Sở hữu đường bờ biển dài khoảng 490km - dài nhất cả nước cùng hệ thống vịnh kín gió, nước sâu như Vân Phong, Nha Trang và Cam Ranh, Khánh Hòa từ lâu được đánh giá có điều kiện tự nhiên vượt trội để phát triển cảng biển quy mô lớn.
Tuy vậy, tiềm năng ấy chưa được khai thác tương xứng, đặc biệt tại Khu kinh tế Vân Phong. Trước yêu cầu phát triển mới, tỉnh đang chủ động rà soát quy hoạch và kiến nghị điều chỉnh các nội dung liên quan đến hạ tầng cảng biển, công nghiệp hàng hải và logistics.
Theo các quy hoạch đã được phê duyệt, Khánh Hòa thuộc nhóm cảng biển số 3 với 5 khu bến, ưu tiên phát triển cảng biển loại I và cảng biển đặc biệt. Đây là nền tảng quan trọng để địa phương hiện thực hóa mục tiêu phát triển kinh tế biển theo Nghị quyết số 09 của Bộ Chính trị, hướng tới năm 2030 và tầm nhìn 2045.
Nam Vân Phong: Hình thành khu công nghiệp hàng hải quy mô lớn
Trong cấu trúc phát triển mới, Nam Vân Phong được xem là khu vực có thể tạo đột phá nếu được bổ sung chức năng và không gian phù hợp.
Lãnh đạo Cảng vụ Hàng hải Nha Trang cho biết KKT Vân Phong đang được định hướng thành trung tâm kinh tế biển đa lĩnh vực, bao gồm công nghiệp, logistics, du lịch và đô thị.
Đến năm 2030, khu vực này phấn đấu trở thành động lực tăng trưởng của Nam Trung Bộ, thu hút các dự án quy mô lớn và công nghệ cao, dựa trên lợi thế cảng nước sâu.
Qua rà soát quy hoạch, Ban Quản lý KKT và các khu công nghiệp tỉnh xác định khu vực thôn Ninh Tịnh, xã Ninh Phước (nay là phường Đông Ninh Hòa) có thể phát triển Khu công nghiệp hàng hải và tàu thủy Nam Vân Phong với diện tích khoảng 1.954ha.

Một góc Khu Kinh tế Vân Phong. Ảnh: Báo Nhân Dân
Trường hợp lấn biển thêm 456ha, tổng quy mô sẽ đạt 2.410ha. Toàn bộ diện tích này đã được xác định là đất công nghiệp, phù hợp với mục tiêu xây dựng trung tâm công nghiệp hàng hải chuyên sâu.
Vị trí này có ưu thế lớn về kết nối khi liên thông với Cảng hàng không quốc tế Cam Ranh hiện hữu và Cảng hàng không quốc tế Vân Phong trong tương lai.
Hệ thống giao thông đường bộ gồm Quốc lộ 26B, Quốc lộ 1, tuyến ven biển Vạn Ninh - Ninh Hòa và cao tốc Bắc - Nam đi qua địa bàn tỉnh. Đáng chú ý, tuyến cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột đang thi công và dự kiến khai thác đầu năm 2027, giúp mở rộng hành lang vận tải từ Tây Nguyên ra biển.
Theo tìm hiểu, Khu kinh tế Vân Phong (Khánh Hòa) có quy mô tổng diện tích khoảng 150.000ha, bao gồm cả phần đất liền và mặt nước. Đây được xem là trung tâm kinh tế trọng điểm vùng Nam Trung Bộ, tập trung phát triển công nghiệp, dịch vụ, du lịch và cảng biển, được chia thành nhiều phân khu chức năng lớn như Đầm Môn (hơn 1.440ha) và Tu Bông (2.579ha).
Bổ sung chức năng container cho Nam Vân Phong
Cùng với sự hình thành và mở rộng của các khu công nghiệp như Ninh Thủy, Dốc Đá Trắng, Ninh Diêm 1, Ninh Xuân 1, Ninh Xuân 2, nhu cầu xuất nhập khẩu bằng container tại khu bến Nam Vân Phong được dự báo sẽ tăng mạnh. Tuy nhiên, theo các quy hoạch cảng biển quốc gia giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn 2050, khu bến này chưa được xác định chức năng tiếp nhận hàng container.
Trước thực tế đó, Sở Xây dựng đề xuất nghiên cứu bổ sung chức năng bốc xếp và vận chuyển container tại Khu bến Nam Vân Phong, bao gồm Cảng quốc tế Nam Vân Phong, nhằm phù hợp với xu hướng phát triển vận tải biển và nhu cầu logistics trong tương lai. Đồng thời, địa phương cũng kiến nghị xem xét mở rộng vùng đất và vùng nước cho các bến cảng trong khu vực để đáp ứng yêu cầu phát triển của tỉnh và của vùng.

Khánh Hòa là tỉnh có đường bờ biển dài nhất cả nước. Ảnh: Internet
Song song với Nam Vân Phong, khu bến Bắc Vân Phong cũng được định hướng phục vụ phát triển kinh tế - xã hội liên vùng và có tiềm năng trở thành cảng trung chuyển quốc tế.
Quy hoạch dự kiến bao gồm bến container tổng hợp, bến hàng rời và bến cảng khách quốc tế. Khu vực này đang hình thành các dự án đô thị và du lịch như Tu Bông, Đầm Môn, Cổ Mã, đồng thời được xác định là vị trí thu hút đầu tư khu phi thuế quan, trung tâm thương mại, tài chính và cảng biển trong Đề án Trung tâm thương mại tự do Khánh Hòa đã trình Thủ tướng Chính phủ.
Yêu cầu quy hoạch đột phá, phát triển hài hòa
Làm việc với UBND tỉnh, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Xuân Sang đánh giá cao sự chủ động của Khánh Hòa trong phát triển hạ tầng hàng hải và giao thông thủy nội địa. Ông yêu cầu việc quy hoạch KKT Vân Phong phải được nghiên cứu tổng thể, có tính đột phá và đồng bộ với quy hoạch quốc gia, quy hoạch vùng và địa phương.
Theo định hướng, Bắc Vân Phong và Nam Vân Phong cần phát triển cân đối, trong đó Nam Vân Phong phải trở thành cực tăng trưởng quan trọng, tạo thế bổ trợ và cân bằng cho khu vực phía Bắc. Thứ trưởng Bộ Xây dựng thống nhất với đề xuất cập nhật quy hoạch phát triển công nghiệp đóng tàu tập trung và bổ sung chức năng bốc xếp container tại một số bến ở Nam Vân Phong, nhằm đón đầu xu hướng gia tăng của vận tải container.
Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu tái cấu trúc và cạnh tranh logistics ngày càng gay gắt, việc hoàn thiện quy hoạch và mở rộng chức năng cảng biển tại Vân Phong không chỉ là câu chuyện của một địa phương.
Nếu các đề xuất được triển khai đồng bộ và đúng tiến độ, KKT Vân Phong có thể từng bước khẳng định vị thế trong mạng lưới logistics quốc tế, trở thành điểm trung chuyển chiến lược của khu vực Nam Trung Bộ và xa hơn.
Đến năm 2030, mục tiêu tỉnh Khánh Hòa sẽ trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, trong đó TP. Cam Ranh cũ từng được xác định sẽ là đô thị du lịch - logistic, huyện Cam Lâm cũ sẽ trở thành đô thị sân bay hiện đại, phát triển đột phá vùng kinh tế - xã hội trọng điểm tại khu vực vịnh Cam Ranh.
Với mục tiêu này, vịnh Cam Ranh sẽ được đầu tư hoàn thiện hạ tầng, nhiều "ông lớn" BĐS cũng tìm đến nơi đây để "đón đầu" lợi thế bằng những sản phẩm mang nhiều đột phá, hứa hẹn một bức tranh đa sắc cho BĐS tại Khánh Hòa trong tương lai.