Phản hồi đề xuất của UBND TPHCM về chủ trương đầu tư tuyến đường vượt biển Cần Giờ - Vũng Tàu, Bộ Xây dựng cho rằng cả ba phương án thiết kế hiện nay đều chưa đủ cơ sở khoa học và thực tiễn để lựa chọn, đặc biệt khi tuyến đường đi qua khu vực có mật độ luồng hàng hải dày đặc bậc nhất phía Nam.
Theo hồ sơ nghiên cứu tiền khả thi, đơn vị tư vấn đã đưa ra ba phương án, trong đó phương án được đề xuất là xây dựng cầu vượt biển kết hợp hầm dìm, với chiều dài hầm khoảng 2,62km và tổng mức đầu tư sơ bộ hơn 104.400 tỷ đồng. Hai phương án còn lại gồm cầu kết hợp hầm dìm dài hơn (khoảng 7,2km) và phương án cầu dây văng vượt biển.

Phối cảnh phương án thiết kế đường vượt biển Cần Giờ - Vũng Tàu với phần hầm ngầm tương tự hầm Thủ Thiêm. Ảnh: Sở Xây dựng TP. HCM
Tuy nhiên, Bộ Xây dựng nhấn mạnh vấn đề không chỉ nằm ở quy mô đầu tư hay công nghệ, mà ở chỗ tuyến đường băng qua vịnh Ghềnh Rái - khu vực hội tụ các luồng hàng hải trọng yếu như Vũng Tàu - Thị Vải, Vũng Tàu - Sài Gòn và luồng sông Dinh. Đây được xem là "xương sống" của hệ thống cảng biển khu vực Đông Nam Bộ.
Với phương án cầu kết hợp hầm dìm, Bộ Xây dựng lưu ý quá trình thi công có khả năng ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động khai thác các luồng hàng hải hiện hữu.
Dù vậy, hồ sơ hiện tại chưa phân tích đầy đủ mức độ tác động, cũng như chưa đưa ra các giải pháp bảo đảm an toàn giao thông hàng hải trong cả giai đoạn thi công lẫn khai thác.
Đáng chú ý, phương án này còn dự kiến hình thành các đảo nhân tạo tại khu vực vịnh Ghềnh Rái để phục vụ thi công.
Theo Bộ Xây dựng, hồ sơ chưa có mô hình đánh giá tác động của các đảo nhân tạo đối với dòng chảy, hiện tượng bồi lắng bùn cát và sự thay đổi điều kiện khai thác luồng tàu trong khu vực.

Công trình hầm vượt biển này không chỉ là dự án giao thông đơn thuần mà là động lực phát triển kinh tế, cảng biển. Ảnh minh họa
Bộ Xây dựng đánh giá tuyến vượt biển Cần Giờ - Vũng Tàu không đơn thuần là công trình giao thông, mà liên quan trực tiếp đến chiến lược phát triển kinh tế biển và hệ thống cảng biển quốc gia.
Do đó, việc lựa chọn hướng tuyến và giải pháp kỹ thuật cần được xem xét toàn diện, tránh đánh đổi lợi ích ngắn hạn về kết nối giao thông lấy rủi ro dài hạn cho hoạt động hàng hải.
Trên cơ sở đó, bộ này đề nghị TP. HCM chỉ đạo nhà đầu tư và đơn vị tư vấn bổ sung đầy đủ dữ liệu về hiện trạng luồng tàu, quy hoạch hàng hải, thủy văn và điều kiện tự nhiên, làm nền tảng cho việc đề xuất quy mô đầu tư, công nghệ thi công và giải pháp thiết kế phù hợp.
Bộ Xây dựng cũng yêu cầu với mỗi phương án tuyến, cần đặt lên bàn cân các giải pháp công trình vượt luồng hàng hải như hầm dìm, cầu dây văng, cầu dây võng… để lựa chọn phương án tối ưu về kỹ thuật, an toàn và hiệu quả khai thác lâu dài.
Riêng với phương án cầu kết hợp hầm dìm, hồ sơ phải làm rõ mức độ ảnh hưởng đến giao thông hàng hải, đề xuất công nghệ thi công bảo đảm không gián đoạn luồng tàu, đồng thời bổ sung đánh giá tác động của các đảo nhân tạo đối với dòng chảy và bồi lắng khu vực.
Bộ Xây dựng còn gợi ý tổ chức các hội thảo khoa học, lấy ý kiến các Bộ, ngành, chuyên gia, nhà khoa học và các đơn vị khai thác cảng biển để có thêm cơ sở tham khảo trước khi chốt phương án.
Trước đó, chủ trương điều chỉnh quy hoạch dự án đường vượt biển kết nối Cần Giờ và Bà Rịa - Vũng Tàu (cũ) theo hình thức PPP (hợp đồng BT) đã được Ban Chấp hành Đảng bộ TP. HCM thống nhất tại Hội nghị lần thứ 3, ngày 7/1.
Theo Bí thư Thành ủy TP. HCM Trần Lưu Quang, sau sắp xếp địa giới hành chính, việc di chuyển từ trung tâm TP.HCM đến khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu hiện chủ yếu phụ thuộc cao tốc Long Thành - Dầu Giây, thường xuyên quá tải và khó chủ động thời gian.
Trong khi đó, khoảng cách từ Cần Giờ đến khu vực Bãi Trước, Bãi Sau (TP. Vũng Tàu cũ) chỉ khoảng 13-14km. Trên cơ sở này, TP. HCM đã trao đổi với các nhà đầu tư chiến lược và nhận được sự đồng thuận về phương án tuyến vượt biển quy mô 6 làn xe, xuất phát từ khu đô thị lấn biển Cần Giờ.
Phương án sơ bộ gồm hai hợp phần: đoạn trên biển đi bằng cầu và khu vực thông thuyền sử dụng hầm ngầm dưới đáy biển, công nghệ tương tự hầm Thủ Thiêm, thay cho phương án xây cầu cao khoảng 60m.
Theo tính toán ban đầu, dự án có thể hoàn thành trong khoảng 3 năm. Khi đưa vào khai thác, thời gian di chuyển bằng ôtô từ trung tâm TP. HCM đến Vũng Tàu dự kiến chỉ còn khoảng một giờ.
Nếu triển khai, đây có thể trở thành công trình cầu - hầm vượt biển đầu tiên tại Việt Nam. Dự án hiện do Tập đoàn Vingroup phối hợp với Tổng công ty Tư vấn thiết kế giao thông vận tải lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi.