Một trường hợp người dân nhận chuyển nhượng đất bằng giấy viết tay từ năm 2013, có đầy đủ chữ ký các bên, hiện đang đặt ra nhiều băn khoăn về khả năng được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) lần đầu. Theo phản ánh, đến năm 2020, người này đã xây dựng nhà ở trên thửa đất và được cơ quan chức năng đo đạc, xác nhận hiện trạng là đất ở tại đô thị.
Từ thực tế này, công dân đặt câu hỏi liệu hồ sơ như trên có đủ điều kiện để được cấp sổ đỏ hay không, đồng thời đề nghị hướng dẫn cụ thể về trình tự, thủ tục đối với trường hợp chuyển nhượng đất bằng giấy tay.

Mua đất giấy viết tay từ năm 2013 có làm được sổ đỏ? Ảnh minh họa
Liên quan đến nội dung này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết đây là trường hợp cụ thể, việc xem xét giải quyết cần dựa trên hồ sơ lưu trữ, nguồn gốc sử dụng đất cũng như các quy định do địa phương ban hành theo thẩm quyền. Do không có đầy đủ thông tin chi tiết, Bộ không thể đưa ra kết luận cụ thể, song đã nêu một số nguyên tắc pháp lý làm căn cứ tham khảo.
Theo quy định của Luật Đất đai, việc cấp sổ đỏ lần đầu cho hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất được quy định tại các Điều 137, 138, 139 và 140. Trong đó, Điều 137 áp dụng đối với trường hợp có giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất; Điều 138 quy định việc cấp sổ đỏ với trường hợp không có giấy tờ nhưng đất đang sử dụng ổn định, không vi phạm pháp luật và không thuộc diện giao đất trái thẩm quyền.
Bên cạnh đó, Điều 139 đề cập đến việc xử lý các trường hợp có vi phạm pháp luật đất đai phát sinh trước ngày 1/7/2014, còn Điều 140 điều chỉnh các trường hợp đất được giao không đúng thẩm quyền nhưng đang được sử dụng ổn định.
Đáng chú ý, theo Điều 15 Nghị định số 49/2026, thẩm quyền quy định trình tự, thủ tục hành chính về đất đai đã được phân cấp cho UBND cấp tỉnh. Điều này đồng nghĩa với việc hồ sơ cần nộp, quy trình thực hiện, cũng như các bước đăng ký biến động đất đai sẽ do từng địa phương ban hành cụ thể.
Theo lộ trình, chậm nhất đến ngày 1/7/2026, UBND cấp tỉnh phải hoàn thiện và công bố quy trình thủ tục hành chính về đất đai theo hướng đơn giản hóa, cắt giảm thời gian xử lý. Các quy định này phải xác định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, thời hạn giải quyết hồ sơ, thành phần giấy tờ cần nộp, cũng như các biểu mẫu và căn cứ xác định nghĩa vụ tài chính liên quan.
Trong giai đoạn chuyển tiếp, khi địa phương chưa ban hành quy định mới, UBND cấp tỉnh có thể quyết định áp dụng quy trình theo quy định cũ hoặc xây dựng quy trình riêng phù hợp với từng trường hợp cụ thể.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường khuyến nghị người dân nên liên hệ trực tiếp với cơ quan quản lý đất đai tại địa phương để được hướng dẫn chi tiết, đảm bảo thực hiện đúng quy định pháp luật và tránh phát sinh vướng mắc trong quá trình làm thủ tục cấp sổ đỏ.