Sau nhiều năm phụ thuộc chủ yếu vào tuyến quốc lộ với nhiều đèo dốc, Điện Biên sắp bước vào một cột mốc hạ tầng quan trọng khi tuyến cao tốc đầu tiên kết nối trực tiếp với tỉnh này chuẩn bị được khởi công. Dự án không chỉ mở ra trục giao thông chiến lược cho Tây Bắc mà còn được kỳ vọng phá thế chia cắt lâu nay tại địa phương duy nhất của Việt Nam cùng lúc giáp Lào và Trung Quốc.
Theo kế hoạch, sáng ngày 20/5, tỉnh Điện Biên sẽ tổ chức lễ động thổ dự án thành phần 1 thuộc tuyến cao tốc Sơn La - Điện Biên - Cửa khẩu quốc tế Tây Trang tại bản Món Hà, xã Mường Lạn, theo nguồn VOV.vn

Vị trí và hướng tuyến cao tốc Sơn La - Điện Biên - Cửa khẩu quốc tế Tây Trang. Ảnh: Internet
Đây là bước khởi đầu cho quá trình triển khai tuyến cao tốc có tổng vốn đầu tư giai đoạn 1 hơn 23.250 tỷ đồng - một trong những dự án giao thông lớn bậc nhất từng được đầu tư tại khu vực Tây Bắc.
Theo quy hoạch, tuyến cao tốc Sơn La - Điện Biên - Cửa khẩu quốc tế Tây Trang có tổng chiều dài khoảng 155km. Riêng đoạn qua địa phận Điện Biên dài hơn 75km.
Trong giai đoạn 1, dự án sẽ đầu tư trước khoảng 48,3km, kết nối từ tuyến cao tốc CT.03 qua địa phận Sơn La tới khu vực nút giao IC5 thuộc phường Mường Thanh.

Phối cảnh tuyến cao tốc Sơn La - Điện Biên - Cửa khẩu quốc tế Tây Trang. Ảnh minh họa
Tuyến được thiết kế theo tiêu chuẩn cao tốc hoàn chỉnh với 4 làn xe, nền đường rộng 22m, tốc độ thiết kế 80km/h cùng hệ thống cầu, hầm và nút giao đồng bộ. Trong tổng mức đầu tư hơn 23.250 tỷ đồng, ngân sách Trung ương dự kiến hỗ trợ khoảng 21.828 tỷ đồng.
Giới chuyên môn đánh giá đây là tuyến giao thông có ý nghĩa đặc biệt với Điện Biên bởi lần đầu tiên tỉnh này được kết nối trực tiếp với mạng lưới cao tốc quốc gia.
Đồng thời, đây cũng là tuyến đường ngắn và thuận lợi nhất để kết nối Sơn La, Điện Biên với khu vực trung du và đồng bằng Bắc Bộ.
Khi hoàn thành, tuyến cao tốc được kỳ vọng sẽ rút ngắn đáng kể thời gian di chuyển từ Hà Nội lên Điện Biên, giảm áp lực cho các tuyến quốc lộ hiện hữu và mở thêm không gian phát triển cho khu vực biên giới Tây Bắc.
Ngoài vai trò giao thông, dự án còn được kỳ vọng thúc đẩy thương mại cửa khẩu, logistics, du lịch và thu hút đầu tư vào khu vực còn nhiều hạn chế về hạ tầng kết nối.
Đáng chú ý, để bảo đảm tiến độ triển khai, Điện Biên lựa chọn thực hiện trước dự án thành phần 1 với tổng mức đầu tư khoảng 1.424 tỷ đồng nhằm phục vụ công tác giải phóng mặt bằng và xây dựng các khu tái định cư, nguồn tin trên báo Lao Động cho hay.
Theo định hướng của địa phương, quá trình tái định cư sẽ được triển khai trước khi thi công tuyến chính theo chủ trương "tái định cư đi trước một bước".
Hiện Ban Quản lý dự án các công trình giao thông tỉnh đã cơ bản thống nhất vị trí xây dựng 6 khu tái định cư dọc tuyến, mỗi điểm có quy mô khoảng 3-5ha. Các khu này được bố trí tại Mường Lạn, Mường Phăng và Mường Ảng. Theo thống kê sơ bộ, tổng diện tích giải phóng mặt bằng của toàn dự án khoảng 776ha. Có khoảng 276 hộ dân thuộc diện bị ảnh hưởng và phải di dời để phục vụ thi công.
Song song với công tác mặt bằng, chủ đầu tư hiện cũng đang hoàn thiện các thủ tục chuẩn bị đầu tư và lựa chọn đơn vị tư vấn để triển khai thiết kế cơ sở cho tuyến chính.
Không chỉ là một dự án giao thông đơn thuần, cao tốc Sơn La - Điện Biên - Tây Trang còn được xem là trục kết nối chiến lược mới của vùng Tây Bắc với khu vực biên giới và các hành lang kinh tế quốc tế qua cửa khẩu Tây Trang.
Trong dài hạn, tuyến đường này được kỳ vọng sẽ góp phần thay đổi diện mạo hạ tầng, tăng khả năng liên kết vùng và tạo động lực phát triển mới cho một trong những khu vực khó khăn nhất cả nước.
Với hơn 414km đường biên giới giáp Lào và gần 41km tiếp giáp Trung Quốc, Điện Biên hiện là địa phương duy nhất của Việt Nam cùng lúc có chung đường biên giới với hai quốc gia này. Vị trí đặc biệt đó giúp tỉnh giữ vai trò chiến lược trong kết nối giao thương, phát triển kinh tế cửa khẩu và liên kết vùng tại khu vực Tây Bắc.