Thích
Trong khi nhiều đô thị mở rộng bằng cách "trải" thêm đường trên mặt đất, Đà Nẵng đang tính đến phương án đi xuống lòng đất và đi qua một trong những không gian nhạy cảm nhất: Khu vực sân bay.
Ý tưởng xây dựng tuyến hầm xuyên qua sân bay Đà Nẵng hiện mới ở giai đoạn nghiên cứu tiền khả thi. Tuy nhiên, ngay từ thời điểm này, dự án đã được nhìn nhận là một bài toán phức hợp giữa kỹ thuật hạ tầng, quản lý rủi ro an toàn bay và yêu cầu an ninh - quốc phòng.
Theo phương án sơ bộ, tuyến hầm dự kiến dài hơn 2,9km, bao gồm khoảng 570m hầm hở, 1.450m hầm hộp và gần 900m đi ngầm dưới khu vực đường băng. Hai phương án kỹ thuật đang được đặt lên bàn: một là kết hợp MRT với giao thông đường bộ trong cùng một kết cấu; hai là tách riêng tuyến tàu điện ngầm khỏi phần đường bộ.
Vị trí dự kiến triển khai hầm ngầm chạy xuyên qua sân bay.
Về mặt kỹ thuật, đây đã là một công trình phức tạp. Nhưng yếu tố khiến dự án trở nên "đặc biệt" không nằm ở chiều dài hay cấu trúc, mà ở vị trí địa lý của nó.
Sân bay Đà Nẵng không chỉ là một hạ tầng dân dụng, mà còn gắn với yếu tố quốc phòng và là đầu mối hàng không quan trọng của miền Trung. Điều đó đồng nghĩa mọi can thiệp dưới lòng đất đều phải được đánh giá toàn diện về độ rung chấn, ảnh hưởng kết cấu nền móng, an toàn khai thác và các tiêu chuẩn an ninh.
Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông và nông nghiệp Đà Nẵng xác nhận dự án hiện chỉ dừng ở bước lập báo cáo tiền khả thi. Với tiến độ hiện nay, sớm nhất phải đến năm 2026 mới có thể hoàn tất giai đoạn này.
Nếu hoàn thành, đây sẽ là hầm ngầm xuyên sân bay đầu tiên của Việt Nam. Ảnh minh họa
Sau đó, dự án sẽ trải qua các giai đoạn như: Lập báo cáo khả thi, thẩm định, phê duyệt chủ trương và đặc biệt là xin ý kiến Bộ Quốc phòng, Bộ Công an cùng nhiều bộ, ngành Trung ương. Do liên quan trực tiếp đến không gian sân bay, mọi phương án đều phải đạt yêu cầu nghiêm ngặt về kỹ thuật và pháp lý.
Theo đại diện Ban Quản lý dự án, nếu được triển khai, đây sẽ là công trình hầm ngầm xuyên qua khu vực sân bay đầu tiên tại Việt Nam. Và vì tính chất đặc biệt đó, dự án không thể khởi công trong năm 2026.
Ý tưởng hầm xuyên sân bay được đặt trong bối cảnh Đà Nẵng đang bước vào giai đoạn cao điểm giải ngân đầu tư công trung hạn 2021-2025. Tổng kế hoạch vốn sau điều chỉnh mà Ban Quản lý dự án được giao là hơn 3.312 tỷ đồng, với tỷ lệ giải ngân đến hết tháng 1/2026 đạt khoảng 97%.
Cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng. Ảnh: Internet
Tuy nhiên, áp lực giải phóng mặt bằng, thủ tục đầu tư kéo dài và quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy trong năm 2025 đã tạo ra không ít thách thức trong điều hành.
Bước sang năm 2026, trọng tâm của Ban Quản lý dự án là ổn định tổ chức sau sáp nhập và chuẩn bị đầu tư các dự án quy mô lớn, trong đó tuyến hầm qua sân bay được xác định là nhiệm vụ dài hạn, không phải công trình "chạy theo tiến độ".
Sân bay quốc tế Đà Nẵng được xây dựng từ năm 1940, hiện cách trung tâm thành phố khoảng 3km. Đây là một trong ba sân bay lớn nhất Việt Nam, với hai nhà ga hành khách; nhà ga quốc tế T2 là nhà ga đầu tiên của Việt Nam đạt chuẩn 5 sao Skytrax.
Theo Quy hoạch hệ thống cảng hàng không Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn 2050, sân bay Đà Nẵng được xác định là cửa ngõ chiến lược của miền Trung và hành lang kinh tế Đông – Tây.
Chính vì vậy, bất kỳ giải pháp giao thông nào liên quan đến khu vực này đều không thể chỉ giải quyết bài toán hiện tại, mà phải đặt trong tầm nhìn dài hạn của một đô thị trung tâm vùng.
Việc xây dựng hầm ngầm xuyên sân bay thay vì "mở rộng ra" trên mặt đất cho thấy cách tiếp cận thận trọng nhưng có tính chiến lược: Bảo toàn quỹ đất đô thị trung tâm, giảm xung đột giao thông mặt đất và chuẩn bị cho nhu cầu kết nối trong nhiều thập niên tới.
Ở thời điểm hiện tại, tuyến hầm xuyên sân bay Đà Nẵng vẫn là một phương án trên giấy. Nhưng nếu được triển khai trong tương lai, đây sẽ không đơn thuần là một công trình giao thông, mà là dấu mốc cho cách một đô thị lựa chọn giải quyết xung đột không gian bằng giải pháp ngầm hóa - một hướng đi đòi hỏi kỹ thuật cao, quản trị rủi ro chặt chẽ và tầm nhìn vượt khỏi chu kỳ đầu tư ngắn hạn.
Từ ngày 1/7/2025, tỉnh Quảng Nam chính thức sáp nhập vào TP. Đà Nẵng, đưa Đà Nẵng trở thành thành phố có diện tích lớn nhất trong số 6 thành phố trực thuộc Trung ương của cả nước với 11.860km2.
Theo báo cáo Expat Insider 2022 của tổ chức InterNations, Việt Nam xếp hạng 7 trong danh sách 52 quốc gia lý tưởng nhất cho người nước ngoài sinh sống, trong đó Đà Nẵng là một trong những lựa chọn hàng đầu. Trước đó, vào năm 2018, tạp chí du lịch Live and Invest Overseas cũng đã vinh danh Đà Nẵng là 1 trong 10 địa điểm đáng sống nhất thế giới.
