Thích
Báo Xây Dựng cho hay, TP. Hà Nội đang xây dựng chiến lược phát triển hệ thống đường sắt đô thị (metro) với quy mô mở rộng lên tới khoảng 979km, gồm 18 tuyến, theo định hướng quy hoạch dài hạn. Đây được xác định là hạ tầng "xương sống", đóng vai trò tổ chức không gian và dẫn dắt sự phát triển đô thị trong tương lai.
Mạng lưới metro liên tục mở rộng
Theo báo cáo của Đảng ủy UBND TP. Hà Nội, quy hoạch metro của thành phố đã trải qua nhiều lần điều chỉnh với quy mô ngày càng lớn.
Năm 2016, hệ thống được phê duyệt gồm 10 tuyến với tổng chiều dài gần 398km, cùng 3 tuyến monorail dài khoảng 44km. Đến năm 2024, quy hoạch điều chỉnh nâng lên 14 tuyến với 616,9km.
Trong định hướng mới nhất, mạng lưới tiếp tục mở rộng lên 18 tuyến, tổng chiều dài gần 1.000km, nhằm phục vụ mô hình phát triển đô thị "đa cực - đa trung tâm" và định hướng phát triển đô thị theo mô hình TOD (gắn giao thông công cộng với phát triển đô thị).
Lộ trình đầu tư kéo dài nhiều thập kỷ
Theo kế hoạch, việc phát triển hệ thống metro sẽ được chia thành nhiều giai đoạn:
- Giai đoạn 2026-2035: Hoàn thành khoảng 10 tuyến hoặc đoạn tuyến với tổng chiều dài khoảng 500km, ưu tiên các tuyến trọng điểm như tuyến số 1 (Nội Bài - Ngọc Hồi) và tuyến số 6
- Giai đoạn 2036-2045: Hoàn thành thêm khoảng 383km.
- Giai đoạn 2046-2065: Hoàn thiện các tuyến còn lại, khoảng 96km.
Đây là lộ trình dài hạn, phản ánh quy mô và độ phức tạp của dự án hạ tầng lớn nhất từ trước đến nay của Thủ đô.
Bài toán vốn lên tới hơn 100 tỷ USD
Tổng mức đầu tư toàn mạng lưới metro được ước tính từ khoảng 109,7 đến 137 tỷ USD. Riêng giai đoạn đầu (2026-2035) cần tới 60-70 tỷ USD, trong khi vẫn còn thiếu hụt từ 18 đến 27,6 tỷ USD.
Hà Nội dự kiến cần đến hơn 100 tỷ USD để triển khai mở rộng mạng lưới metro trên địa bàn thành phố. Ảnh minh họa
Để giải quyết bài toán này, Hà Nội dự kiến huy động đa dạng nguồn lực như nguồn ngân sách thành phố (giữ vai trò chủ đạo); Hỗ trợ từ Trung ương; Vốn ODA; Phát hành trái phiếu, đặc biệt là trái phiếu xanh; Hợp tác công - tư (PPP.)
Ngoài ra, nguồn thu từ quỹ đất theo mô hình TOD được đánh giá có tiềm năng, nhưng chưa thể trở thành nguồn lực chính trong giai đoạn đầu.
Tiến độ thực tế còn khiêm tốn
Nguồn tin trên TTXVN cho hay, dù quy hoạch hệ thống metro của Hà Nội được xây dựng với quy mô rất lớn và tầm nhìn dài hạn, nhưng thực tế triển khai vẫn còn khoảng cách đáng kể so với mục tiêu đề ra.
Theo Sở Xây dựng Hà Nội, đến nay, toàn mạng lưới mới chỉ có khoảng 21,55km đi vào vận hành, tương đương 3,5% tổng chiều dài theo quy hoạch. Bên cạnh đó, khoảng 54,42km đang trong quá trình thi công, trong khi phần lớn các tuyến còn lại vẫn chưa được triển khai.
Thực trạng này cho thấy hệ thống đường sắt đô thị của Thủ đô vẫn đang ở giai đoạn đầu phát triển, chưa đáp ứng được kỳ vọng về một mạng lưới giao thông công cộng hiện đại, đồng bộ. Khoảng cách lớn giữa quy hoạch và thực tế không chỉ phản ánh những khó khăn về nguồn vốn, cơ chế mà còn đặt ra yêu cầu cấp bách trong việc tháo gỡ các điểm nghẽn, đẩy nhanh tiến độ triển khai trong thời gian tới.
Theo Nghị định 307/2025 quy định về phân loại đơn vị hành chính do Chính phủ ban hành, Hà Nội và TP. HCM là đơn vị hành chính cấp tỉnh loại đặc biệt; các thành phố trực thuộc Trung ương còn lại là đơn vị hành chính cấp tỉnh loại I.
