Thích
Điều kiện tách, hợp thửa đất theo Luật Đất đai 2024
Luật Đất đai 2024 (Luật số 31/2024/QH15) quy định khá rõ các nguyên tắc và điều kiện khi thực hiện tách thửa hoặc hợp thửa đất. Theo khoản 1 Điều 220 của luật này, việc tách hoặc hợp thửa chỉ được thực hiện khi thửa đất đáp ứng đầy đủ các điều kiện pháp lý cơ bản.
Trước hết, thửa đất phải đã được cấp một trong các loại giấy chứng nhận hợp pháp như giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở; giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất; hoặc giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất.
Bên cạnh đó, thửa đất phải còn trong thời hạn sử dụng và không thuộc các trường hợp có tranh chấp, bị kê biên để bảo đảm thi hành án hoặc bị áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền.
Điều kiện tách, hợp thửa đất sẽ có nhiều thay đổi. Ảnh minh họa
Đối với trường hợp có tranh chấp nhưng xác định được phạm vi diện tích hoặc ranh giới phần đất đang tranh chấp, phần diện tích còn lại không tranh chấp vẫn có thể được xem xét tách hoặc hợp thửa theo quy định.
Ngoài các điều kiện pháp lý trên, Luật Đất đai 2024 cũng yêu cầu việc tách hoặc hợp thửa đất phải bảo đảm có lối đi và kết nối với hệ thống giao thông công cộng hiện có. Đồng thời, thửa đất sau khi tách phải đáp ứng các điều kiện hạ tầng thiết yếu như cấp nước, thoát nước và các nhu cầu sinh hoạt cơ bản khác.
Luật cũng quy định nếu người sử dụng đất dành một phần diện tích của thửa đất ở, hoặc thửa đất có đất ở và đất khác trong cùng thửa, để làm lối đi thì khi thực hiện tách hoặc hợp thửa không phải chuyển mục đích sử dụng đất đối với phần diện tích này.
Quy định mới mở rộng điều kiện tách thửa
Những quy định trên tiếp tục được điều chỉnh và mở rộng thông qua khoản 3 Điều 11 của Nghị quyết số 254/2025/QH15.
Theo nghị quyết này, điều kiện về lối đi khi tách hoặc hợp thửa đất không chỉ giới hạn ở việc thửa đất phải có đường kết nối trực tiếp với giao thông công cộng. Pháp luật đã bổ sung thêm trường hợp thửa đất vẫn có thể được tách nếu được người sử dụng đất liền kề đồng ý cho đi qua để kết nối với đường giao thông công cộng.
Quy định này được đánh giá là một bước điều chỉnh đáng chú ý, bởi trong thực tế nhiều thửa đất nằm phía trong khu dân cư, không có mặt tiền đường giao thông nhưng vẫn có lối đi qua đất của hộ liền kề.
Ngoài ra, Nghị quyết 254 cũng khẳng định rằng khi người sử dụng đất dành một phần diện tích đất ở hoặc thửa đất có đất ở để làm lối đi chung thì không bắt buộc phải chuyển mục đích sử dụng đất đối với phần diện tích này khi thực hiện tách hoặc hợp thửa.
Một số điểm mới liên quan đến thủ tục đất đai
Bên cạnh việc mở rộng điều kiện tách thửa, nghị quyết cũng bổ sung một số quy định linh hoạt hơn trong quản lý đất đai.
Theo đó, trường hợp chuyển mục đích sử dụng một phần thửa đất không bắt buộc phải thực hiện thủ tục tách thửa.
Đối với việc hợp thửa đất, pháp luật cũng cho phép hợp các thửa đất có mục đích sử dụng khác nhau, khác hình thức trả tiền sử dụng đất hoặc tiền thuê đất, cũng như khác thời hạn sử dụng đất.
Ngoài ra, đối với các trường hợp phân chia quyền sử dụng đất theo bản án hoặc quyết định của tòa án nhưng không đáp ứng điều kiện diện tích hoặc kích thước tách thửa theo quy định tại Điều 220 của Luật Đất đai, việc tách thửa sẽ không được thực hiện. Tuy nhiên, ngoại lệ được áp dụng nếu bản án hoặc quyết định của tòa án đã có hiệu lực thi hành trước ngày 1/8/2024.
Đối với những hồ sơ tách thửa hoặc hợp thửa đất đã được nộp đầy đủ trước khi Nghị quyết 254/2025/QH15 có hiệu lực nhưng chưa được giải quyết, cơ quan có thẩm quyền sẽ thực hiện theo quy định mới của nghị quyết này.
Việc bổ sung cơ chế cho phép tách thửa đất trong trường hợp có sự đồng ý của người sử dụng đất liền kề được xem là điểm thay đổi quan trọng của quy định mới.
Theo đó, thay vì chỉ cho phép tách thửa đối với những khu đất có đường giao thông công cộng tiếp cận trực tiếp, pháp luật đã mở rộng thêm phương án kết nối thông qua lối đi qua đất liền kề.
Sự điều chỉnh này được đánh giá sẽ tạo thêm điều kiện thuận lợi cho người sử dụng đất trong quá trình thực hiện các thủ tục liên quan đến tách thửa, đồng thời giúp giải quyết linh hoạt hơn các trường hợp phát sinh trong thực tế quản lý đất đai.
