Cây cầu 1.800 tỷ thay thế cây cầu hơn 100 tuổi sẽ bị phá dỡ ở Hà Nội: Đã được gỡ khó, tăng tốc hoàn thành

Dự án xây dựng cầu Đuống mới – công trình giao thông trọng điểm kết nối phường Việt Hưng (quận Long Biên cũ) với xã Phù Đổng (huyện Gia Lâm cũ), TP. Hà Nội – được phê duyệt từ năm 2022 với tổng mức đầu tư hơn 1.800 tỷ đồng. Dự án do Ban Quản lý dự án Đường sắt làm chủ đầu tư, kỳ vọng thay thế cầu Đuống cũ hơn 120 năm tuổi đã xuống cấp nghiêm trọng, đồng thời mở rộng kết nối hạ tầng khu vực Đông Bắc Thủ đô, đáp ứng nhu cầu vận tải ngày càng gia tăng.

Theo thiết kế, cầu Đuống mới gồm hai đơn nguyên song song, cách nhau khoảng 100m, bao gồm một cầu đường bộ và một cầu đường sắt. Trong đó, cầu đường bộ dài 382m, kết cấu bê tông cốt thép dự ứng lực kết hợp dây văng, rộng 18,5m với 6 làn xe, tốc độ thiết kế 80km/h. Hai đầu cầu có hệ thống đường dẫn dài khoảng 700m, kết nối từ nút giao Ngô Gia Tự đến ngã ba Hà Huy Tập – Phan Đăng Lưu.

Cầu đường sắt dài gần 1km, gồm 6 nhịp dầm thép, đáp ứng đồng thời hai khổ ray 1.000mm và 1.435mm, cho phép tàu chạy với tốc độ tối đa 80km/h. Công trình có tĩnh không giai đoạn đầu 7m và dự kiến nâng lên 9,5m trong tương lai, phù hợp với quy hoạch tuyến đường sắt đô thị số 1 của Hà Nội. Đáng chú ý, cầu còn được bố trí lối đi bộ phục vụ dân sinh, thể hiện định hướng phát triển hạ tầng bền vững, đa công năng.

Cầu Đuống hiện hữu được khánh thành từ năm 1902, từng là biểu tượng giao thông quan trọng của Thủ đô. Tuy nhiên, với khoang thông thuyền chỉ 26m và tĩnh không mùa nước cao đạt 2,8m, cây cầu cũ đang gây hạn chế lớn cho giao thông đường thủy, thường xuyên ùn tắc và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn. Việc đầu tư cầu Đuống mới vì thế được xem là bước đi tất yếu, không chỉ thay thế hạ tầng đã lỗi thời mà còn tạo kết nối đồng bộ giữa đường bộ – đường sắt – đường thủy, góp phần giảm tải cho Quốc lộ 1B và nâng cao năng lực vận tải khu vực phía Đông Hà Nội.

Dự án cầu Đuống mới nằm trong tổng thể Dự án nâng cấp tuyến vận tải thủy sông Đuống, bao gồm xây cầu đường sắt phía thượng lưu và cầu đường bộ phía hạ lưu cầu Đuống hiện hữu, sau đó tháo dỡ cầu cũ nhằm bảo đảm khổ thông thuyền và tăng khả năng lưu thông cho cả đường bộ lẫn đường sắt. Công trình chính thức khởi công từ tháng 7/2023, đặt mục tiêu hoàn thành vào tháng 12/2025. Tuy nhiên, do vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng (GPMB), các nhà thầu phải thi công cầm chừng, buộc phải điều chỉnh mốc hoàn thành sang năm 2026.

Trước thực tế này, Bộ Xây dựng đã chỉ đạo Ban Quản lý dự án Đường sắt phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành và chính quyền TP. Hà Nội, khẩn trương đẩy nhanh GPMB, di dời hạ tầng kỹ thuật để bàn giao mặt bằng sạch cho nhà thầu. Các vướng mắc phát sinh được yêu cầu báo cáo kịp thời nhằm tránh làm gián đoạn tiến độ thi công.

Sau thời gian chững lại, dự án hiện đã ghi nhận những tín hiệu khả quan. Tại hai đầu cầu thuộc phường Việt Hưng và xã Phù Đổng, công tác GPMB đang được triển khai khẩn trương. Nhiều hộ dân đã bắt đầu tháo dỡ công trình, di dời tài sản để bàn giao đất sạch. Dù việc chậm bàn giao mặt bằng so với kế hoạch ban đầu (quý IV/2024) đã ảnh hưởng đến tiến độ chung, song với động thái phá dỡ đồng loạt trong thời gian gần đây, dự án được kỳ vọng sớm đủ điều kiện tăng tốc thi công trong giai đoạn tới.

Dù không thuộc nhóm dự án có quy mô vốn quá lớn, cầu Đuống mới vẫn được đánh giá giữ vai trò đặc biệt quan trọng trên hành lang đường thủy số 1, góp phần bảo đảm an toàn giao thông thủy và cải thiện kết nối đường sắt quốc gia. Việc tách riêng cầu đường bộ và cầu đường sắt giúp phân luồng phương tiện hợp lý, giảm ùn tắc, tăng khả năng lưu thông giữa hai bờ Bắc – Nam, qua đó thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội khu vực phía Đông Hà Nội.

Không chỉ là một công trình hạ tầng, cầu Đuống mới còn được xem là biểu tượng cho tầm nhìn quy hoạch giao thông hiện đại và bền vững của Hà Nội trong giai đoạn mở rộng đô thị – nơi đường bộ, đường sắt và đường thủy được kết nối hài hòa trong một hệ thống hạ tầng đồng bộ, hướng tới mục tiêu phát triển xanh, thông minh và hiệu quả lâu dài.