Thích
Sau đợt sắp xếp đơn vị hành chính mang tính lịch sử vào tháng 7/2025, cả nước hiện còn 34 đơn vị hành chính cấp tỉnh, gồm 6 thành phố trực thuộc Trung ương và 28 tỉnh.
Tuy nhiên, quá trình tái cấu trúc không dừng lại ở việc “gọn đầu mối”. Ở một tầng nấc cao hơn, nhiều địa phương đang bước vào chặng đua mới: hướng tới mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trong tương lai gần. Theo các định hướng, quy hoạch đã được phê duyệt, hiện có 5 tỉnh được xác định là những “ứng viên” nổi bật cho bước chuyển này trước năm 2030, gồm: Quảng Ninh, Bắc Ninh (mới), Ninh Bình (mới), Khánh Hòa (mới) và Đồng Nai (mới).
Quảng Ninh: "Việt Nam thu nhỏ" với nền tảng kinh tế vượt trội
Một góc tỉnh Quảng Ninh. Ảnh: Internet
Không thực hiện sáp nhập trong đợt tháng 7/2025, song Quảng Ninh vẫn giữ vững vị thế là một trong những đầu tàu kinh tế của cả nước.
Tỉnh có dân số 1.497.447 người, diện tích 6.207,93km2 và GRDP năm 2025 đạt 368.445 tỷ đồng, xếp thứ 7 toàn quốc. Đáng chú ý, với quy mô dân số chưa đến 1,5 triệu người, GRDP bình quân đầu người của Quảng Ninh đạt hơn 11.000 USD/năm – cao nhất cả nước hiện nay.
Được ví như “Việt Nam thu nhỏ” khi hội tụ đủ địa hình núi, trung du, đồng bằng ven biển, biển và hải đảo, Quảng Ninh sở hữu lợi thế kép: công nghiệp khai khoáng (đặc biệt là than) và du lịch với Di sản thiên nhiên thế giới vịnh Hạ Long.
Theo Quyết định 891/QĐ-TTg ngày 22/8/2024 và Quyết định 759/QĐ-TTg ngày 14/4/2025, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt định hướng đưa Quảng Ninh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương vào năm 2030.
Bắc Ninh (Bắc Giang + Bắc Ninh): Bứt tốc về quy mô và thứ hạng kinh tế
Một góc tỉnh Bắc Ninh. Ảnh: Internet
Sau khi hợp nhất với Bắc Giang, tỉnh Bắc Ninh mới có diện tích 4.718,6km2, dân số 3.619.433 người và GRDP năm 2025 đạt 522.618 tỷ đồng.
Nếu trước đây Bắc Ninh là tỉnh có diện tích nhỏ nhất cả nước, thì sau sáp nhập, địa phương này đã “thay da đổi thịt” cả về không gian lẫn quy mô kinh tế. GRDP của tỉnh vươn lên vị trí thứ 5 toàn quốc; nếu chỉ tính trong nhóm các tỉnh (không bao gồm các thành phố trực thuộc Trung ương), Bắc Ninh đứng thứ 2 cả nước, chỉ sau Đồng Nai.
Bên cạnh nền tảng công nghiệp – đặc biệt là công nghiệp điện tử, chế biến, chế tạo – Bắc Ninh còn sở hữu giá trị văn hóa đặc sắc với Dân ca Quan họ, Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.
Với lợi thế kinh tế lẫn chiều sâu văn hiến, Đảng bộ và chính quyền tỉnh đặt mục tiêu phấn đấu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030, theo định hướng tại Quyết định 891/QĐ-TTg và thông tin từ Cổng TTĐT tỉnh.
Ninh Bình (Hà Nam + Ninh Bình + Nam Định): Cửa ngõ phía nam Đồng bằng Bắc Bộ
Tràng An, Ninh Bình. Ảnh: Internet
Sau hợp nhất ba tỉnh Hà Nam, Nam Định và Ninh Bình, tỉnh Ninh Bình mới trở thành một cực phát triển quan trọng phía nam Đồng bằng Bắc Bộ.
Theo số liệu công bố, GRDP năm 2025 của tỉnh đạt 342.812 tỷ đồng, xếp thứ 11 cả nước sau sáp nhập. Thế mạnh kinh tế nổi bật gồm du lịch, thương mại, công nghiệp ô tô, cơ khí và dệt may.
Không chỉ dựa vào công nghiệp, Ninh Bình còn xác định công nghiệp văn hóa là trụ cột dài hạn. Vùng đất Cố đô Hoa Lư là nơi hội tụ hàng nghìn giá trị di sản vật thể và phi vật thể, từ tín ngưỡng, lễ hội đến nghệ thuật dân gian.
Theo Quyết định 891/QĐ-TTg ngày 22/8/2024, Ninh Bình được định hướng cơ bản đạt tiêu chí thành phố trực thuộc Trung ương vào năm 2030.
Khánh Hòa (Khánh Hòa + Ninh Thuận): Trung tâm dịch vụ – du lịch biển quốc tế
Một góc Khánh Hòa. Ảnh: Internet
Sau khi hợp nhất với Ninh Thuận, Khánh Hòa mới có dân số 2.243.554 người, diện tích 8.555,9km2 và GRDP năm 2025 đạt 209.342 tỷ đồng.
Đáng chú ý, tỉnh sở hữu đường bờ biển dài gần 500km – dài nhất cả nước sau sáp nhập – với các vịnh biển nổi tiếng như Nha Trang, Vân Phong, Cam Ranh và Vĩnh Hy, đưa địa phương này trở thành một trong những trung tâm du lịch biển lớn nhất Việt Nam.
Khu kinh tế Vân Phong được Thủ tướng phê duyệt là khu kinh tế tổng hợp đa ngành, đa lĩnh vực, giữ vai trò động lực thu hút đầu tư và lan tỏa phát triển vùng.
Theo định hướng quy hoạch, đến năm 2030, Khánh Hòa sẽ trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, trung tâm dịch vụ – du lịch biển tầm quốc tế.
Đồng Nai (Bình Phước + Đồng Nai): Ứng viên nặng ký nhất về quy mô kinh tế
Một góc Đồng Nai. Ảnh:
Sau sáp nhập với Bình Phước, Đồng Nai mới có dân số 4.491.408 người, diện tích 12.737,2km2 và GRDP năm 2025 đạt 677.932 tỷ đồng.
Nếu chỉ xét trong nhóm các tỉnh, Đồng Nai hiện đứng đầu cả nước về quy mô kinh tế. Trên bảng xếp hạng chung, tỉnh xếp thứ 4 toàn quốc, chỉ sau ba thành phố trực thuộc Trung ương là Hải Phòng, Hà Nội và TP HCM.
Đồng Nai từ lâu là cửa ngõ của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, sở hữu đầy đủ 5 phương thức giao thông: đường bộ, đường sắt, hàng không, hàng hải và đường thủy nội địa. Nổi bật là Cảng hàng không quốc tế Long Thành dự kiến vận hành thương mại từ quý II/2026, cùng hệ thống cảng biển Phước An và nhiều tuyến cao tốc chiến lược.
Với 82 khu công nghiệp được quy hoạch, Đồng Nai là một trong những trung tâm công nghiệp lớn nhất cả nước, đồng thời được xem là “thủ phủ chăn nuôi” với nhiều sản phẩm nông nghiệp quy mô lớn.
Tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2030 cơ bản đạt các tiêu chuẩn của thành phố trực thuộc Trung ương, theo thông tin từ Cổng TTĐT tỉnh Đồng Nai.
Việc trở thành thành phố trực thuộc Trung ương không đơn thuần là thay đổi địa vị hành chính, mà đòi hỏi năng lực quản trị đô thị, quy mô kinh tế, mật độ dân số, hạ tầng và vai trò vùng đạt chuẩn cao hơn.
Trong bối cảnh cả nước tái cấu trúc không gian phát triển sau sáp nhập, 5 địa phương trên đang nổi lên như những “đầu tàu mới”. Cuộc đua nâng cấp vì thế không chỉ là câu chuyện danh xưng, mà là bước chuyển chiến lược để tái định vị vai trò của từng địa phương trên bản đồ phát triển quốc gia đến năm 2030 và xa hơn.
