Kể từ nay, sẽ có một số trường hợp sổ đỏ cấp sai nhưng không bị thu hồi, quy định cụ thể ra sao?

Một trong những vấn đề khiến nhiều người dân quan tâm liên quan đến Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) là: Nếu "sổ đỏ" được cấp sai thì có bị Nhà nước thu hồi hay không? Thực tế, quy định mới tại Luật Đất đai 2024 cho thấy câu trả lời không hoàn toàn như nhiều người vẫn nghĩ.

Căn cứ khoản 2 Điều 152 Luật Đất đai 2024, Nhà nước sẽ thu hồi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (thường gọi là sổ đỏ) trong một số trường hợp cụ thể như: Thu hồi toàn bộ diện tích đất, cấp đổi giấy, đăng ký biến động phải cấp mới hoặc giấy được cấp sai quy định (sai thẩm quyền, sai đối tượng, sai diện tích, sai mục đích sử dụng đất...).

Tuy nhiên, điểm đáng chú ý nằm ở khoản 4 của điều luật này. Pháp luật quy định rõ: Trong trường hợp sổ đỏ được cấp sai nhưng người sử dụng đất đã thực hiện chuyển quyền hợp pháp (như mua bán, chuyển nhượng...) thì cơ quan có thẩm quyền sẽ không thu hồi giấy đã cấp.

Không thu hồi, nhưng không đồng nghĩa "hợp pháp hóa sai phạm"

Việc không thu hồi sổ đỏ trong trường hợp này không có nghĩa là sai phạm được bỏ qua. Thay vào đó, trách nhiệm sẽ được xử lý theo hướng khác.

Cụ thể, thiệt hại phát sinh từ việc cấp sai Giấy chứng nhận sẽ được giải quyết theo bản án hoặc quyết định của Tòa án. Đồng thời, những cá nhân, tổ chức có sai phạm trong quá trình cấp giấy vẫn phải chịu trách nhiệm theo quy định của pháp luật, bao gồm cả xử lý hành chính hoặc hình sự nếu có liên quan.

Quy định này nhằm đảm bảo quyền lợi cho bên thứ ba - tức người nhận chuyển nhượng hợp pháp, tránh việc họ bị ảnh hưởng bởi sai sót từ phía cơ quan quản lý.

Ai có thẩm quyền cấp sổ đỏ?

Luật Đất đai 2024 cũng quy định rõ về thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Theo đó, đối với trường hợp đăng ký lần đầu, UBND cấp tỉnh hoặc cấp huyện sẽ là cơ quan có thẩm quyền cấp giấy, tùy theo đối tượng sử dụng đất. Ngoài ra, UBND cấp tỉnh có thể ủy quyền cho cơ quan quản lý đất đai cùng cấp thực hiện việc cấp giấy chứng nhận.

Trong các trường hợp đăng ký biến động (chuyển nhượng, tặng cho, thừa kế...), việc cấp đổi hoặc xác nhận thay đổi trên sổ đỏ sẽ do tổ chức đăng ký đất đai hoặc chi nhánh thực hiện.

Người dân cần lưu ý: Bên cạnh các quy định về cấp và thu hồi sổ đỏ, Luật Đất đai 2024 cũng đặt ra những nguyên tắc cơ bản trong sử dụng đất, bao gồm: Sử dụng đúng mục đích, đảm bảo hiệu quả, bảo vệ môi trường và không xâm phạm quyền lợi của người sử dụng đất xung quanh.

Đây là những yếu tố mang tính nền tảng, quyết định tính hợp pháp và ổn định lâu dài của quyền sử dụng đất.

Có thể thấy, quy định mới của Luật Đất đai 2024 đã tiếp cận theo hướng linh hoạt hơn, cân bằng giữa việc xử lý sai phạm và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân. Trong bối cảnh các giao dịch bất động sản ngày càng phức tạp, việc không thu hồi sổ đỏ trong một số trường hợp đặc biệt giúp hạn chế rủi ro pháp lý cho người nhận chuyển nhượng, đồng thời vẫn đảm bảo nguyên tắc xử lý trách nhiệm đối với các sai phạm trong quản lý đất đai.