Thích
Tại kỳ họp thứ 31 diễn ra ngày 27/1, HĐND TP. Hà Nội đã chính thức thông qua Nghị quyết về các nội dung chính của Quy hoạch tổng thể Thủ đô, với tầm nhìn kéo dài tới 100 năm. Không chỉ đặt ra các chỉ tiêu phát triển, quy hoạch lần này cho thấy một bước ngoặt trong tư duy tổ chức không gian đô thị của Hà Nội - từ mở rộng theo chiều ngang sang tái cấu trúc theo chiều sâu.
Theo báo cáo của UBND TP. Hà Nội, khu vực được ưu tiên tái cấu trúc nằm trong phạm vi từ Vành đai 3 trở vào, trước mắt tập trung vào các khu vực lõi đô thị trong Vành đai 1 và Vành đai 2.
Mục tiêu không dừng lại ở việc chỉnh trang hay cải tạo đơn lẻ, mà hướng tới một "cuộc cách mạng" toàn diện về kiến trúc - cảnh quan, nhà ở và di sản đô thị. Đáng chú ý, tư duy bảo tồn cũng được điều chỉnh, chuyển từ cách tiếp cận "bảo tồn - cải tạo" sang "tái thiết giá trị", tức vừa gìn giữ bản sắc, vừa gia tăng giá trị sử dụng của không gian đô thị lịch sử.
Mô hình "Nén - Xanh": Tăng chiều cao để trả lại mặt đất
Trọng tâm của định hướng tái cấu trúc là mô hình phát triển "Nén - Xanh", với nguyên tắc xuyên suốt: Giảm mật độ xây dựng nhưng tăng tầng cao công trình.
Thay vì trải rộng nhà ở và công trình thấp tầng, Hà Nội dự kiến phát triển mạnh các tổ hợp cao tầng theo chiều thẳng đứng, đặc biệt tại khu vực trung tâm, cho phép xây dựng các công trình cao từ 40 đến 50 tầng ở những vị trí phù hợp.
TP. Hà Nội sẽ tái cấu trúc đô thị trong thời gian tới. Ảnh: Internet
Cách tiếp cận này nhằm giải phóng diện tích mặt đất để ưu tiên tuyệt đối cho không gian công cộng, công viên, cây xanh, mặt nước và hạ tầng giao thông.
Các khu tái thiết sẽ được tích hợp chặt chẽ với hệ thống đường sắt đô thị và không gian ngầm đa chức năng theo mô hình TOD, qua đó giảm áp lực giao thông và nâng cao chất lượng sống đô thị.
Những khu vực sẽ "thay hình đổi dạng" trong hai thập niên tới
Trong giai đoạn 2026 - 2035, khu vực ven sông Hồng với quy mô khoảng 1.800 ha được xác định là một trong những trọng điểm tái cấu trúc.
Tại đây, đất công cộng và dịch vụ được quy hoạch với chỉ tiêu xây dựng từ 5 đến 40 tầng, trong khi nhà ở cao tầng dao động từ 25 đến 40 tầng. Khu vực Hồ Tây và phụ cận, quy mô 463 ha, cũng được định hướng tương tự đối với quỹ đất công cộng và dịch vụ.
Song song với đó, Hà Nội sẽ thí điểm tái cấu trúc một số ô phố trong phạm vi Vành đai 3, với tổng diện tích khoảng 130ha. Các khu vực này được quy hoạch đất công cộng, dịch vụ cao từ 5 đến 40 tầng, còn nhà ở cao tầng từ 25 đến 30 tầng.
Riêng khu vực Hồ Gươm và phụ cận, quy mô 81ha, được kiểm soát chặt chẽ hơn, với chỉ tiêu đất công cộng và dịch vụ từ 5 đến 19 tầng nhằm đảm bảo hài hòa với không gian lịch sử - văn hóa đặc thù.
Bước sang giai đoạn 2036-2045, phần diện tích còn lại trong Vành đai 3, với quy mô hơn 5.324ha, sẽ được triển khai tái cấu trúc đồng loạt theo các chỉ tiêu tương tự. Đối với hai khu vực Phố Cũ và Phố Cổ, tổng diện tích hơn 280ha, quy hoạch xác định đất công cộng đô thị có chiều cao từ 6 đến 9 tầng, thể hiện sự thận trọng trong việc bảo tồn cấu trúc không gian truyền thống.
Quy hoạch lần này cho thấy Hà Nội không chỉ giải bài toán "đông - chật - thiếu xanh" trước mắt, mà đang đặt nền móng cho một mô hình siêu đô thị nén, xanh và bền vững trong dài hạn. Nếu được triển khai đúng tinh thần đã đề ra, đây có thể là bước ngoặt định hình diện mạo Thủ đô trong cả thế kỷ tới.
Theo Nghị định 307/2025 quy định về phân loại đơn vị hành chính do Chính phủ ban hành, Hà Nội và TP. HCM là đơn vị hành chính cấp tỉnh loại đặc biệt; các thành phố trực thuộc Trung ương còn lại là đơn vị hành chính cấp tỉnh loại I.
