Cảng hàng không dân dụng Phan Thiết - dự án quy mô gần 4.000 tỷ đồng vừa chính thức khởi công tại phường Mũi Né, tỉnh Lâm Đồng, trên diện tích khoảng 75ha. Bên cạnh vai trò là cửa ngõ giao thông mới của Bình Thuận, công trình gây chú ý bởi ngôn ngữ kiến trúc độc đáo, lấy cảm hứng trực tiếp từ tháp Chăm Pô Sah Inư hơn 1.200 năm tuổi.
Theo thiết kế, sân bay đạt tiêu chuẩn cấp 4E, có khả năng khai thác các dòng máy bay thân rộng, với công suất giai đoạn một khoảng 2 triệu hành khách mỗi năm. Điểm nhấn nằm ở nhà ga hành khách rộng 18.000m2, nơi hội tụ giữa kiến trúc hiện đại và chiều sâu văn hóa bản địa.
Tái hiện "hồn lửa Champa" trong hình hài nhà ga
Chia sẻ trên báo VnExpress, đại diện chủ đầu tư Sun Group cho biết, ý tưởng thiết kế xuất phát từ bản sắc riêng của Mũi Né - Phan Thiết, vùng đất không chỉ nổi tiếng du lịch mà còn lưu giữ dấu ấn đậm nét của nền văn minh Champa.

Tháp cổ Chăm Pô Sah Inư. Ảnh: Báo Lâm Đồng
Trong đó, tháp Chăm Pô Sah Inư - di tích quốc gia nằm cách sân bay khoảng 10km, đây được xem là nguồn cảm hứng chủ đạo. Cụm tháp cao từ 5 đến 15m, tọa lạc trên đồi Bà Nài, mang giá trị lịch sử và tâm linh đặc biệt khi thờ thần Siva, trở thành hình mẫu định hình toàn bộ ngôn ngữ kiến trúc của công trình.

Kiến trúc của nhà ga được lấy ý tưởng từ tháp cổ. Ảnh minh họa
Nhà ga được thiết kế theo triết lý "hồn lửa - khát vọng vươn cao", thể hiện qua hệ thống cổng vòm cách điệu thành hình tam giác hướng lên. Đây là biểu tượng của lửa - yếu tố linh thiêng trong văn hóa Champa, đồng thời gợi liên tưởng đến sự chuyển động, sinh khí và khát vọng phát triển.
Sắc đỏ gạch chủ đạo bao phủ toàn bộ công trình, tái hiện rõ nét dấu ấn của những công trình tháp cổ. Hệ cột phía mặt tiền không chỉ đóng vai trò kết cấu mà còn tạo nên điểm giao thoa giữa yếu tố tĩnh và động, tượng trưng cho sự hội tụ và lan tỏa của các dòng chảy văn hóa - kinh tế.
Ngôn ngữ kiến trúc "biết kể chuyện"
Một trong những điểm đặc biệt của nhà ga là việc ứng dụng kỹ thuật corbel - vòm giật cấp đặc trưng của kiến trúc Champa. Các lớp gạch xếp chồng, thu dần vào tâm, tạo nên hiệu ứng thị giác mạnh mẽ, khiến công trình như luôn chuyển động, gợi hình ảnh ngọn đuốc dẫn lối.
Hệ mái vòm được thiết kế với 13 tầng, mang ý nghĩa biểu tượng rõ nét. Trong đó, 12 tầng đại diện cho một chu kỳ trọn vẹn, còn tầng thứ 13 mở ra hành trình mới - ẩn dụ cho mỗi chuyến bay, mỗi sự dịch chuyển và kết nối.

Phối cảnh sân bay Phan Thiết hạng mục dân dụng được thiết kế với kiến trúc độc đáo. Ảnh minh họa
Theo nhà đầu tư, với cách tiếp cận này, sân bay không đơn thuần là nơi trung chuyển hành khách mà còn là không gian trải nghiệm văn hóa. Mỗi bước chân qua nhà ga là một lần chạm vào ký ức của nền văn minh Champa, trước khi hành khách bước ra thế giới.
Sân bay Phan Thiết là công trình lưỡng dụng có tổng quy mô hơn 543ha, được quy hoạch từ năm 2013. Trong đó, các hạng mục quân sự đã hoàn thành và đưa vào vận hành huấn luyện, phần dân dụng dự kiến hoàn thành trong vòng hai năm tới.

Trước đó, hạng mục quân sự sân bay Phan Thiết đã chính thức được khánh thành. Ảnh: Báo Lâm Đồng
Khi đi vào khai thác, sân bay sẽ phục vụ các chuyến bay nội địa và có thể đón các chuyến bay quốc tế không thường lệ. Đây được kỳ vọng là cú hích quan trọng giúp Mũi Né - Phan Thiết gia tăng sức hút du lịch, đồng thời thúc đẩy thương mại, logistics và tạo thêm nhiều việc làm cho địa phương.
Trong bối cảnh cạnh tranh điểm đến ngày càng lớn, việc một sân bay được "kể chuyện" bằng ngôn ngữ văn hóa như Phan Thiết có thể trở thành điểm khác biệt - nơi hạ tầng không chỉ phục vụ di chuyển, mà còn góp phần định hình bản sắc vùng đất.
Trước đó theo báo Lâm Đồng, dự án sân bay Phan Thiết hạng mục quân sự với tổng vốn đầu tư hơn 7.900 tỷ đồng đã chính thức được khánh thành vào 19/12/2025.
Dự án sân bay quân sự Phan Thiết được triển khai xây dựng trên diện tích khoảng 439ha. Hiện tại, các hạng mục cốt lõi bao gồm đường cất hạ cánh, hệ thống đèn hiệu và đài dẫn đường đã hoàn tất, đủ điều kiện đưa vào vận hành chính thức.