Thích
Sau khi Đồng Nai chính thức trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, nhiều địa phương khác cũng đang tăng tốc hoàn thiện các tiêu chí để gia nhập nhóm đô thị cấp cao nhất cả nước trước năm 2030.
Theo định hướng phát triển, Quảng Ninh, Bắc Ninh, Ninh Bình và Khánh Hòa hiện đang là 4 địa phương nổi bật đang được quy hoạch theo mô hình thành phố trực thuộc Trung ương, với những mục tiêu tăng trưởng và cấu trúc đô thị quy mô lớn.
Quảng Ninh sở hữu GRDP bình quân đầu người cao nhất
Quảng Ninh được xem là địa phương có nền tảng phát triển toàn diện nhất trong nhóm các tỉnh đang hướng tới mô hình thành phố trực thuộc Trung ương.
Năm 2025, GRDP của Quảng Ninh đạt khoảng 368.445 tỷ đồng, tương đương 15,2 tỷ USD. Dù quy mô kinh tế thấp hơn Bắc Ninh, nhưng GRDP bình quân đầu người của địa phương này lên tới 10.402 USD/người - cao nhất trong nhóm 4 tỉnh.
Tỉnh Quảng Ninh là địa phương sở hữu nền tảng phát triển toàn diện nhất trong nhóm các địa phương định hướng "cất cánh" lên thành phố.
Quảng Ninh hiện có diện tích khoảng 6.200km2, dân số khoảng 1,5 triệu người, sở hữu 250km đường bờ biển, 15 cảng biển, 1 cảng cạn và sân bay Vân Đồn.
Cơ cấu kinh tế của Quảng Ninh khá cân bằng, với dịch vụ và thuế sản phẩm chiếm khoảng 49,19%, công nghiệp - xây dựng chiếm 46,18%.
Địa phương này đặt mục tiêu đến năm 2030 đạt GRDP bình quân đầu người khoảng 20.000 USD, tốc độ tăng trưởng GRDP khoảng 12%/năm và tỷ lệ đô thị hóa đạt 75%. Quảng Ninh cũng hướng tới mục tiêu không còn hộ nghèo trước năm 2030.
Tỉnh này hiện cũng đang sở hữu hệ thống hạ tầng đồng bộ bậc nhất cả nước, với mạng lưới cao tốc liên vùng, sân bay quốc tế Vân Đồn và hệ thống cảng biển hiện đại. Cùng với đó là nền kinh tế đa trụ cột gồm công nghiệp, du lịch và dịch vụ.
Điểm nổi bật của Quảng Ninh không chỉ nằm ở quy mô, mà ở mô hình phát triển: Đô thị xanh, thông minh, tích hợp biển - đảo - biên giới - di sản. Đây là hướng đi khác biệt, giúp địa phương không chỉ "đủ điều kiện", mà còn có khả năng trở thành một cực tăng trưởng độc lập ở khu vực Đông Bắc.
Bắc Ninh dẫn đầu về quy mô kinh tế
Trong nhóm 4 địa phương, Bắc Ninh hiện là địa phương có quy mô GRDP lớn nhất.
Theo số liệu năm 2025, GRDP của Bắc Ninh đạt khoảng 522.618 tỷ đồng, tương đương 20,8 tỷ USD. Tốc độ tăng trưởng GRDP đạt 10,27%, thu ngân sách khoảng 72.500 tỷ đồng và vốn FDI đạt 5,5 tỷ USD.
Bắc Ninh hiện đang là địa phương GRDP lớn nhất trong số 4 địa phương được định hướng lên TP trực thuộc Trung ương.
Địa phương này hiện có diện tích khoảng 4.713km2, dân số khoảng 4 triệu người, với 66 xã và 33 phường. Bắc Ninh cũng đang sở hữu lợi thế lớn về công nghiệp khi cơ cấu kinh tế có tới 71,13% đến từ công nghiệp và xây dựng.
GRDP bình quân đầu người hiện đạt khoảng 5.852 USD/người. Đến năm 2030, Bắc Ninh đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP bình quân 11-12% mỗi năm, đô thị hóa đạt 65% và lao động qua đào tạo đạt 90%.
Đáng chú ý, địa phương này đang hình thành thêm động lực hạ tầng mới với sân bay Gia Bình - dự án được định hướng trở thành cảng hàng không quốc tế quy mô lớn trong tương lai.
Lợi thế cốt lõi của địa phương này nằm ở nền tảng công nghiệp mạnh mẽ. Dù diện tích không lớn, Bắc Ninh lại là một trong những trung tâm sản xuất điện tử hàng đầu khu vực, với sự hiện diện của nhiều tập đoàn đa quốc gia. GRDP bình quân đầu người luôn thuộc nhóm dẫn đầu cả nước, tạo dư địa tài chính vững chắc cho phát triển đô thị.
Ninh Bình nổi bật với tốc độ đô thị hóa
Ninh Bình đang nổi lên như một cực tăng trưởng mới ở phía Nam Đồng bằng sông Hồng nhờ lợi thế du lịch, công nghiệp và vị trí kết nối liên vùng.
Theo dữ liệu năm 2025, GRDP của Ninh Bình đạt khoảng 342.800 tỷ đồng, tương đương 13,65 tỷ USD. Tốc độ tăng trưởng GRDP đạt 10,65%, thu ngân sách khoảng 77.141 tỷ đồng.
Địa phương có diện tích khoảng 3.942km2, dân số khoảng 4,4 triệu người, cùng hệ thống hạ tầng gồm 90km đường bờ biển, 1 cảng biển và 1 cảng cạn.
Tỉnh Ninh Bình mới sau khi sáp nhập hiện đang được xem là cực tăng trưởng mới khu vực phía Nam Đồng bằng sông Hồng.
GRDP bình quân đầu người đạt khoảng 89,2 triệu đồng/người, tương đương khoảng 3.550 USD.
Cơ cấu kinh tế của Ninh Bình hiện khá đa dạng, trong đó công nghiệp - xây dựng chiếm khoảng 47,05%, dịch vụ chiếm khoảng 34,39%. Đến năm 2030, Ninh Bình đặt mục tiêu tỷ lệ đô thị hóa đạt hơn 60%, GRDP tăng trưởng khoảng 11% mỗi năm và tỷ lệ hộ nghèo giảm xuống dưới 1%.
Ninh Bình đang theo đuổi một con đường riêng khi định vị là "đô thị di sản thiên niên kỷ". Chiến lược của Ninh Bình không chỉ dừng ở tăng trưởng kinh tế, mà còn tập trung nâng cao chất lượng đô thị, phát triển hạ tầng kết nối vùng và hướng tới mô hình đô thị thông minh. Sự kết hợp giữa di sản, du lịch và phát triển hiện đại tạo nên một hướng đi đặc thù trong hệ thống đô thị quốc gia.
Khánh Hòa hướng tới trung tâm kinh tế biển và du lịch quốc tế
Trong khi đó, Khánh Hòa được định vị trở thành trung tâm kinh tế biển, logistics và du lịch quốc tế của khu vực Nam Trung Bộ.
Địa phương này hiện có diện tích khoảng 8.555km2, lớn nhất trong nhóm 4 tỉnh được định hướng lên thành phố trực thuộc Trung ương. Dân số khoảng 2,24 triệu người.
Khánh Hòa hiện là địa phương có diện tích lớn nhất trong số 4 địa phương được định hướng trở thành thành phố trước năm 2030.
Năm 2025, GRDP của Khánh Hòa đạt khoảng 209.341 tỷ đồng, tương đương 8,34 tỷ USD. Tốc độ tăng trưởng đạt 7,11%, thấp hơn các địa phương còn lại trong nhóm.
Khánh Hòa hiện sở hữu khoảng 500km đường bờ biển, 21 cảng biển và sân bay Cam Ranh - một trong những cảng hàng không quốc tế quan trọng nhất miền Trung.
Cơ cấu kinh tế của tỉnh nghiêng mạnh về dịch vụ với tỷ trọng khoảng 40,07%, trong khi công nghiệp - xây dựng chiếm khoảng 38,99%. Đến năm 2030, Khánh Hòa đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP khoảng 11-12% mỗi năm, tỷ lệ đô thị hóa đạt 70% và GRDP bình quân đầu người đạt khoảng 212 triệu đồng.
Điểm khác biệt của Khánh Hòa nằm ở cấu trúc phát triển đa trụ cột khi vừa là trung tâm du lịch quốc tế với Nha Trang, vừa sở hữu hệ sinh thái công nghiệp - logistics - cảng biển tại Vân Phong. Đây là một trong những khu kinh tế ven biển có vai trò chiến lược trong mạng lưới trung chuyển khu vực.
Cuộc đua hình thành các cực tăng trưởng mới
Theo định hướng phát triển đô thị quốc gia, việc hình thành thêm các thành phố trực thuộc Trung ương không chỉ nhằm mở rộng không gian đô thị mà còn tạo ra các cực tăng trưởng mới cho từng vùng kinh tế.
Việt Nam đang hình thành thế trận đa cực với hàng loạt địa phương được định hướng trở thành cực phát triển mới trong tương lai. Ảnh minh họa
Nếu Bắc Ninh nổi bật nhờ công nghiệp và dòng vốn FDI, Quảng Ninh có lợi thế về dịch vụ, cảng biển và thu nhập đầu người, thì Khánh Hòa sở hữu tiềm năng kinh tế biển và du lịch quốc tế. Trong khi đó, Ninh Bình đang tận dụng lợi thế vị trí cửa ngõ phía Nam Đồng bằng sông Hồng để thúc đẩy đô thị hóa và công nghiệp.
Việc các địa phương này đồng loạt hướng tới mô hình thành phố trực thuộc Trung ương cho thấy xu hướng tái cấu trúc không gian phát triển quốc gia đang diễn ra ngày càng rõ nét, với trọng tâm là hình thành các trung tâm kinh tế - đô thị mới ngoài hai đầu tàu truyền thống là Hà Nội và TP. HCM.
