Lần đầu tiên Việt Nam dự kiến sẽ làm hầm xuyên sân bay dài gần 3km với cấu trúc phức tạp, vốn đầu tư gần 10.000 tỷ

Một trong những dự án hạ tầng đặc biệt nhất từng được đề xuất tại Việt Nam đang được nghiên cứu tại Đà Nẵng. Thành phố dự kiến xây dựng tuyến hầm dài gần 3km đi xuyên dưới khu vực sân bay quốc tế Đà Nẵng nhằm giải quyết điểm nghẽn giao thông tồn tại nhiều năm ở khu vực trung tâm.

Theo phương án sơ bộ, tuyến hầm có tổng chiều dài khoảng 2,9km, với tổng mức đầu tư dự kiến gần 10.000 tỷ đồng. Điều khiến dự án trở nên đặc biệt nằm ở chỗ gần 900m chiều dài hầm sẽ đi trực tiếp bên dưới khu vực đường băng sân bay sân bay Đà Năng, đây được xem là điều chưa từng có tiền lệ tại Việt Nam.

Bài toán khó từ vị trí đặc biệt của sân bay Đà Nẵng

Khác với nhiều thành phố lớn trên thế giới, nơi sân bay thường được quy hoạch ở khu vực ngoại ô, sân bay quốc tế Đà Nẵng nằm gần như giữa lòng đô thị, chỉ cách trung tâm thành phố khoảng 3km.

Vị trí này mang lại lợi thế lớn cho việc kết nối hàng không, nhưng đồng thời cũng tạo ra một "rào chắn" trong cấu trúc giao thông đô thị. Khu vực sân bay chia cắt các trục giao thông Đông - Tây của thành phố, khiến nhiều tuyến đường phải đi vòng hoặc tập trung áp lực lên các hành lang giao thông hiện hữu.

Trong bối cảnh quỹ đất trung tâm ngày càng hạn hẹp, việc mở rộng hạ tầng trên mặt đất không còn nhiều dư địa. Vì vậy, khai thác không gian ngầm được xem là hướng tiếp cận khả thi để tăng cường kết nối mà không làm phát sinh thêm áp lực giải phóng mặt bằng.

Tuyến hầm có cấu trúc kỹ thuật đặc biệt phức tạp

Theo phương án nghiên cứu, công trình được chia thành nhiều đoạn với các kết cấu khác nhau.

Trong đó, khoảng 570m là hầm hở, 1.450m là hầm hộp và gần 900m là đoạn đi ngầm dưới khu vực đường băng sân bay.

Các đơn vị tư vấn hiện đang nghiên cứu hai kịch bản kỹ thuật. Phương án thứ nhất là tích hợp cả đường bộ và tuyến đường sắt đô thị MRT trong cùng một kết cấu hầm. Phương án còn lại là xây dựng riêng biệt từng loại hình giao thông.

Dù lựa chọn phương án nào, đây vẫn là dự án đòi hỏi tiêu chuẩn kỹ thuật rất cao bởi mọi tác động đến nền đất bên dưới đều có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động khai thác hàng không phía trên.

Các chuyên gia cho rằng thách thức lớn nhất của dự án không nằm ở chiều dài công trình mà ở yêu cầu bảo đảm an toàn tuyệt đối cho đường băng đang vận hành. Quá trình thi công phải kiểm soát nghiêm ngặt rung chấn, biến dạng nền đất, khả năng chịu tải cũng như các yếu tố liên quan đến an ninh hàng không.

Không chỉ là sân bay dân dụng

Độ phức tạp của dự án còn đến từ đặc thù của sân bay Đà Nẵng. Đây không chỉ là một trong những sân bay có sản lượng hành khách lớn nhất miền Trung mà còn là khu vực có yếu tố quốc phòng.

Do đó, mọi phương án xây dựng công trình ngầm bên dưới đều phải trải qua quy trình thẩm định kỹ thuật, an ninh và quốc phòng đặc biệt chặt chẽ.

Các chuyên gia nhận định đây là một trong những yếu tố khiến thời gian chuẩn bị đầu tư của dự án có thể kéo dài hơn so với các công trình hạ tầng thông thường.

Bước đi mới của hạ tầng ngầm Việt Nam

Theo Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông và nông nghiệp Đà Nẵng, dự án hiện mới ở giai đoạn nghiên cứu tiền khả thi.

Trong kịch bản thuận lợi, thành phố có thể hoàn thành bước nghiên cứu ban đầu trong năm 2026 trước khi tiến hành lập báo cáo khả thi và trình cấp có thẩm quyền xem xét chủ trương đầu tư.

Việc Đà Nẵng lựa chọn nghiên cứu hầm xuyên sân bay cho thấy xu hướng khai thác không gian ngầm đang ngày càng được chú trọng trong chiến lược phát triển đô thị. Đây cũng là hướng đi mà nhiều thành phố lớn trên thế giới đã áp dụng nhằm giải quyết tình trạng quá tải hạ tầng trong điều kiện quỹ đất ngày càng hạn chế.

Nếu được triển khai thành công, công trình không chỉ góp phần tháo gỡ điểm nghẽn giao thông lớn nhất của Đà Nẵng mà còn có thể trở thành cột mốc mới của ngành hạ tầng Việt Nam, đánh dấu lần đầu tiên một tuyến hầm được xây dựng xuyên dưới khu vực đường băng sân bay hiện hữu đang được khai thác.