Từ nay, đáp ứng điều kiện này, đất có lối đi chung với người khác sẽ được cấp sổ đỏ

Trong một số trường hợp, thửa đất của gia đình có lối đi chung với một cơ quan, lối đi này sử dụng ổn định từ năm 1995, không có tranh chấp, không nằm trong quy hoạch thì sẽ được xem xét cấp sổ đỏ.

Cụ thể, việc xem xét cấp Giấy chứng nhận phải căn cứ vào hồ sơ lưu trữ, nguồn gốc sử dụng đất và các quy định do địa phương ban hành để thi hành Luật Đất đai.

Việc thửa đất này có được cấp sổ đỏ hay không sẽ cần đối chiếu điều kiện thực tế của từng thửa đất.

Một số nguyên tắc pháp lý mà người dân có thể tham khảo để biết thửa đất của mình có được xem xét cấp sổ đỏ hay không như sau:

Quyền về lối đi qua được pháp luật công nhận

Theo Điều 29 Luật Đất đai, quyền đối với thửa đất liền kề bao gồm quyền về lối đi; cấp nước, thoát nước; lắp đặt đường dây điện, thông tin liên lạc và các nhu cầu cần thiết khác theo quy định pháp luật.

Việc xác lập, thay đổi hoặc chấm dứt quyền đối với thửa đất liền kề phải tuân theo pháp luật dân sự và thực hiện đăng ký theo quy định của Luật Đất đai, trong đó có quyền về lối đi.

Song song đó, Điều 254 Bộ luật Dân sự quy định rõ: nếu một bất động sản bị vây bọc bởi các bất động sản khác mà không có hoặc không đủ lối đi ra đường công cộng, chủ sở hữu có quyền yêu cầu mở lối đi hợp lý trên phần đất liền kề.

Lối đi phải bảo đảm thuận tiện, hợp lý và gây thiệt hại ít nhất cho bên chịu hưởng quyền; đồng thời, bên được hưởng quyền phải bồi thường nếu không có thỏa thuận khác.

Điều này cho thấy, việc tồn tại lối đi chung không mặc nhiên làm mất quyền sử dụng đất hay cản trở việc được cấp sổ đỏ, nếu quyền này được xác lập hợp pháp và không có tranh chấp.

Có lối đi chung có được cấp sổ đỏ không?

Về nguyên tắc, việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được thực hiện theo các điều kiện quy định tại các Điều 137, 138, 139 và 140 của Luật Đất đai, tùy từng trường hợp có giấy tờ hay không có giấy tờ về quyền sử dụng đất.

Do đó, để được cấp sổ đỏ, thửa đất cần đáp ứng các điều kiện cơ bản như:

- Có nguồn gốc sử dụng hợp pháp;

- Sử dụng ổn định, lâu dài;

- Không có tranh chấp;

- Phù hợp quy hoạch;

- Không vi phạm pháp luật về đất đai.

Việc thửa đất có lối đi chung với người khác hoặc với cơ quan không phải là căn cứ tự động từ chối cấp Giấy chứng nhận. Vấn đề mấu chốt là lối đi đó có được xác lập hợp pháp hay không, có đăng ký quyền đối với thửa đất liền kề theo quy định hay chưa và có phát sinh tranh chấp hay không.

Trong trường hợp được nêu ra ở đầu bài viết, nếu lối đi sử dụng ổn định từ năm 1995, không tranh chấp, không nằm trong quy hoạch - đây là những yếu tố thuận lợi. Tuy nhiên, cơ quan có thẩm quyền tại địa phương sẽ phải kiểm tra hồ sơ địa chính, xác định ranh giới, hiện trạng sử dụng và nguồn gốc đất trước khi quyết định.

Đối với những trường hợp tương tự, người sử dụng đất cần:

- Rà soát hồ sơ pháp lý liên quan đến thửa đất và lối đi chung.

- Kiểm tra xem quyền về lối đi đã được ghi nhận, đăng ký hay chưa.

- Liên hệ Văn phòng đăng ký đất đai hoặc UBND cấp có thẩm quyền để được hướng dẫn thủ tục cụ thể.

Trong thực tiễn, nhiều thửa đất có lối đi chung vẫn được cấp sổ đỏ nếu bảo đảm đầy đủ điều kiện theo luật. Tuy nhiên, nếu lối đi đang có tranh chấp, chưa xác lập rõ quyền sử dụng hoặc liên quan đến đất công, việc cấp Giấy chứng nhận có thể bị tạm dừng cho đến khi xử lý dứt điểm.

Có lối đi chung không đồng nghĩa với việc không được cấp sổ đỏ. Pháp luật hiện hành thừa nhận và điều chỉnh quyền đối với thửa đất liền kề, trong đó có quyền về lối đi.

Điều quan trọng không phải là "có lối đi chung hay không", mà là thửa đất đó có đáp ứng đầy đủ điều kiện cấp Giấy chứng nhận theo Luật Đất đai và quyền về lối đi có được xác lập, đăng ký hợp pháp hay không.

Người dân nên chủ động đối chiếu quy định và làm việc trực tiếp với cơ quan có thẩm quyền tại địa phương để được xem xét cụ thể theo từng hồ sơ.