Dự án 9.000 tỷ hồi sinh kênh dài nhất TP. HCM đang gặp khó, nguy cơ vỡ tiến độ

Sau hơn hai năm khởi công, dự án cải tạo kênh Tham Lương - Bến Cát - rạch Nước Lên - tuyến kênh dài nhất TP. HCM hiện đang bộc lộ nhiều dấu hiệu chững lại, dù mục tiêu hoàn thành toàn bộ công trình vào cuối năm 2026 đã được xác lập từ đầu.

Chia sẻ trên báo Lao Động, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị TP. HCM (chủ đầu tư), đến nay tổng khối lượng thi công được nghiệm thu đạt khoảng 65-67%.

Trong đó, các hạng mục kè bờ, hệ thống cống và cửa xả kết nối gần như hoàn tất (đạt khoảng 98%), nhưng phần đường giao thông và hạ tầng kỹ thuật mới chỉ đạt khoảng 57%. Điều đáng lưu ý là cả 10 gói thầu xây lắp đều đang chậm so với kế hoạch đề ra.

Khoảng cách giữa tiến độ trên giấy và thực tế công trường cũng đang là vấn đề đáng quan ngại. Ghi nhận tại hiện trường cho thấy nhiều đoạn thi công rơi vào trạng thái cầm chừng: Máy móc nằm im, công nhân thưa thớt, nhịp độ thiếu ổn định. Người dân sống dọc tuyến kênh phản ánh tình trạng thi công "lúc nóng, lúc lạnh" kéo dài trong nhiều tháng, khiến tổng thể dự án bị gián đoạn.

Một trong những nguyên nhân lớn đến từ công tác giải phóng mặt bằng. Hiện vẫn còn 10 trường hợp chưa bàn giao, thậm chí xuất hiện tình trạng cản trở thi công tại một số vị trí, khiến các nhà thầu không thể triển khai đồng bộ.

Bên cạnh đó, việc chưa được phê duyệt các bãi đổ đất cũng khiến hoạt động đào nền, nạo vét lòng kênh bị đình trệ do không có nơi tập kết.

Áp lực lớn hơn nằm ở nguồn vật liệu xây dựng. Trong bối cảnh thị trường khan hiếm, giá cát và đá liên tục tăng cao đã ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ. Đặc biệt, nguồn bê tông nhựa - vật liệu then chốt cho hạng mục giao thông hiện đang thiếu hụt nghiêm trọng. Tổng nhu cầu của dự án khoảng 180.850 tấn, song hiện mới chỉ đáp ứng được khoảng 30%, khiến nhiều đoạn tuyến chưa thể hoàn thiện.

Ở góc độ tổ chức thi công, chủ đầu tư cũng thừa nhận một số nhà thầu còn thiếu chủ động trong điều phối, chưa chuẩn bị đầy đủ nguồn lực về nhân công, thiết bị và vật tư trong bối cảnh khó khăn chung. Sự thiếu phối hợp giữa các đơn vị trong cùng liên danh càng làm gia tăng độ trễ.

Hệ quả là tại nhiều vị trí, các hạng mục không được triển khai đồng bộ. Có đoạn kè bê tông đã hoàn thành nhưng tuyến đường phía trên vẫn "bỏ ngỏ", tạo ra những điểm đứt gãy trong toàn tuyến, làm giảm hiệu quả khai thác tạm thời.

Chia sẻ trên báo VTC News, ông Nguyễn Văn Biên - Phó trưởng Phòng Kế hoạch đầu tư, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị TP. HCM cho biết hiện dự án đã thông xe kỹ thuật khoảng 35km đường ven kênh trên tổng chiều dài 64km. Tuy nhiên, khả năng khai thác thực tế còn hạn chế do các hạng mục liên quan chưa hoàn thiện đồng bộ.

Trước nguy cơ vỡ tiến độ, Ban Quản lý dự án cho biết đang triển khai hàng loạt giải pháp nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn. Trọng tâm trước mắt là xử lý dứt điểm các vướng mắc mặt bằng, dưới sự chỉ đạo trực tiếp của UBND TP. HCM và các Sở ngành liên quan.

Song song đó, việc sớm chấp thuận các bãi đổ đất dư được xem là điều kiện then chốt để khơi thông thi công. Về vật liệu, chủ đầu tư kiến nghị được hỗ trợ chỉ định mỏ đá, đồng thời đề xuất cho phép nhập khẩu cát từ Campuchia nhằm đảm bảo nguồn cung ổn định.

Ở khâu quản lý, các nhà thầu đang bị siết chặt tiến độ thông qua cơ chế kiểm tra thường xuyên, lập biên bản chi tiết từng vị trí chậm trễ. Những đơn vị không cải thiện sẽ bị xử phạt theo hợp đồng, thậm chí bị điều chuyển khối lượng sang nhà thầu khác có năng lực tốt hơn.

Kênh Tham Lương - Bến Cát - rạch Nước Lên dài khoảng 32km là kênh dài nhất TP. HCM, đóng vai trò quan trọng trong hệ thống thoát nước và điều tiết thủy văn khu vực phía Tây và Tây Bắc TP. Tuy nhiên, nhiều năm qua, tuyến kênh này bị ô nhiễm nghiêm trọng, lấn chiếm và xuống cấp hạ tầng.

Dự án cải tạo với tổng mức đầu tư khoảng 9.000 tỷ đồng được kỳ vọng không chỉ giải quyết bài toán thoát nước, mà còn tạo lập hành lang giao thông, chỉnh trang đô thị và nâng cao chất lượng sống cho hàng trăm nghìn cư dân dọc tuyến. Khi hoàn thành, đây sẽ là một trong những trục cảnh quan - hạ tầng quan trọng, góp phần tái định hình không gian đô thị phía Tây thành phố.

Tuy vậy, với những vướng mắc hiện hữu, mục tiêu cán đích vào cuối năm 2026 đang đứng trước nhiều thách thức, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt hơn từ cả chủ đầu tư, nhà thầu và chính quyền địa phương.