Việt Nam sắp có thêm thành phố trực thuộc Trung ương: Mô hình chùm đô thị chưa từng có tiền lệ, gắn kết với vùng Thủ đô

Theo quyết định điều chỉnh Quy hoạch chung đô thị Bắc Ninh đến năm 2045, Chính phủ đặt mục tiêu phát triển địa phương này đạt các tiêu chí của đô thị loại I, làm tiền đề để trở thành thành phố trực thuộc Trung ương vào năm 2030.

Đây không chỉ là bước thay đổi về mặt hành chính mà còn là quá trình nâng tầm toàn diện mô hình tăng trưởng, năng lực quản trị và chất lượng sống của người dân.

Trong định hướng phát triển dài hạn, Bắc Ninh sẽ hình thành mô hình chùm đô thị, đa trung tâm, kết nối chặt chẽ với vùng Thủ đô Hà Nội.

Sau khi hợp nhất với tỉnh Bắc Giang, Bắc Ninh bước vào giai đoạn phát triển mới với dư địa, nguồn lực và yêu cầu quản trị cao hơn. Tầm nhìn xuyên suốt của tỉnh là xây dựng Bắc Ninh phát triển nhanh nhưng bền vững; hiện đại nhưng vẫn giàu bản sắc, trong đó tăng trưởng kinh tế gắn với tiến bộ xã hội, bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng sống của người dân.

Thực tế cho thấy, Bắc Ninh vẫn duy trì đà tăng trưởng cao và ổn định trong nhóm dẫn đầu cả nước. Năm 2025, tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) theo giá hiện hành ước đạt hơn 522 nghìn tỷ đồng, tăng 10,27%, nằm trong nhóm địa phương đạt tăng trưởng hai con số.

Cơ cấu kinh tế tiếp tục chuyển dịch theo hướng tích cực, với công nghiệp giữ vai trò động lực chủ đạo. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 182 tỷ USD, chiếm gần 20% tổng kim ngạch của cả nước, đưa Bắc Ninh trở thành một trong hai trung tâm xuất nhập khẩu lớn nhất Việt Nam.

Cùng với đó, thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và thu ngân sách nhà nước tiếp tục duy trì trong nhóm dẫn đầu, khẳng định sức hấp dẫn của môi trường đầu tư và tạo thêm nguồn lực quan trọng cho phát triển.

Song song với tăng trưởng kinh tế, bức tranh phát triển kinh tế – xã hội của Bắc Ninh ngày càng toàn diện và hài hòa. Thương mại và dịch vụ phát triển mạnh mẽ cùng quá trình đô thị hóa; hệ thống hạ tầng giao thông, đô thị và hạ tầng số được đầu tư đồng bộ, mở ra không gian phát triển mới.

Trong khi đó, nông nghiệp chuyển dịch theo hướng sinh thái, công nghệ cao và đa giá trị. Các lĩnh vực văn hóa, giáo dục, y tế và an sinh xã hội được quan tâm toàn diện, góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người dân, tạo nền tảng xã hội vững chắc cho phát triển bền vững.

Để duy trì tốc độ phát triển và tạo bước đột phá trong giai đoạn tới, tỉnh Bắc Ninh xác định cần hình thành những động lực tăng trưởng mới, chuyển mạnh từ tăng trưởng theo quy mô sang tăng trưởng theo chất lượng, hiệu quả và chiều sâu.

Trước hết, tỉnh sẽ rà soát, điều chỉnh và hoàn thiện quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050, đồng thời lập quy hoạch chung đô thị Bắc Ninh đến năm 2050, tầm nhìn 2075, bảo đảm thống nhất với quy hoạch vùng và quốc gia, qua đó mở rộng không gian và dư địa phát triển.

Bên cạnh đó, Bắc Ninh sẽ tái cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp xanh, công nghiệp hỗ trợ và kinh tế số, hình thành hệ sinh thái công nghiệp hiện đại, gắn với đổi mới sáng tạo và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Một trụ cột quan trọng khác là phát triển hệ thống hạ tầng đồng bộ và hiện đại, đặc biệt là các dự án giao thông liên vùng và quốc tế như Cảng hàng không quốc tế Gia Bình, tuyến kết nối với Thủ đô Hà Nội, Vành đai 4, Vành đai 5, cùng các tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng và Hà Nội – Lạng Sơn – Hải Phòng – Quảng Ninh – Móng Cái. Song song với đó là việc hình thành các khu công nghiệp, khu đô thị lớn, hệ thống logistics và cảng ICD hiện đại.

Tỉnh cũng xác định phát triển kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng, tập trung nâng cao năng lực doanh nghiệp trong nước, tăng tỷ lệ nội địa hóa và thúc đẩy liên kết giữa doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp nội địa.

Ngoài ra, Bắc Ninh sẽ đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện trong chính quyền, doanh nghiệp và xã hội, coi đây là “hạ tầng mềm” của tăng trưởng mới, góp phần nâng cao năng suất lao động, giảm chi phí xã hội và tăng cường năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.