Siêu đô thị giàu có của Việt Nam thúc đẩy nhanh trục chiến lược kết nối 2 sân bay lớn bậc nhất cả nước

Việc Cảng hàng không quốc tế Long Thành (Đồng Nai) dự kiến hoàn thành và khai thác thương mại trong năm nay đang đặt TP. HCM trước một bài toán hạ tầng mang tính chiến lược: Làm thế nào để kết nối nhanh, tin cậy và bền vững giữa sân bay mới với Tân Sơn Nhất - cửa ngõ hàng không hiện hữu của cả vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.

Thay vì tiếp tục mở rộng các trục đường bộ vốn đã quá tải, TP. HCM đang lựa chọn hướng đi khác: Hình thành một trục kết nối đường sắt đô thị và đường sắt liên vùng, lấy metro làm xương sống. Đây được xem là bước chuyển quan trọng trong tư duy tổ chức giao thông của một siêu đô thị đang hướng tới chuẩn mực quốc tế.

Theo đánh giá của UBND TP. HCM, phương án kết nối hai sân bay thông qua metro số 2 và tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành hiện hội tụ nhiều điều kiện thuận lợi để triển khai sớm. Điểm mấu chốt của phương án này là ga Bến Thành - nơi được định vị như "trái tim" của mạng lưới đường sắt đô thị thành phố.

Metro số 2 đoạn Bến Thành - Tham Lương đã chính thức khởi công ngày 15/1, với tổng mức đầu tư hơn 55.000 tỷ đồng, do Ban Quản lý Đường sắt đô thị TP. HCM làm chủ đầu tư. Tuyến dự kiến hoàn thành vào cuối quý IV/2030, đóng vai trò trục xuyên tâm kết nối khu vực Tây Bắc với trung tâm thành phố.

Tại ga Bà Quẹo - một nút quan trọng của tuyến metro số 2 - các trục đường Trường Chinh và Tân Kỳ - Tân Quý cũng đang được nghiên cứu mở rộng, dự kiến hoàn thành vào năm 2029. Khi các hạng mục này đồng bộ, khu vực Bà Quẹo sẽ trở thành điểm trung chuyển then chốt, giúp hành khách từ sân bay Tân Sơn Nhất tiếp cận nhanh hệ thống metro.

Ở chiều ngược lại, đoạn metro số 2 từ Bến Thành sang Thủ Thiêm được xem là mảnh ghép quan trọng để kéo dài trục kết nối về phía Đông. Tuyến có chiều dài khoảng 6 - 6,2km, toàn bộ đi ngầm, xuất phát từ ga Bến Thành, chạy dọc trục Hàm Nghi, vượt sông Sài Gòn sang khu đô thị mới Thủ Thiêm, sau đó theo đại lộ Mai Chí Thọ đến ga Thủ Thiêm.

Phương án đi ngầm dưới các trục giao thông lớn được đánh giá cao nhờ hạn chế giải phóng mặt bằng, cho phép đẩy nhanh các bước chuẩn bị đầu tư. UBND TP. HCM đã chấp thuận giao Công ty Cổ phần Tập đoàn Trường Hải tổ chức nghiên cứu và lập Báo cáo nghiên cứu khả thi cho đoạn tuyến này.

Từ Thủ Thiêm, trục kết nối tiếp tục được kéo dài bằng tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành. Tuyến được định hướng bám theo hành lang cao tốc TP. HCM - Long Thành - Dầu Giây và đường Vành đai 3, những khu vực đã có quy hoạch rõ ràng, quỹ đất chủ yếu là đất trống. Trên địa phận Đồng Nai, tuyến dự kiến đi trong dải phân cách dọc tỉnh lộ 25B, tạo thuận lợi lớn cho công tác giải phóng mặt bằng và khả năng triển khai sớm.

Lợi thế lớn nhất của trục kết nối này là khả năng liên thông trực tiếp với mạng lưới metro toàn thành phố. Ga Bến Thành không chỉ là điểm trung chuyển của metro số 2, mà còn là nơi hội tụ các tuyến metro số 1, 3 và 4, từ đó tạo nên mạng lưới đường sắt đô thị đồng bộ, xuyên suốt.

Đáng chú ý, khi metro số 6 giai đoạn 1 (Tân Sơn Nhất - Phú Hữu) được triển khai, tuyến này sẽ kết nối trực tiếp cả ba nhà ga T1, T2 và T3 của sân bay Tân Sơn Nhất, đồng thời giao cắt với metro số 2 tại ga Bà Quẹo và tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành. Khi đó, hành khách sẽ có thêm một hành lang vận tải mới, thông suốt giữa hai sân bay, giảm đáng kể áp lực cho các tuyến đường bộ vốn đang quá tải.

Theo kế hoạch, các tuyến metro và đường sắt trong trục kết nối này đều được dự kiến khởi công trong năm nay và phấn đấu hoàn thành vào cuối năm 2030. Khi hoàn thiện, đây không chỉ là lời giải cho bài toán đi lại giữa Tân Sơn Nhất và Long Thành, mà còn đánh dấu bước chuyển quan trọng trong cấu trúc giao thông của TP. HCM - từ phụ thuộc vào đường bộ sang phát triển mạnh vận tải khối lượng lớn, hiện đại và bền vững.