Thích
Trong nhiều năm, Việt Nam được định vị như một "công xưởng giá rẻ" của khu vực, hưởng lợi từ chi phí lao động cạnh tranh và dòng vốn đầu tư nước ngoài. Mô hình này từng hiệu quả, nhưng đang dần bộc lộ giới hạn trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu trở nên bất ổn hơn.
Những cú sốc liên tiếp từ căng thẳng địa chính trị, gián đoạn logistics đến áp lực lạm phát hiện đang buộc doanh nghiệp toàn cầu phải tái cấu trúc cách thức sản xuất và phân phối. Trong quá trình đó, hiệu quả vận hành và khả năng chống chịu trở thành ưu tiên hàng đầu, thay thế cho logic chi phí đơn thuần.
Điều này kéo theo một thay đổi đáng chú ý khi hoạt động kho bãi và logistics - vốn từng là "hậu trường" - nay lại trở thành trung tâm của chuỗi giá trị.
Khi chuỗi cung ứng không còn là đường thẳng
Theo các nghiên cứu của Savills World Research, doanh nghiệp vận hành logistics đang đối mặt với một môi trường ngày càng phức tạp: Thiếu hụt lao động, chi phí gia tăng và yêu cầu linh hoạt buộc họ phải tìm đến các giải pháp mới.
Một trong những lựa chọn phổ biến là chuyển sang sử dụng dịch vụ logistics bên thứ ba (3PL), giúp giảm độ phức tạp trong vận hành và tăng khả năng thích ứng. Đồng thời, tự động hóa và trí tuệ nhân tạo đang nhanh chóng thay thế các quy trình thủ công, từ lưu trữ đến quản lý tồn kho.
Sự thay đổi này phản ánh một thực tế rộng hơn: Chuỗi cung ứng hiện đại không còn vận hành như một đường thẳng, mà trở thành một hệ thống đa tầng, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa công nghệ, dữ liệu và hạ tầng.
Việt Nam và cơ hội nâng cấp vị thế
Trong bối cảnh đó, Việt Nam nổi lên như một điểm đến phù hợp cho giai đoạn tái cấu trúc mới của công nghiệp toàn cầu. Nền tảng kinh tế ổn định, dòng vốn FDI duy trì và hạ tầng dần cải thiện đang tạo điều kiện cho quá trình chuyển dịch.
Chỉ số sản xuất công nghiệp tại Việt Nam năm 2024 so với năm 2025. Nguồn: Savills
Tăng trưởng sản xuất công nghiệp duy trì ở mức cao trong năm 2025, tiến gần hai chữ số, là một tín hiệu đáng chú ý. Quan trọng hơn, cơ cấu ngành đang thay đổi: Từ các hoạt động gia công sang những lĩnh vực có giá trị gia tăng cao hơn, đặc biệt trong điện tử, bán dẫn và sản xuất công nghệ.
Tuy nhiên, sự chuyển dịch này không tự xảy ra. Nó đòi hỏi một nền tảng hạ tầng tương ứng từ cảng biển, cao tốc đến mạng lưới logistics cũng như năng lực số để quản lý các chuỗi cung ứng ngày càng phức tạp.
Hạ tầng - từ điều kiện cần đến lợi thế cạnh tranh
Ở miền Bắc, các khoản đầu tư vào hạ tầng đang giúp củng cố vai trò của khu vực này trong các ngành công nghệ cao. Trong khi đó, miền Nam với các dự án quy mô lớn đang dần hình thành những hành lang vận chuyển mới, tái định hình dòng chảy hàng hóa.
Song song, hạ tầng số - bao gồm trung tâm dữ liệu, hệ thống AI và kết nối kỹ thuật số hiện đang trở thành phần không thể thiếu của sản xuất hiện đại. Đây không chỉ là công cụ hỗ trợ, mà là nền tảng để tối ưu vận hành và nâng cao năng suất.
Trong bối cảnh đó, lợi thế cạnh tranh của một nền kinh tế không còn nằm ở chi phí thấp, mà ở khả năng tích hợp giữa hạ tầng vật lý và hạ tầng số.
Một "cuộc chơi" mới
Theo ông John Campbell - Giám đốc Bộ phận Dịch vụ Bất động sản Công nghiệp của Savills Việt Nam, đà tăng trưởng công nghiệp có thể tiếp tục được củng cố trong năm 2026 khi hạ tầng được triển khai đồng bộ hơn và các chính sách hỗ trợ ngành giá trị cao phát huy hiệu quả.
Ông John Campbell - Giám đốc Bộ phận Dịch vụ Bất động sản Công nghiệp của Savills Việt Nam.
Tuy nhiên, "cuộc chơi" mà Việt Nam đang bước vào cũng khắt khe hơn. Khi các quốc gia cùng tham gia vào quá trình nâng cấp chuỗi cung ứng, cạnh tranh sẽ không còn dựa trên chi phí, mà trên năng lực công nghệ, chất lượng hạ tầng và khả năng vận hành hiệu quả.
Trong bức tranh đó, sự chuyển mình của công nghiệp Việt Nam không chỉ là một xu hướng ngắn hạn, đây được xem là một thay đổi mang tính cấu trúc.
Trong dài hạn, sự chuyển dịch này không chỉ là câu chuyện nâng cấp sản xuất, mà còn là quá trình định hình lại vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu. Khi chi phí không còn là lợi thế cốt lõi, cuộc cạnh tranh sẽ được quyết định bởi công nghệ, hạ tầng và năng lực tổ chức chuỗi cung ứng.
Ở điểm kết thúc của quá trình này, Việt Nam có thể không còn là "công xưởng giá rẻ" nhưng đổi lại sẽ trở thành một mắt xích có giá trị cao hơn trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
