Triển khai tuyến metro kết nối TP.HCM - sân bay Long Thành theo điều kiện khẩn cấp

Đây là một trong những nội dung trong Thông báo kết luận của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Trưởng Ban chỉ đạo tại phiên họp thứ 7 Ban Chỉ đạo các công trình trọng điểm, dự án quan trọng quốc gia lĩnh vực đường sắt.

 Metro nối Bến Thành với sân bay Long Thành có tổng vốn đầu tư hơn 60.000 tỉ đồng 

Theo đề xuất của tỉnh Đồng Nai, dự án đầu tư xây dựng kéo dài tuyến metro Bến Thành - Suối Tiên đến Trung tâm hành chính tỉnh và cảng hàng không quốc tế Long Thành có hướng tuyến cơ bản bám theo quy hoạch.

Theo đó, tuyến bắt đầu từ ga S0 tại Tân Vạn, tuyến đi theo hướng tuyến quy hoạch, vượt sông Đồng Nai và đi dọc quốc lộ 1, kết nối vào nhà ga SC của trung tâm hành chính mới. Sau đó, tuyến theo hành lang quy hoạch tuyến đường sắt Biên Hòa - Long Thành, dọc theo ĐT 771, cắt qua cao tốc TPHCM - Long Thành, kết nối vào nhà ga SA và sau đó theo hành lang quy hoạch dành cho các tuyến đường sắt đi vào sân bay Long Thành.

Dự án có chiều dài khoảng 41,4km, được chia thành 3 đoạn chính.

Đoạn 1 từ ga S0 đến ga trung tâm hành chính (SC), chiều dài khoảng 6,1 km (trong đó đoạn tuyến qua địa bàn TPHCM là khoảng 1,1 km).

Đoạn 2 từ ga trung tâm hành chính (SC) đến ga SA (đến tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành), chiều dài khoảng 28,2 km.

Đoạn 3 dài khoảng 7,1 km (tuyến mới và đi song song với tuyến metro Thủ Thiêm - Long Thành, đường sắt tốc độ cao Bắc Nam).

Sơ bộ tổng mức đầu tư khoảng 60.261,8 tỉ đồng. Trong đó, phần vốn theo hình thức PPP, loại hợp đồng BT (xây dựng - chuyển giao) dự kiến khoảng 55.938 tỉ đồng.

Chi phí bồi thường, hỗ trợ tái định cư dự kiến khoảng 4.323,2 tỉ đồng (dự kiến chi phí thực hiện tại tỉnh Đồng Nai là khoảng 3.408 tỉ đồng và tại TPHCM khoảng 915 tỉ đồng).

Tốc độ thiết kế tối đa của tuyến là 120km/h (90km/h trong hầm), tốc độ vận hành tối đa là 110km/h (80km/h trong hầm). Thời gian thực hiện dự án dự kiến từ năm 2026-2029.

Liên quan đến tuyến metro này, ngày 6/2, HĐND TP.HCM khóa X đã thông qua nghị quyết thống nhất UBND tỉnh Đồng Nai làm cơ quan có thẩm quyền thực hiện dự án kéo dài tuyến metro Bến Thành-Suối Tiên đến Trung tâm hành chính tỉnh và Cảng hàng không quốc tế Long Thành theo phương thức đối tác công tư.

Tăng cường kết nối giao thông giữa TP.HCM và sân bay Long Thành

Theo kế hoạch, giai đoạn 1 của Cảng hàng không quốc tế Long Thành dự kiến hoàn thành và đi vào khai thác trong nửa đầu năm 2026. Khi sân bay này hoạt động, nhu cầu đi lại giữa TP.HCM và Đồng Nai được dự báo sẽ tăng mạnh, đòi hỏi hệ thống giao thông kết nối phải được chuẩn bị sớm.

Trước đó, UBND TP.HCM cũng đã trình HĐND TP.HCM chủ trương dự án đầu tư xây dựng kéo dài tuyến metro Bến Thành-Suối Tiên đến Trung tâm hành chính tỉnh Đồng Nai và Cảng hàng không quốc tế Long Thành. Theo UBND TP.HCM, hiện hệ thống giao thông kết nối giữa thành phố Hồ Chí Minh và tỉnh Đồng Nai chủ yếu dựa vào vận tải đường bộ, bên cạnh đường sắt và đường thủy.

Trước áp lực gia tăng nhanh của phương tiện, nhiều tuyến giao thông kết nối chính đã rơi vào tình trạng quá tải, thường xuyên xảy ra ùn tắc, nhất là trên Quốc lộ 1, Quốc lộ 51 và các trục giao thông hướng tâm ra vào thành phố.

Thời gian qua, các dự án giao thông liên vùng như đường vành đai, cao tốc và các công trình kết nối đã được quan tâm đầu tư, song năng lực thông hành của hệ thống hiện hữu vẫn chưa đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế-xã hội và nhu cầu đi lại thực tế. Áp lực này càng gia tăng trong bối cảnh Cảng hàng không quốc tế Long Thành dự kiến đưa vào khai thác thương mại từ giữa năm 2026.

Do đó, việc sớm nghiên cứu, triển khai các dự án giao thông kết nối bổ sung như đường sắt đô thị, đường sắt tốc độ cao và các công trình cầu liên vùng là cần thiết nhằm đa dạng hóa phương thức vận tải, giảm áp lực cho đường bộ và nâng cao hiệu quả kết nối giữa tỉnh Đồng Nai và thành phố Hồ Chí Minh.

Tại Đồng Nai, cuối tháng 1/2026, UBND tỉnh cũng đã thành lập Tổ công tác thực hiện Dự án Kéo dài tuyến metro Bến Thành - Suối Tiên đến Trung tâm hành chính tỉnh và Sân bay Long Thành để triển khai thực hiện dự án theo đúng quy định của pháp luật. Đồng thời, tỉnh nghiên cứu, soạn thảo cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt để phát triển hệ thống mạng lưới đường sắt đô thị tỉnh Đồng Nai.

Tại kỳ họp thứ 8 HĐND tỉnh Đồng Nai khóa X vào cuối năm 2025, nghị quyết đã được thông qua giao UBND tỉnh làm cơ quan có thẩm quyền thực hiện dự án.

Đặc biệt, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết 260/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số nội dung của Nghị quyết 98/2023/QH15, cho phép TP.HCM tiếp tục áp dụng các cơ chế đặc thù trong phát triển hệ thống đường sắt đô thị. Trên cơ sở này, HĐND TP.HCM cũng đã bổ sung dự án kéo dài tuyến metro Bến Thành – Suối Tiên đến Trung tâm hành chính tỉnh Đồng Nai và sân bay Long Thành vào danh mục các dự án đường sắt đô thị của thành phố.

Theo đánh giá của các cơ quan liên quan, việc đưa dự án vào danh mục được áp dụng cơ chế đặc thù sẽ tạo điều kiện thuận lợi trong việc huy động nguồn lực xã hội, khai thác quỹ đất dọc tuyến và rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư cho dự án trong thời gian tới./.