TP giàu nhất Việt Nam có tốc độ chìm dần nhanh bậc nhất thế giới dự chi 100 tỷ để cứu nguy cho một đoạn kênh bị sụt lún nghiêm trọng

Ngày 18/1/2026, tại vị trí đối diện công viên Hưng Phú, gần giao lộ Ba Đình - Lê Quang Kim, một phần mặt đường và vỉa hè, kè sông tiếp giáp kênh Tàu Hủ bị sụt lún nghiêm trọng với chiều dài khoảng 25m, rộng 16m, sâu hơn 3m.

Đến ngày 2/2, bờ kè đã sạt thêm 8m về phía thượng lưu kênh Tàu Hủ, đồng thời xuất hiện thêm lún sụt trên đường và vỉa hè với chiều dài khoảng 12m, vị trí sâu nhất gần 1m so với mặt bằng hiện hữu.

Nguồn tin trên báo Lao Động cho hay, mới đây, Sở Xây dựng TP. HCM đã có văn bản gửi UBND TP. HCM kiến nghị chấp thuận thực hiện công trình khẩn cấp khắc phục sạt lở, sụt lún bờ kè kênh Tàu Hủ, hư hỏng mặt đường Ba Đình, từ nguồn kinh phí thường xuyên - duy tu giao thông.

Theo dự kiến, nguồn kinh phí thực hiện khoảng 100 tỷ đồng, thời gian hoàn thành vào tháng 8/2026.

Liên quan đến vấn đề này, báo Tuổi Trẻ cung cấp thêm thông tin cho biết sau nhiều tháng điều tra và khảo sát, Sở Xây dựng TP. HCM đã xác minh được các nguyên nhân gây nên tình trạng này.

Theo kết luận, hiện tượng cát và vật liệu xâm nhập vào lòng cống tại vị trí cống D1800 dưới chân kè và cống D500 phía dưới hồ đã gây ra tình trạng rỗng nền, dẫn tới sạt lở và sụt lún lan rộng lên mặt đường Ba Đình. Đây được xem là tác nhân kích hoạt sự cố, làm mất ổn định kết cấu nền đất khu vực.

Tuy nhiên, Sở Xây dựng cho rằng nguyên nhân không chỉ dừng ở yếu tố kỹ thuật của hệ thống cống mà cần được nhìn nhận trong tổng thể điều kiện tự nhiên của khu vực.

Theo hồ sơ khảo sát thuộc dự án cải thiện môi trường nước lưu vực Tàu Hủ - Bến Nghé - Đôi - Tẻ (giai đoạn 2), nền đất tại đây chủ yếu là bụi sét, có đặc tính yếu và dễ biến dạng. Đáng chú ý, khu vực này từng ghi nhận hiện tượng sụt lún trong quá trình thi công vào các năm 2018-2019.

Điều này cho thấy nền địa chất vốn đã tiềm ẩn rủi ro, dễ bị tổn thương khi có thêm tác động từ bên ngoài. Một yếu tố đáng chú ý khác là tác động từ rung chấn và chuyển dịch địa tầng.

Trận động đất có cường độ trên 7 độ xảy ra tại Myanmar trước đó đã gây rung lắc lan tới khu vực TP. HCM, đặc biệt tại khu vực quận 8 cũ. Thực tế, đã có hơn 300 căn hộ ghi nhận tình trạng nứt tường, bong nền.

Dù tâm chấn ở xa, nhưng rung động lan truyền vẫn có thể làm suy yếu liên kết trong nền đất yếu, đặc biệt tại những khu vực đã từng xảy ra sự cố. Điều này cho thấy nền đất khu vực kênh Tàu Hủ có độ nhạy cao với các tác động rung động.

Ngoài ra, vị trí xảy ra sự cố nằm dưới đáy kênh Tàu Hủ, nơi chịu ảnh hưởng đồng thời của nhiều yếu tố địa chất - thủy văn như dòng chảy, áp lực nước và mực nước ngầm.

Sự tương tác phức tạp giữa các yếu tố này có thể làm gia tăng nguy cơ xói ngầm, rỗng nền và mất ổn định công trình nếu không được kiểm soát chặt chẽ.

Trước tính chất phức tạp của sự cố, Sở Xây dựng TP. HCM kiến nghị UBND TP chấp thuận tiếp tục triển khai công trình theo diện khẩn cấp nhằm xử lý triệt để tình trạng sạt lở, sụt lún.

Việc khắc phục sẽ được thực hiện theo lộ trình kỹ thuật phù hợp, trong đó yêu cầu sử dụng các thiết bị khảo sát hiện đại để đánh giá toàn diện hiện trạng nền đất và hệ thống hạ tầng.

Động thái này không chỉ nhằm xử lý sự cố hiện hữu mà còn để phòng ngừa các tình huống tương tự có thể xảy ra trong tương lai, đặc biệt tại các khu vực có nền địa chất yếu và hạ tầng ngầm phức tạp như kênh Tàu Hủ.

Các nghiên cứu và số liệu quan trắc cho thấy, TP. HCM đang đối mặt với tình trạng sụt lún nền đất kéo dài và ngày càng nghiêm trọng. Tính từ năm 1990 đến nay, độ lún tích lũy của thành phố được ước tính xấp xỉ 1 mét, đưa TP. HCM trở thành đô thị ven biển lún nhanh thứ 2 thế giới, chỉ sau Thiên Tân (Trung Quốc).

Theo Liên đoàn Quy hoạch và điều tra tài nguyên nước miền Nam, trong giai đoạn 2005-2017, nền đất TP. HCM lún trung bình gần 2cm mỗi năm, tương đương hơn 23cm sau 12 năm. Đáng chú ý, nhiều khu vực ghi nhận mức lún vượt 10cm chỉ trong vòng 10 năm, với tổng diện tích vùng hạ thấp địa chất lên tới 239km2. Kết quả quan trắc giai đoạn 2005-2015 cũng cho thấy các điểm lún mạnh tập trung chủ yếu tại huyện Bình Chánh, huyện Nhà Bè và các quận Bình Tân, Thủ Đức, quận 7, quận 8, quận 2 và quận 12 (cũ).