"Nút thắt" mặt bằng quyết định tiến độ dự án
Thời gian cho dự án cao tốc Vinh - Thanh Thủy đang bước vào giai đoạn đếm ngược. Chỉ còn hơn một tháng nữa sẽ đến mốc khởi công dự kiến 30/4/2026, công tác giải phóng mặt bằng trở thành nhiệm vụ cấp bách nhất mà tỉnh Nghệ An phải hoàn thành.
Chính quyền tỉnh yêu cầu các địa phương nơi tuyến cao tốc đi qua phải hoàn tất việc kiểm đếm, xác định giá đất và chi trả bồi thường cho người dân trước ngày khởi công. Đây là điều kiện bắt buộc để có thể bàn giao mặt bằng sạch, tạo tiền đề cho các nhà thầu triển khai thi công.

Sơ đồ và vị trí hướng tuyến của cao tốc Vinh - Thanh Thủy. Ảnh: Báo Chính Phủ
Việc chậm trễ ở bất kỳ khâu nào trong quá trình này đều có nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ của toàn dự án. Vì vậy, các địa phương được yêu cầu tăng tốc tối đa trong việc rà soát hồ sơ đất đai, xác định nguồn gốc đất và thực hiện các thủ tục bồi thường theo đúng quy định.
Song song với đó, công tác tuyên truyền, vận động người dân cũng được đẩy mạnh nhằm tạo sự đồng thuận, hạn chế phát sinh khiếu nại hoặc vướng mắc trong quá trình giải phóng mặt bằng.
Các thủ tục được rút ngắn tối đa
Để bảo đảm tiến độ gấp rút, tỉnh Nghệ An yêu cầu các sở, ngành liên quan xử lý hồ sơ dự án theo cơ chế rút gọn. Thời gian thẩm định và cho ý kiến đối với các nội dung thuộc dự án không được vượt quá hai ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ.
Các đơn vị như Sở Xây dựng, Sở Tài chính, Sở Công Thương, Sở Nông nghiệp và Môi trường phải phối hợp chặt chẽ để bảo đảm mọi thủ tục đều được giải quyết nhanh chóng, rõ ràng về căn cứ pháp lý và quan điểm xử lý.

Cao tốc Vinh - Thanh Thủy được xem là trục đường chiến lược của miền Trung. Ảnh minh họa
Trong khi đó, việc chuẩn bị nguồn vật liệu thi công cũng được triển khai đồng thời. Các mỏ cát, mỏ đá dọc tuyến đang được rà soát kỹ về trữ lượng và chất lượng để bảo đảm đủ nguồn cung cho quá trình thi công sau khi dự án khởi công.
Đặc biệt, khu vực địa hình phức tạp từ Km40 đến Km60 được yêu cầu sớm xác định vị trí bãi đổ thải phù hợp nhằm giảm chi phí vận chuyển và hạn chế tác động môi trường. Báo cáo đánh giá tác động môi trường của dự án cũng đang được thẩm định song song để bảo đảm tuân thủ đầy đủ các quy định hiện hành.
Tuyến cao tốc mở trục kết nối cửa khẩu Thanh Thủy
Cao tốc Vinh - Thanh Thủy là một trong những dự án giao thông quan trọng nhất của Nghệ An trong giai đoạn hiện nay. Tuyến đường dài khoảng 60km, điểm đầu kết nối với cao tốc Bắc - Nam phía Đông tại huyện Hưng Nguyên và điểm cuối nằm tại Khu kinh tế cửa khẩu Thanh Thủy. Việc triển khai xây dựng dự án cao tốc Vinh - Thanh Thủy cũng sẽ góp phần hình thành tuyến đường bộ cao tốc Hà Nội - Viêng Chăn, đồng thời nâng cao năng lực vận tải, tốc độ lưu thông, tăng cường đảm bảo trật tự an toàn giao thông.

Tuyến đường góp phần kết nối, nâng cao năng lực vận tải. Ảnh minh họa
Tổng mức đầu tư của dự án khoảng 23.940 tỷ đồng, được chia thành 10 dự án thành phần, trong đó có một dự án xây dựng tuyến chính và chín dự án phục vụ bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.
Tuyến đường được thiết kế theo quy mô 4 làn xe hoàn chỉnh, nhưng nền đường, cầu và các đoạn đào sâu, đắp cao đều được chuẩn bị theo quy mô 6 làn xe để đáp ứng nhu cầu mở rộng trong tương lai. Phạm vi giải phóng mặt bằng cũng được tính toán theo quy mô này.
Công tác giải phóng mặt bằng dự kiến ảnh hưởng đến nhiều loại đất như đất nông nghiệp, đất lâm nghiệp (bao gồm cả rừng phòng hộ), đất ở, đất sản xuất kinh doanh và một phần đất quốc phòng. Theo tìm hiểu, toàn tuyến có 210 hộ dân bị ảnh hưởng đất ở, trong đó 113 hộ cần bố trí tái định cư tại 10 khu tái định cư thuộc 6 xã.