạo (AI) nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, giám sát và điều hành giao thông. Dù vậy, tình hình trên Quốc lộ 1 và các tuyến trọng điểm vẫn diễn biến phức tạp. Nguyên nhân chủ yếu được xác định là do nguồn kinh phí dành cho công tác quản lý, bảo trì và xử lý các "điểm đen" còn hạn chế, khiến việc triển khai phải phân kỳ theo từng giai đoạn.
Bên cạnh đó, một số nhà đầu tư BOT quản lý các đoạn tuyến Quốc lộ 1 còn chậm trong việc khắc phục các vị trí mất an toàn, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả khai thác và chất lượng lưu thông.
Từ thực tế trên, Cục Đường bộ Việt Nam kiến nghị tiếp tục ưu tiên bố trí nguồn lực để nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 1 cũng như các tuyến quốc lộ có lưu lượng lớn. Đồng thời, cần tổ chức lại giao thông theo hướng phân luồng từ sớm, từ xa, kết hợp khai thác hiệu quả hệ thống ITS nhằm giảm tải cho các đoạn tuyến quá tải.
Đáng chú ý, vấn đề giải phóng mặt bằng tiếp tục được xác định là "nút thắt" lớn. Cơ quan này đề nghị các địa phương tăng cường phối hợp, đặc biệt tại các khu vực liên quan đến đất rừng; đồng thời kiến nghị đơn giản hóa thủ tục, rút ngắn thời gian chuyển đổi mục đích sử dụng đất để đẩy nhanh tiến độ dự án. Cục Đường bộ Việt Nam cũng đề xuất Bộ Xây dựng làm việc với Bộ Tư pháp, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các địa phương nhằm tháo gỡ các vướng mắc pháp lý liên quan.

Quốc lộ 1 đoạn qua tỉnh Tây Ninh. Ảnh: Internet
Trong khi đó, về định hướng đầu tư, tháng 3/2026, Ban Quản lý dự án Đường bộ miền Bắc đã trình thẩm định báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án nâng cấp, mở rộng một số đoạn Quốc lộ 1, đi qua các tỉnh từ Quảng Trị đến Vĩnh Long, dự kiến triển khai trong giai đoạn 2025–2030.
Theo đánh giá, nhiều đoạn tuyến tại Quảng Trị, Huế, Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Gia Lai, Đắk Lắk, Khánh Hòa, Vĩnh Long, Tây Ninh, Đồng Tháp hiện vẫn chỉ có quy mô 2 làn xe. Các đoạn này được đưa vào khai thác từ giai đoạn 1998–2015, đến nay đã xuống cấp do lưu lượng phương tiện tăng nhanh trong khi quá trình đô thị hóa, công nghiệp hóa diễn ra mạnh mẽ. Việc chưa đồng bộ với các đoạn đã được mở rộng lên 4 làn xe đã tạo ra nhiều "điểm nghẽn", gây ùn tắc cục bộ và kéo dài thời gian lưu thông.
Do đó, việc nâng cấp, mở rộng các đoạn tuyến này được đánh giá là yêu cầu cấp thiết, không chỉ nhằm giảm áp lực giao thông mà còn góp phần cải thiện môi trường đầu tư, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tại các địa phương dọc tuyến.
Theo phương án đề xuất, các đoạn tuyến sẽ được mở rộng từ 2 làn xe lên 4 làn xe cơ giới, bổ sung 2 làn xe thô sơ và dải phân cách giữa, với bề rộng nền đường khoảng 20,5m. Tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 10.813 tỷ đồng, sử dụng nguồn vốn ngân sách Nhà nước.
Khi hoàn thành, dự án được kỳ vọng sẽ nâng cao năng lực vận tải, giảm áp lực giao thông trên trục Bắc – Nam, đồng thời tăng cường kết nối liên vùng, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội cho các địa phương dọc Quốc lộ 1.